{"book":"adl0616","page":1513,"text":"صفحه ١٦\nسال پنجم\n\nحريتاً هيجدهم ماه مارچ بدار دانيل حمله کرده بود و او باتفاق امير البحر ما که آنجا بود اين اطلاع فرستاد که حملهٔ عساکر بحريه و بريه با هم لازم است . و اين رأی را ارکان حرب در لندن نيز قبول کردند . وزير اعظم با آن حوادث که از ماه مارچ تا ماه اگست سنه ١٩١٥ ع در جزيره نامی گيليپولی بوقوع پيوست . هيچ اشارت نکرد، اما ميگويد که در اوائل ماه اگست گذشته حکومت انگليس يك فوجی عظيم از کوچه و دربه در جوار دار دنيل فراهم آورده بود. و لا محاله حمله های هولناك با توپهای بزرگ و فوق العاده از کشتیهای جسيمهٔ جديده بر لشکر ترکی نمودند . که تفاصيل آن عموماً از جرائد خوانان معلوم است . در انتهای کلام در مسئلهٔ جنگ دار دانيل ميخواهد که ملامت باشخاص بالذات مخصوصه عائد کند و ميگويد که :— اين رای خودم است که در اثنای اين جنگ با وجود بلنديها و پستیها (مظفریتها و هزيمتها) چنين جانسوز نا اميدی هيچگاه احساس نکردم چنانکه از عدم موفقيت ما در دار دنيل ! امکانات و علامات فتح و فيروزی چنانکه ما ديده بوديم و کسانکه در ميدان جنگ بودند ديده بودند . تنها بسيار و زياد نه بود بلکه متراکم و متزاحم بود . و نتائج مظهريت و مظفريت نصيب و زکار ما شدی — کو يا خارج از حيطهٔ شمار و بيان بودی — مظفريت ما در دار دنيل مسئله بلقان را حل نموده بودی — و امکان میلان يادگار بانجانب دشمنان ما را — ( چنانکه اکنون از شوره بختی ما واقعهٔ حقيقی شده است ) از قوت بفعل آمدن مانع شدی — و دار الخلافة عثمانيه را بمعرض خطر نی، موقع تسخير آوردی — و در همه عالم شرقی قوت و جبروت و عظمت و شوکت رول متحده ( انگليس و فرانس و روس ) را اظهر من الشمس فی نصف النهار کرده بودی !! . .\n\nخلاصة آخر ترين خبرها\n\nعساکر انگليز و فرانس بمهاجمات شديده عساکر مظفرهٔ ترکيه در دار دانيل تاب آور مقاومت نشده منهزماً و مقهوراً به ترکيه محاربه محدود شدند . در دار دانيل در وقت حاضر جنگ نيست لشکرهای دشمن اسلام کلياً از دار دانيل بيك سمت مجهولی بخريهای فرار گرديدند . در عراق عرب انگليزها شکست های پی هم خورده اند و تلفات عظيمی داده اند . عربها بك خدعهٔ حربيهٔ عجيبی بکار برده انگليز ها را بجاهای بسيار دور از ساحل کشيدند و چون دانستند که حال در موقع زد گاه رسيدند همان وقت از عقب و يمين و يسار لشکر انگليز را احاطه کرده عساکر مظاهر عثمانی برانها حمله کردند و دمار از نهادشان برآورده قريب است که بقية السيف شانرا در حدود بصره بدريا بريزانند . در نواحی عدن محاربات اسلام با انگليز شروع شده است . — حمله های متواتر سنوسيها از جهت غرب و سود آنها از جهت شرق بر مصر جاری ميباشد . — از صربها نام و نشانی باقی نمانده بقية السيفی که در البانيه و مانتينگرو پناه گزين شده اند تعقيب ميشوند . — عساکر متحدهٔ انگليز و فرانس در سالونيکا محصور و در زير تهديد ميباشد . — از قرار خبرهای که بآخر ترين دانه از طرف ايران رسيده بندر گاه ( کيلی ) از طرف جرمنها بشدت بومباردمان ميشود . — در ايران آتش جنگ و جدال مشتعل است . روس . جرمن . عثمان در ملک ايران زد و خور دارند . حکومت يك مسلك مستقيمی ندارد .