{"book":"adl0616","page":1583,"text":"صحيفه ٦\nسال نجم\nشماره ١٤\n\nلكن فکر دوم که می گوید انسان از سلسله حيوان ترقی یافت بس اینکه زیاده تر شایع و منتشر است از ان يك قدرى بحث ميرانم : علما و مد فقین که باین فکر خیالی و همی گرفتار هستند دلیلهایی که بر صواب بودن فکرشان میارندا اینست که انسان از آن ( غوديل ) نام بك بوزينه كه عند التشريح همه اعضا و استخوانهای آن با اعضا و استخوانهای هیکل عظمی انسان مشابهت دارد بوجود آمده است ازان رو می گویند که انسان از او ترقی نموده باین جان رسيد. لكن مجمع های علمیه که رشد آنان هستند يك جواب علمی ناقابل انکار نشر نمودند و با آن اظهار کردند که نزدیکترین حیوانها در مشابهت شکل بانسان قرار فکر علمای طبیعی این عصر ( خودیل ) نام بوزینه میباشد مع هذا اگر مشابهت در مابین ادنا ترین طبقات في بشر وان غوريل نام بوزي بكنيم يك فرق بسیار بعید میبینیم زیرا خفیفترین مغز سر بشری از ۱۱۰ الی ۹۹۰ ( گرام) میباشد که از ین کمتر هیچ گاه نمیشود حال آنکه مغز سر بوزینه غوریل از ۹۲۰ گرام هیچ زیاد نمیباشد . و حجم خرد ترین کاسه خانه سر انسان کمتر از ١١٤ ( بوص) مکعب نمیباشد حال آنکه کلانترین کاسه خانه سر غوریل از ۳۲ ( بوص) مکعب زیاد نمیباشد اگرچه مخ يك غوريل مقابل مخ دو نفرين از نوع بشر میباشد . و بهر عضوان اعضای انسان از آن حیوان فرقها دارد که هیچ انسان با حيوان بهیچ وجه ادنا مشابهت ندارد .\n\nاز مناظر اماکن مقدسه اسلاميه مسجد قبا\n\nآیا این فرق عظيم که در مابین قیاسات مغز سر و کاسه خانه سر انسانی و مغز سر و کاسه خانه حیوان غوریل که آشکار است امکان دارد که انسان یکی یکبار از انحطاط باین احوالی ترقی کرده بحال کمال برسد ؟ واکر علمای فن طبیعی که بر مذهب ( داروین ) نام بك عالم انگلیزی است که مبتدع این فن میباشد بگویند که یک حلقه از میان مفقود است و آن حلقه منقرض شده، بجواب او میگوئیم که آیا این حلقه بچه طور مفقود شد و هیچ اثرش معلوم نشد حال انکه اگر عالم براه انقراض میرود ضروری باید که غوریل بیشتر از ان حلقه موجوده مفقود شود . بي شك بر انظار قارئین کرام معلوم شد که این هر دو فکر خیالی حقیقت ندارند و بغیر از خیالات و اوهام باطله بر دیگر چیزی مبنی نیستند و عجب است از چنان اشخاصی که از اصل خلقت شریفه خود بیزار گشته و بالجمله چیزهای و همی نامعقولانه گرویده شود . حالا بهمین قدر در خصوص کیفیت خلقت انسان بحث و بیان رانده و بدان قناعت ورزیدیم انشاء الله در آینده از بعضی احوالات انسانی در اول ظهورش از مسکن و ملبس و طعام و چیزهای لازمه مانند خط و کتابت و تعارف بلفظ و زبان که بهر جزوی از ان بچه طور توانست برسد بحث میرانیم و بر انظار قارئین جلوه گر میسازیم :\n\n[ILL]\n\nمحمدادیب\nوقت","chars":2257,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01583.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1583","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1583","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}