{"book":"adl0616","page":1607,"text":"صفحه ۱۰\nسال پنجم شمارهٔ ۱۵\n\nبوسیلهٔ ارتباط سریع این راه است و اساس اعمال آنها روی آن قرار گرفته و از همین جا است که قسطنطنیه را یک سره باصفهان اتصال میدهد.\n\nبيانات فواد پاشا\nاز ( نور تو ) بروزنامهٔ ( ب، و، ) می نویسند که پروفسور (استان) ملاقاتی را که اخیرا با مشیر فواد پاشا که به فرماندهی کل قوای مصر نامزد شده در جریدهٔ ( فوسيشه چايبونك ) انتشار داده و در مقابل توضیحات پروفسور مزبور فواد پاشا اظهار داشته است : بعقيدهٔ من بواسطهٔ وجود موانع انگلیس ها از حوالی بغداد عملیات جنگی قشون انگلیس را دچار اشکالات عمده نموده و احتمال نمیرود که دوباره بتوانند بسمت بغداد حمله کنند . در حالت حاضره مناظر حرب بغداد تشکیل يك كاليپولى دومی از دیویزون انگلیس ها خواهد داد .\n\nكذا\nدر جواب سؤال اقدامات جنك مصر فواد پاشا بیان نموده که در این باب نمیتواند تفصیلاتی بدهد ولی می تواند اطمینان کامل در باب تکمیل تجهیزات و تدارکات نظامی قوای مصر داده و اینکه عنقریب داخل عملیات خواهند شد . در انجام زمستان زمینهٔ محاربات بکلی تغییر خواهد یافت و دشمنان ما مجبور خواهند شد که موافق مصالح ما صلح نمایند .\n\nخبرهای اوروپا\nآنها مواقع خود را محکم می کنند از قلم یکی از محررین اطلس است از تحقیقات اخیره بخوبی معلوم میشود که آلمانها بايك عزم و فعالیت عظیم تمام اراضی و نقاطی را که تصرف کرده اند ، مثل اینکه آنجاها را دائماً در تحت تصرف خود میدانند ، جداً محکم میسازند . آنها يك لحظه آسایش و استراحت را بخود حرام کرده اند و از این نقطه نظر است که در موقع تعطیل و توقف عملیات جنگی نیز وقت خود را تلف نکرده و در این اوقات مساعی خود را صرف تحکیم اراضی و مواقع تصرفی خود مینمایند .\nو چون اصول استحكامات قدیم با اوضاع و وسایل جنگی امروز فائده ندارد از اینرو آلمانها در متصرفات خود استحکامات آهنینی با اسلوب جدیده ترتیب داده و قلاع و سنگرها را باتوپهای تازه و بقطر البوزه را نیز بعدد و حصر تحکیم و تقویت می کنند . این گونه استحکامات که با نهایت سرعت و عجله در ظرف مدت قلیل ایجاد میشوند بخوبی از عهدهٔ دفاع برآمده و قدر کفایت در مقابل حملات سخت مقاومت می کنند و این نکته از روی وقوعات تاریخیه به ثبوت رسیده است معذلك اينكه عساکر جسور و مدافعین دلیر نیز در حفظ این استحکامات چالاك بوده است چنانکه در قضیهٔ ( پلونا ) و ( سبواستاپول ) با وجود اینکه در صورت محکمه برای این دو شهر فراهم نبود عساکر مدافع بايك شهامت تاریخی از آنها دفاع کرده و از این حیث شهرتی در تاریخ برای خود تحصیل کردند . آلمانها در این ۱۵ ایالت که از ما ( روسها ) گرفته اند از رودخانهٔ بزرك و مواقع مهمهٔ طبیعی استفاده کرده و بدین وسیله مقام دفاعی خود را تکمیل کرده اند . آنها از يك طرف باين موانع طبیعی و از طرف دیگر قلاع و امکنهٔ مستحکمه و خطوط دفاعیه که از ما گرفته اند تكيه [الی؟] آن\n\nباندازه که قوای انگلیس از خلیج فارس در داخلهٔ بین النهرین پیش میرفته است بهمان نسبت قشون وی در اطراف و پست های ارتباطیه راه متفرق می شده است و ناچار بوده که برای حفظ اراضی مفتوحه در هر گوشه عده را مستحفظ بگمارد .