{"book":"adl0616","page":1579,"text":"سال نجم\nشماره ١٤\nسبزه را باز مرد ، لاله را بالعل چه مشابهت : حیات را باسمات مشام عقل حواس جنبه ملکوتی را معطر میگرداند. این فصیله .\nجاد را با نبات چه مناسبت و در سبزه روح طراوت در لاله جان لطافت در شهرستان پریستان حضرت سلیمان بهار چون جواهر پوش خود\nمجسم، در زمرد موت جمادی، در لعل افسردگی خلقی مبین افتاده است. خوشرنك على شده اند لقب لطافت مكسب (فیلم پری) را احراز نمود\nهمین مشابهت و مناسبت که هر دو از يك شمس رزق انوار حیات کار را بینید که یک بلبل نشیده دارای بارگاه جمعاء حضرت ( بهار )\nمیگیرند و بس ..\nباشق دلباخته افتاده مصنوعات رنكار تك اوست در حق سرور و سرا\nیکنار آبار به سیزه ولانه نظر کن جهان جهان سیره زمان زمان لاله این فصیله یعنی جناب ( بنفشه ) لطافت پیشه چه تصورات تصویر میک\nجلوه گری لاله در دشتها و دامانها مرمکان شوخ وشنك ، وير واله\nهای رنگارنگ پس زرنگ را نیز رقص میدرارد ، لاله اول معلمیست که\nدرسهای نشید های مدیحه حضرت بهار را به شاگردان طبیعت خوان\nدبستان های سلطنت بهار از ر میکنند !\nحالا از کلام شیرین مقاله بك صاحب عالی که از عشاق جمال با کمال\nحضرت بهار است در مدح ( لاله ) الظما چیزی بشنویم :\n\nرویدا كراز نافه تا تار منقشه\nخوشبو بود چون خط دلدار سفته\nای در حین حسن تو بیکار منشه\nبا تازه کی خط تو چون خار سفته\n\nآتش کده آید بنظر محسن گلستان\nکل آتش و هندوی پرستار بده\n\nچون تیل کبود است زبان در دهن او\nکرد است زين وصف تو تکرار سف\nتابيه كند جان کربیان کل از ناز\nبكرته بكف سوزن و هم تارينك\n\nبا باغ که گردید جلوه گر لاله قدح گرفته بكف كل زده سر لاله\nشکست شاه ریاحین چوا چولشکر سرما زده است جار یخ لعل را بستر لاله\nرسید از سفر و باد کردن استقبال گرفت سيرة توخير را بير لاله\nرخش سیاه شد از کرد راه و تابش مهر\nچرا که خانه نشین بود و تو سفر لاله\n\nمكر هوای تو دارد که گلستان امروز گرفته دامن پر تل ، زده پسر لاله\nخارا بكل ولاله واطلس به من داد\nسحر خيال کل رو پتو زباغ گذشت چو غنچه کشت بخو تاب دیده از لاله\nیکشوده سربار جو تجارت\nاز خجلت چمنستان عارضت در باغ عجیب سبزه فرو برده است. لاله\nكر عكس لب لعل تو افتد بكلستان\nباغ از دهاش پاره های دل ریزد که تیغ ناز تو خورد است پر چکر لاله\nروید جو کل روتو كلنار من\nزباغ ثابت کالچهره ام برون آمد از ده ديده خونبار بیشتر لاله\nدید است مرزلف پریشان تو در خواب\nچو چشم مست تو و این عشوه چشمک زد\nکاشفته بکشن شده بیدار بسته\n\nتاحلقة كيو وهم زلف تراديد\nگرفته چون گل بادام از ان ثمر لانه\nاران پیاله عمل از راب رنگ پر است که شیشه ساز شده آب و کاسه کر کرلا لاله\nمشکین شده چون نامه کانار سفته\nبغیر باغ رخت كان دماند سبز در کل همیشه سبزه زیر است و کل سر لانه\nکل راست به او نسبت های پگلستان\nفرود رونق حسن تو از دمیدن خط پلی استره دهد زیب بیشتر لاله\nکان خورده در دارد و معیار بنك\nجو آب در حین دم برید کشتم ندیدم از کل رویت شکفته زلاله\nباشد زغلامان و کنیزان تو در باغ\nمنبع کوم زند تا جوكيك پر از شوق بجای برك براورد بالو بولاله\nتا نسخه خوبی پرداز دفتر حسنت\nجستجوی تو دیوانه کرنش در چه رو همینه کوه بگو هست و در در لاله\nاز ان بصحن چمن سرخ رود مد از خانه که داغ عشق را داشت پر چکر لاله\nبه پیش حسن تو چون دلیران صحرائیت\nنجهره گرچه شهد خال مشك ولاله\nز شرم رویتو از رشک حابشهر نداشت\n\nبکوه و دشت کرد است زان مقر لانه\nز دست عارض کامکون تو نطرف همین گرفته طشت پر آتش زخم پسر لاله\nمین زآب روان میکند بز نجیرش که شوخ زیره در وین است و فتنه گر لاله\nتاری خیالت پسر خان نباید\nشده سیاهی دانش چو مردمک روشن جو کردها كدرت مرمه عصر لاله\nکرد است چین را همه کنکار سنا\nغریب طرزی افنان ) رلطف تو خواهد\nكه خاك خشك اميدش زند پسر لاله\nخواهد که در غنچه رباید از کف کل\nدامی به کمر وزده طرار به\nدوم جوش و خروش آمد آمد فصيله سنبليه - یعنی بنفشه سوسن ،\nزان زر که از کل برد مجالاکی و چستی\nسفیل ، رکی و غیره شروع میشود. سفيل باطره طرار پرکشش\nآورد و كف حامية زركرت\nشکسته بندی دلها میکنند . سوسن با صد زبان بیان شکران بهار را مبین\nبا گوهر جان تا که خود نگیت زلفت\nمیسازد، بنفشه بازلفان بهمر عجیده خویش بوی روح پرورد ماغ روح .\nباد آمد. دلال و خریدار به","chars":3546,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01579.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1579","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1579","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}