{"book":"adl0616","page":159,"text":"صفحه ۱۸\nسراج الاخبار افغانستان کابل\n\nیک چیزی را از جائی بجائی نیست بلکه مقصد کلی از تجارت اجرای مبادلات یعنی بدل کردن یک چیزی را بدیگر چیزی میباشد.\n\nزراعت، یک صنعتست که در روی زمین بسیاری از نفوس بنی بشر به آن مشغول میباشند. منشاء و منبع همه اشیا من زمین است. هر نوع اشیائیکه بشر بر روی زمین بواسطۀ خود زمین اجرا میشود. و همه ادات تنها و حیوانها را از زمین می پروراند. زیرا حیات شان بر چیزها نیست که زمین الزامی بر آرد. اما زراعت از روی تاریخ اقدم ترین صنایع شمرده نمیشود. اقوام مختلفه بشر پیش از آنکه اجرای فلاحت و زراعت بکنند به صید و شکار تعیش ورزیده اند. و بعد از ان بصنایع داخلیه آغاز کرده اند که وجود بیل و تبر و کلنگ شاهد عادل آنست و دلیل کلیست بر اینکه صنایع اعمارلیه بیشتر از صنایع ارضیه ظهور نموده است.\n\nاما ترقی کردن صنایع اعمالیه بر دو سبب در طی زمانها برآمده است. زیرا افزون شدن و پیشرفت صنایع اعمالیه به افزونی یافتن نفوس اهالی، و بوسعت و تعدد یافتن احتیاجات بشریه و انتشار و ترقی مدنیت محتاج است. صنایع اعمالیه در تاریخهای پیشتر ازین با صنعت زراعت یکجا اجرا می شد، و مردم مخصوصی که ارباب آن صنایع باشد نبود. بلکه کشتکاران در وقت های خالی و بیکاری خودشان پوشاک بسیار غلیظ خودشانرا که در بر میکردند، و اشیای عادی که استعمال میکردند بوجود می آوردند. حتی این حال امروزه روز نیز در بسیار جاها مشاهده میشود.\n\nصنایع اعمالیه بعد از انکه محصولات ارضیه بسیار زیادتی کرد از زراعت جدا شده و حکم یک صنعت مستقل را گرفته توانسته است که آنهم بعد از بنا یافتن شهرها و قصبه و جمع آمدن مردمان در ان بوجود آمده است.\n\nآمدیم به تجارت: فایده های اینهم از فایده دیگر صنفها پس میماند. صنیف تجار در ما بین جاها، و شهرهای مختلفه به مبادله حاصلات توسط یعنی میانجی گری میکند. اگر هر کس هزارها رقم چیز انی را که بان محتاج است راه براه\n[ باقی دارد ]\n\nنمبر ۱۲\n❇\nون القمة\nسخناهري\n\nنسخه های فایده نما\n\nقاعده بر انگهبانی اصلی یعنی مراقبت\nاز زنگ\n\nگل گوگرد را با خاکی که برای جلا دادن استعمال میشود برابر وزن بدیگر یکی با هم سپیده کرده و با تیل زیتون و اگر نباشد با تیل شلغم آمیخته یک پارچه چرم سفید نازکی که برای پوشش ساعت و یا پاک کردن عینک و بعضی دستکش ها استعمال میشود در آن تیل مخلوط غوطه داده جائی را که زنگ گرفته باشد با آن بمالد. بعد از انکه زنگ پاک شد یک تکه لته را در تیل خاک یا و ازلین غوطه دادۀ صلاح را بخوبی با آن روغن به بندد. هیچوقت اصلحه تانرا زنگ نمیزند.\n\nقاعده بر گرده برداشتن تصاویر از روی کاغذ\n\nکاغذیرا که میخواهند بر ان گرده یک تصویر و نقشی را بردارید با کاغذ را به روی تصویر و یا نقش میگذارید و یک قدری پنبه را گرفته در عقده (پانزین) یعنی ترول بسیار رقیق و خالص غوطه داده بر کاغذ یک گرده بران برسید آید. میمالید کاغذ شفافی پیدا کرده نقش و تصویر را بران گرده میکنید. قاعده دیگر برای این کار این است که تیل شلغم و پترول بمقدار متساو یعنی برابر همدیگر با هم می آمیزید و باز بقراریکه پیش ازین گفته شد با پنبه بر روی کاغذ میمالید و یکقدری گذاشته که کاغذ خشک شود بر روی تصویر و یا نقش مانده گرده و تصویر را میگیرید.\n\nقاعده به برداشتن لکه چربی را از جامه شرح\nلکه چربی را از رخت های پشمی و ابریشمی تیره رنگ که ساییده نمیشود و یا شسته نمیشود برداشته میشود. چنانچه از نوع ابری (یعنی ابرک) که سفید و ازان ساخت میشود و گرفتن میله و بخاری (نکه لکه چربی دارد) و با سر انگشت ازان غبار بر لکه مالش داده لکه را زایل میکنید. و اگر لکه چربی ترشی داری بوده باشد که رنگ خامش را هم تغییر داده باشد و در آنوقت بعد از رفع کردن لکه را با بخارات امونیاک مذکور (مالش دهید) یک قدر خامش را پس بحال اصلی می آرد.\n\nاین مقاله تا اینکه دستخط ندارد از طرف سر محرر یا مدیر و سر محرر سراج الاخبار افغانیه\n\nبمسعی و اهتمام الحاج عبد الخالق پسر طرزبین افغان مهتمم چاپخانه دارالسلطنه کابل\nبنظم میرزا محمد جعفر قندهاری\nطبع شد","chars":3383,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00159.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/159","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/159","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}