{"book":"adl0616","page":1559,"text":"سال پنجم\nصفحه ۲\n\nداشتن مال خود راضی گردد؟ نی نی نمی گردد خوب می اندیشد خوب نگهبانی می کنند، خوب اجرا آن بکار میبرد .\n\nبادشاه مقدس محبوب القلوب معظم ما عاقل ، دانا ، توانا ، خیر خواه دین پرور ، شفقت گستر، ملت دوست، وطن دوست يك پادشاه بزرگ حقایق آگاهی هستند که پیروی افکار و خیالات حقایق بنیانه ، وهم دردی مقاصد خیر مراصد ملوکانه شان موجب خیر و سعادت دنیا و آخرت شمرده میشود. موجود مقدس پادشاه محبت و انقیاد و امنیت و اعتماد موجب سعادت ملت است .\n\nدوم – اتحاد ملتی و وطنی باید کرد، و آن چنین میشود که به ایمان کامل و وجدان پاك فاضل عزم جزم قطعی باید داد که ما آزادی و استقلال پر شرف و شان مائی خود را، و حقوق حاکمیت و موجودیت وطنی خود را پسروجان و مال و تمام هستی خود در زیر بیرق سلطنتی اسلامی خود مدافعه و محافظه می کنیم. و این میسر نمیشود مگر به اینکه ملت اغراض شخصی و مقاصد نفسی و سیانداری های قومی، و رقابتهای عشیرتی ، و تفرقه های جدی و فروعات مذهبی را از مابین خود برداشته بصفات حسنة اتحاد و اتفاق حقیقی متصف شوند. نفرت، عداوت، رقابت را یکسو افکنند . همه (با) های ابتی قومی و جنسی و زبانی و عشیرتی و قبیله گری را با هم حل وصل نموده يك وجود سازند ويك (یا) ی نسبت ( افغانی ) را ازان تشکیل بدهند. وظيفة بزرك پيشرفت این مقصد خیر مرصد بورقية سادات کرام، و علمای عظام و مشایخ علویت مقام ترتب می کنند . نصائح ووصايا ، وتلقينات و ارشادات این گروه معظمه در راه حق و صواب تأثیرات عظیمه دارد .\n\nاز در گاه حضرت واجب الوجود بعیون و جرا نیازمندی بزار نالی همه افراد ملت ، در بنوقت و فرصت همین باشد که در چنین هنگامه رستاخیز که دنیا را يك دریای خون و جهارا يك آتش جحیم نمون ساخته و عالم را مستعد انقلابات و قلمون و تبدلات غیرت مشحون نموده همین دوات مقدسة اسلامية مامات عاجز را که در وسط نقطۀ آسیا از سالهای سال در پیش مهاجمات و مصادمات مدهشه دو رقیب دیو سیرت طماع و محافظة استقلال و موجودیت آزادانه خود قایم و دایم مانده پامال زوال نسازد و از فضل و کرم نامتناهی خویش هر انچه خیر و سعادات و ترقی شرافت که باشد نصیب گرداند . آمین بجاه سید المرسلین .\n\nصنايع ادبيه\n\nقصیده در مدح ذات اعلیحضرت پادشاه مستقل مقدس افغانستان سراج الملة والدین امیر حبیب الله خان به استعارات و تخیلات فنون ریاضی\n\n◆ بسم الله الرحمن الرحيم ◆\n\nسياق ميز تحرير بين مدير و سر محرر سراج الاخبار افغانيه مستخدم از وقتیکه این نسخه نایاب و این مصباح عالمتاب از مطبعه ذهن دار الطباعه خارج آمده است عالم اسلام بلکه جمیع انام مقتبس نورويته خصوصاً این حقیر از روزیکه آن عقل اول وضع اوراق این نامه نامی را کرده اند،\n\nشماره ۱۳\n\nاین دیوانه از منزل عقل هیولائی جانب شهرستان عقل بالملکه آمده است. چند روز است که خواستم چیزی نویسم اگرچه هر چند در گوش هوش من نصیحت حضرت جامی قدس الله سره آمد فرد\n\nزخون دان نه نیکوست لاف بلاغت :: مکن بوالفضولانه ذکر فضائل\n\nاما دریای فکرتم از اثر حرارت این سراج منور از حالت انقباض روی بحالت انبساط نهاد نه بلکه از قوه الکتريکية اين مهر اور صفت جزری را گذاشته روی بحالت امتداد آورد لهذا قلم را از بنا گوئی بر آورده فرد\n\nروان چابك و چست و فرفر نوشتم :: چو هنگام ترغیب كلك محاسب این من خرفات ۱ انشا کردم وبحكم محكم حكيم حقانی رحمة الله عليه قف در سال بگوش هوش من گفت :: وصف تو که با ضمیر شد هم\n\nکای مادر موسی معانی :: فارغ شود فاقد فيه في اليم\n\nو این جمع مغالطات را در بحر براهین آنحکیم نامور انداختم که شاد مقبولهٔ ای ارباب عقول شود فقط .\n\nصلاح الدین السلجوقی ابن حاجی ملا سراج الدین الخطیب ساکن مدرسه های حصار دارالنصرت هرات .\n\n◄ قصیده ►\n\nشاه تمدن گرفت عالم ما هو ترا رایت پلتیک را کرد باوج ارتقا\nآمد و چون هم نشست بر سر ملك جهان ما صنع خویش را کرد بمارو نما\nساخت از کشت و عمل زال کهن را جوان کرد زعلم و هنر فصل دگر ابتدا\nروی هوا را گرفت جنبش طیاره گان همچو هجوم جراد بر سر کوه صفا\nابر صفت ژاله ریز باد صفت در گریز صاعقه سان تومب باش دیو صفت بر هوا\nبا همه آنکه هست دیو رجیم شهاب دیو شهاب افکنست بر طرف زیرا\nیا که ابابیل وار بر سر اصحاب فیل تاره سجیل و ار میفکنند از سما\nیا که عقاب مربع کان زپی اصطياد جانب نسرین چرخ می شودش اقتضا\nپاسکه بود گر کسی کرب نعش فلك حوصله واسع کند از جهت اعتلا\nاز صفت زیبلین مدحت موثر به است کان زار وابود وین بود از ملکها\nاز همه طیار کان موثر بهتر بود زان که جراد بکف به زكلنك هوا\nبر سرك ملك بين کش مکش موتران در وسط کهکشان چون زشهب تیرها\nدر وسط جرم باد سعی کنان همچنانکه سعی مجدد افك برقلوات خلا\nاینت عجایب مها بر سر نار و هوا دار دو در زیر پا چار خط استوا","chars":3955,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01559.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1559","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1559","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}