{"book":"adl0616","page":153,"text":"صفحه ۱۰ نمبر ۱۲\n\nو همه قلت انا با ماشین سی چهل سپه قوت آن چوبها رصد یاو است. اختراع کنندگان ما بر د دلا در جهان پیمای هوائی امید دارند که در کم مدت تا بقوت دو صد بار گیر ماشین ها انه رو پلانها را برسانند و هر انه رو پلان شش نفر آدم را به میدارد، و یک موتر فالتو هم در ان میگذارند که شاید اگر یک موتر را نقصانی برسد آن دیگر بجای آن کار کند . پس اگر این امید ها و تخمین ها بسر برسد هیچ یک علتی برای (انه رو پلانها ) باقی نمیماند .\n\nخوبی و برتری انه رو پلانها به بالونها به این است که هم از بالونها کرده سبکتر است و هم بلند پرواز تر . نظر به بیانات اختبارها ایرو دیاگو با یک مهندس هوائی فرانسیسی تا به سه هزار و پنجصد متر بالا بر آمده است . حالانکه بر این بلند پروازی انه رو پلانها یکسه تا نه و دیگر هم دارد که گله هائی که از زیر پران انداخته شود امین و مصون میماند .\n\nتا به اینجا در باب ( بالونها ) و ( اندر و پلانها ) مختصر یک معلوماتی داده شد . حالا یک قدری از فواید عظیمه این واسطه های نقلیه هوائیه و فتوحات و تغیراتی که در حیات عسکریه بحصول آورده است بحث بکنیم :\n\n( بالونها ) یا ( اندر و پلانها ) که از بالونها کرده جانانه و چابک رو تر است و در سوقت آنها را ( مرغان حرب ) مینامند در اول امر در خصوص ( کشف ) یعنی معلوم کردن جای و موقع و قوت دشمن خدمتهای فوق العاده بعمل می آرند در میدان محاربه جستجو کردن و دانستن قوت دشمن شر خواهم شمرده میشود . و ازین سبب هر روز کشفیات ضرور می دیده میشود . کشف اکثر از طرف رساله اجرا میشود . اما بسیار دفعه میشود که گزمه های رساله از دشمن بدرستی خبر گرفته نمیتوانند . و خبر هائی که هم بیارند از داخل یک مسافت کمی آورده میتوانند . یعنی تنها از شکم چر پیش دابر دشمن یعنی ( طلایه ) معلومات گرفته میتوانند . حالانکه ( انه رو پلان ها ) از اردوگاه پرواز نموده همه قوت دشمن را بصورت بسیار صحیح و احوال زمین با موقع حرب را بسیار درستی کشف میکند چنانچه ایطالیانیها در محاربه طرابلس غرب) با ( انه رو پلانها ) که استعمال کردند خدمتهای نافع آنها را در حرب اثبات کردند .\n\nبالونها برای کله اندازی قطعه های خوبی که تنها چهار یا پنجور بسیار مدد میرساند . چونکه با تلفون بزیر خبر رسید به که کله باری خود را طوریچی با بکدام طرف متوجه کنند . زیرا از بالا باد در بین های بسیار تیز بین هر بر طرف را دیده جانا\n\nلازمی گفته باری را خبر میدهند . وظیفه و کار بزرگ این ( مرغان حرب) در زمان جنگ این است که بیک سرعت فوق العاده با ( بومباها ) و ( دینامیتها ) و دیگر مواد مشتعله بعد تا انه رو پلانها تجهیز گشته بر هوا میشوند . و در یک دو ساعت بر پلها ، و چوینیها ، و قلعه ها ، و گدام ها ، و جبه خانه ، و غیره مواقع مهمه عسکریه آن گله ها را انداخته خوابهای عظیمه میرساند .\n\nازین سبب است که دولتها برای مالک شدن این الهه ی پرواز دهشت همراز که یک بلامی سماوی شمرده میشود چنان بسیار خدا کاریها و سعی ها میکنند . دولت جرمن در میزان دخل و خرج سنه (۱۹۱۲) خود ( ۸۰۰۰۰۰۰ ) مارک برای ساختن (آنه رو پلان ها ) و ( بالون ها ) بضم و علاوه کردن مجبور شده است . و غیر ازین بر ابر رساندن مهندسها هوائی ، و ماشین کاران پرنده مکتبها ساخته اند . دولت بريطانيا ، و فرانس ، و غیره نیز به افزونی این آله های حرب مجبور شده اند . حتی دولت عثمانیه نیز برای زد و خورد تو دانستن با دشمن در سه طرابلس مجبور گردید که برای انه رو پلانهای مختلف بکارخانه های اروپا فرمایش بدهد . در طرابلس انه رو پلانهای ایطالیانیها بسیار ضرر داد و نتوانست ، زیرا بنجر دیگه از دور آمدن اوروپلانها میدیدند قطعات عسکریه از یکدیگر جدا میشدند ، و به این سبب تاثیر بومبا های شان که می انداختند کمتر میشد . اما اگر چه در محاربه های صحرا تاثیر اوروپلانها کمتر است ولی در محاصره ها و قطعه بندی ها تاثیر آن خیلی زیاده میشود . زیرا هر موقع مستحکم با یک تلفون میتواند اگر در طرابلس به ما انا اسلامیه این مرغان ترا که ایطالیانیا مالک بودند میبود افسران عثمانی که همه نقطه ها و جاهای شهر طرابلس را بخوبی می شناختند در ان نشسته و به جاهای لازمه بومبا ها انداخته ایطالیانها را چنان شکست فاحش میدادند که تا بجزیره ( سیچلیا ) که از طرابلس غرب یازده پور دو ساعت مسافه دارد نیز فرصت گریختن را نمی یافتند . اما افسوس که این مسئله بر عکس شد . ایطالیانها هر روز بر هوا پرواز نموده بر بر حرکات مجاهدین حقیقت واقف می شدند . و با وجودیکه پنج شش دانه انه رو پلان و سه چهار بالون داشتند ، و مجاهدین اسلامیه نیز در میدان بودند ضرر های اوروپلانها بسیار کمتر به آنها تاثیر کرده و اگر هر دو طرف جنگ کننده مالک این آله های پرواز کننده باشند هیچ شبهه نیست که این مردان حرب در رو هوا بر یکدیگر خودشان هجوم خواهند کرد .\n\nمفتح","chars":4045,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00153.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/153","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/153","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}