\n\nاز خلیج فارس تا ، اسیفون ، خطی را که انگلیس اشغال کرده بوده است ۷۷۰ کیلومتر مسافت داشته و از كوت العماره ، تا خلیج فارس باز هم ٤٣ کیلومتر هنوز در دست آنها است .\n\nحالا باید فهمید کمک های عسکری مهمی که به فرمانده قشون عثمانی در بغداد رسیده ، و با آن دشمن فتح کرده اند از کجا سوده است، مسلماً این مقدار كمك و عساكر را اور الدين پاشا از اطراف بغداد فراهم نکرده است .\n\nاز قراریکه معلوم میشود این امداد عبارت از عسا کری بوده است که در تحت فرماندهی « پرتو پاشا » از قسطنطنیه عزیمت کرد و خبری اساسی شایع شد که جمال پاشا طغیان کرده و این قشون برای جلوگیری از مشارالیه به اراضی شامات میرود و بعد معلوم شد که این شایعه صحت نداشته و اردوی « پرتوپاشا » بعوض دمشق ، به بغداد آمده و موجبات طرد و تبعید سپاهیان انگلیس را فراهم آورده است .\n\nاز رسیدن این قشون و امداد باین سرعت چنین مفهوم می گردد که راه آهن بغداد برای حمل و نقل سريع افواج اعزامیه از قسطنطنیه بکار رفته است و بخت انگلیس ها را دو چار زحمت نموده است .\n\nتخلیهٔ خلیج « سولا » و تخفیف یافتن فشاری که از طرف دار دانل به « قسطنطنیه » وارد می شد و اطمینان خاطر عثمانی که از جانب کالی پولی خطری بوی متوجه نیست تاثیرات اولیهٔ آن همین بوده است که در بین النهرین قوای عثمانی عرض اندام و در مقابل به انگلیس فشار آورده اند و نتایج همین مطالب یعنی قلت عملیات دار دانل عنقریب در فرونت قفقاز نیز محسوس هویدا خواهد شد .\n\nدر حقیقت وسایل ارتباطیهٔ قسطنطنیه باغداد مستقیم و خیلی آسان و سریع شده اند و امتداد راه آهن مزبور وسایل مستقیمهٔ انتقالات را مهیا ساخته اند و فقط يك مقدار کمی راه موجود است که بهم اتصال نیافته و آن مقدار یکی در بغداد و میلسین ، و دیگری در گردنهٔ کوهی است که گردنه های « روزانی » و « نارس » را به همدیگر باید متصل سازد .\n\nاین خط آهن در محلیت های بزرگ در حوادی که در مشرق زمین جریان دارند دارد و اساس حرکات عسکری آلمان و عثمانی برای قطعات شرق توسط این راه منظم می شود ، يك قسمت معینی از مسیر این خط بالای خلیج « اسکندرون » و به فاصلهٔ ۲۰ کیلومتر از ساحل دریا واقع شده است و از طرف دیگر يك شعبهٔ راه آهن دیگری از خط بزرگ منشعب شده و اراضی « مرسیس » را به ساحل دریا وصل می سازد .\n\nلهذا قوای عثمانی که در عربستان و بین النهرين مشغول عمليات هستند بوسیلهٔ این خط آهن بزرگ حرکات خود را مرتب و ذخایر جنگی را تدارک می نمایند بلکه تمام عملیات آلمان و عثمانی در مملکت ایران","chars":4745,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01607.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1607","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1607","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}