\n\nاعلان\n\nسراج التواريخ\nجداول — و دوم\n\nزندگانی - وقايع هر قوم و ملت ( تاريخ آنست . ( سراج التواريخ ) آئينه حيات نمای ملت جليل افغانست . زيرا از آغاز تشکيل دولت بافتن دولت افغانيه عاليه بحث ميراند که برای حال و استقبال ملت بهترين درسگاه عبرت ، و خوشتر ازين اشياء ملت تصور نميشود . هر فرد ملت را واجب است که يك نسخه از آنرا بدست آرند و مانند سرمايهٔ حيات در کتابخانه قلوب خودشان نگهدارند . علی الخصوص که کتاب مذکور به نيت خالصانه و خير خواهانهٔ استفادهٔ عمومی به امر و فرمان ذات اقدس و ارفع صفات بادشاه مقدس ما اعلیحضرت « سراج الملة و الدين » تأليف شده و در مطبعهٔ حروفی دار السلطنه کابل زيور طبع آرايش و تزئين يافته از جلد اول اين کتاب از ابتدای سلطنت خاندان دريشان ( درانی ) — يعنی از آغاز تأسيس و استقلال دولت عليهٔ افغانستان تا ورود اعلیحضرت امير کبير امير دوست محمد خان مرحوم جنت مکان از هند در کابل بحث ميکند و جلد دوم آن از حکومت خاندان جليل الشان ( محمد زايی ) يعنی از ابتدای حکومت اعلیحضرت امير کبير دوست محمد خان تا به اول جلوس اعلیحضرت « ضياء الملة و الدين امير عبد الرحمن خان » طاب ثراه وقايع تاريخيه را جامع بوده بر کاغذ اعلا معروف به ليپ بطبع رسيده است . قيمت کتاب مذکوره با حسن و زينت و خوبی تجليد آن از قرار ذيل است\n\nنمبر (١) پشتی چرمی جرم اصواری دانه دار کابلی پخت چهره بندی جدول طلا بر کار نشان دولت و اسم کتاب از ورق طلای اصلی بسته بندی شده مبلغ شانزده روپيه پخته کابلی —\nنمبر (٢) پشتی مقوا رويه گيره ماشی چهار گنج وزير جره، فرمه سياه واسم کتاب و نشان دولت ورق طلاء جله سيزده روپيه پخته کابلی —\nنمبر (٣) پشتی مقوا رويه گيره لاجوردی چهار گنج و زرميش ميشی سرخه کالی پخت حاشيه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلا جله جزء بندی شده يازده روپيه پخته کابلی و ده شاهی —\nنمبر (٤) پشتی مقوا رويه ابری چهار گنج وزير جرم ميشی کابلی پخت حاشيه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلا جله کوته بندی ده روپيه پخته کابلی و سه شاهی —\nنمبر (٥) پشتی مقوا رويه ابری سرخ چهار گنج وزير گير سياه اسم و نشان دولت ورق طلا جله کوته بندی شده نه روپيه پخته کابلی و يازده شاهی —\n\nمحل فروخت\n\nدر قصر ارك مباركه از تحويل خانه جناب محمد ولیخان سرمهردار\nدر بازار از گل احمد دکان عبدالله خان —\n\nچون کتاب مستطاب سراج التواريخ چهار جلد ميباشد اگر در يك وقايه و شيرازه ميشد حجم کتاب موصوف کلان ميشد لهذا اعليحضرت شاه والا امر نمودند که جلد اول و دوم در يك وقايه شيرازه شود و جلد سوم و چهارم آن که هنوز در زير طبع ميباشد و پس از انکه از طبع بر آمده مقوا کرده شد انشاء الله اعلان فروش آن نشر کرده خواهد شد فقط در چاپخانهٔ حروفی دار السلطنه کابل طبع گرديد .\n\nهر مقاله هائيکه دستخط ندارد از طرف مدير و سر محرر تحرير ميشود .\nمحمود طرزی","chars":5016,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01513.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1513","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1513","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}