{"book":"adl0616","page":1511,"text":"سال پنجم\nشمارهٔ ١٤\n\nاست اصلی سبب دخول ترکان درین جنک – المترجم | و مسلمانان هند می فهمند که سلامت دوستان بر مظفریت ما بر المانها موقوف است چنانکه سلامت انگلستان نیز بر همان مظفریت موقوف است چنین حالت در حق قبائل وحشیه و تربیت نایافته (۱) حدود هندوستان و همچنین در حق عوام غیر تعلیم یافته افغانستان صادق نیست – امیر کابل در تخالف باما سراسر وفا دار است و بی طرفی شدید را از ابتدای جنگ تا اندم محافظه نموده است وليكن فرقه های وحشی ملک خویش را زیر تسلط و حکم داشتن برای امیر بيشك يك وظيفة خيلى مشكل ميباشد علی الخصوص که اگر ایشان بجوش و هیجان درآیند – اما بر حدود هندوستان کسی نیست که قبائل انجارا زیر تصرف داشته باشد – کسانیکه عمر خویش را در شرق صرف کرده اند خوب میدانند که چگونه سیلاب هیجان از مغرب آسیا تا مشرق را در سالهای گذشته فرا گرفته بود یعنی در ان هنگامیکه ترکان يك قومى كوچك مثل یونان را شکست داده بودند – و ایشان میتوانند فهمید که چه عظیم سیلاب جوش و هیجان از يك كرانه اسبانا كرانه دیگر بحركت آید – اگر اخبار شکست انگلیس و مطرودین حمله ایشان از قسطنطنیه بدست ترکان در عالم انتشار یابد – من نمیخواهم که درباره ملحوظات عسکریه رای خود را بدهم ولی از اظهار این امید چاره نمی بینم که ارباب حل و عقد مصالح عسکریه که پیش ملت مسئول هستند – خود را برای دادن برای باز پس کشیدن عساکر ما از دار دائیل مجبور نیابند – ما را باک نیست که قبائل حدودیه در این ایام بچه درجه بجوش و خروش درآمده اند – چنانکه از حمله های ایشان بر حدود آشکار است پس اگر اخبار فتوحات ترکان بر انگلیس زیاده تر شیوع یابد – يك جنك عام و حمله اوری در يك زبان بر همه حدود هندوستان و همچنین در افغانستان از قوت بفعل خواهد درآمد – و ممکن است که این نائره جنگجوی ایران را هم فرا گیرد – ازین وجوه مذکوره امید دارم که عساکر برطانیه دولک های عثمانیه (۲۰۰۰۰۰) را در در دانیل مشغول خواهند داشت . من هیچ سبب نمی بینم که ما باتفاق حلیفان ما در شرق ( روس و فرانس ) چرا يك موفقانه جاروب کشیدن ( یعنی محو کردن استقلال قبائل حدود هندوستان و افغا نستان و ایران و تقسیم آنها میان حلیفان ) را از جمله عناصر اصلیه و مهمه همه جنك نسازیم ؟ | الانسان يدبر و الله يقدر – از زمانیکه کریتل پین در مجلس ملی انگلیس این خطابه کرده بود تا ایندم که دو ماه بیش نیست – عالم روش نوا اختیار کرده است – سرویا که صد حائل بود میان ترکان و حلیفان ایشان از میان برداشته شد – و لشکر انگلیس در معرکه سلیمان قریب بغداد شکستی فاش خورده – مجبور برجوع جانب بصره گشت – و مرکز نقل حرب درین موسم سرما از یورپ بملک مصر منتقل شد – و ایرانیان بر حسب اقتضای حفظ ذات بخلاف روسیها لوای جهاد اکبر بر افراشتند – و قبائل حدود هندوستان هم موافق ازان ماجرای را می زنند که ترسد که کوبد سرش را\nقول سعدی – :\nيستك – در غزا آغاز نهادند – عجب است كه جوع سرقة الممالك انگليس\nهنوز فرياد هل من مزيد است ! ! – المترجم ]\n\n(۱) تعبیر کلمه وحشی و تعلیم نیافته در اصطلاح زبان انگلیزی بران مردمی اطلاق میشود که حقوق دینیه و ملیه و ذاتیه خود را محافظه کنند . و ( بلاتشبیه ) خود را بنده و انگلیز را خدا نشناسند ! . .\n\n( افکار یک نامه نگار )\nتنبیه :- لار دروزیری که یکی از بزرگترین سیاسیان ممالک است درین نزدیکی زمانی میان خطابهٔ طویله در لندن بعض نکات مهم که قابل التفات مسلمانان خصوصاً و شرقیان عموماً است بمعرض آورده است (۱) او گفته است که این جنگ شیرازه حقوق الدول را از هم گسیخته اوراق حفظ ذوات ملل را پرا کنده ساخته است یعنی عهدنامها که دول معظمه با یکدیگر میکردند اعتبار و تکیه را سزاوار نیست . (۲) چون اعتماد بر عهود و پیمانها باقی نماند . دیگر حفظ ذات در آینده بر قوت مادی موقوف باشد . (۳) این قوت از کجا پیدا میشود . یعنی اکنون بجای اتحاد ملل اتحاد افراد ملت لازمست (۴) آن یورپ که ما باو مانوس بودیم باقی نمی ماند . هنگام اختبار يك يورپي جديد بوجود آید .\nکاونت او کوما وزیر اعظم جاپان نیز درین نزدیکی زمان در اوزاکا خطابه فرموده که جاپان حصه فرض جنگی خود ادا کرد . و امیدوار است که هنگام صلح در مجلس شورای دول اجازت – نه خیر بلکه حق – خواهد داشت . پس از ان گفت که در جنگ قرم ( سنه ١٨٥٤ ) وقتی که حکومت جزیره ساز دنیا با حکومت انگلیس و فرانسه متفق شده و بر خلاف روس داخل شده بود – اما بهنگام صلح وکیلان حکومت مزبوره در مجلس شورای صلح قبول نکردند – ( زیرا که سار دنیا قوت هایشانرا بنابرین وزیر اعظم جاپانی ملت خویش را نصیحت میکند و میگوید که ملت مانند يك عائله متفق شده و هر گونه اسباب قوت را بهم رسانیده خود را در عالم معزز و ممتاز کند –\nآن مسلمانان را که از آستانهٔ دار دانل تا درهٔ خیبر سکونت دارند و از نعمت استقلال کم و زیاده بهره وراند بر امور مذکوره تدبر و تفکر باید کرد – که سابق وزیر اعظم انگلستان و وزیر اعظم جاپان هر دو بر بقای اتم قرار میدهند و تحصیل این قوت را بواسطة اتحاد افراد ملت میگویند ایشان در بدست آوردن اسباب حفظ ذات مینمایند . آیا برایشان را وقت نرسیده که برای حفظ ذات خود شان قوتی پیدا کنند خصوصاً هنگامیکه صورت فنای ایشان را از بام مجلس ملی انگلیس در نظرشانست و شك نيست كه لكو كما عساكر انگلیس و روس بعد از جنك دريا كنار دمار از نهاد باقی مانده مستقل حکومتهای آسیای وسطی مشغول خواهد شد تلافی مانات ممالک ایشان شود – و تا زمانیکه این قبائل حدودیه و ممالک مستقلهٔ اسلامیه با هم متفق نشوند – ایشانرا روز مصیبت که قریب به وقوع است که دستگیر خواهد شد . وقتیکه یورپ خودش در معرض خطر است آسیای بیچاره در کدام حساب باشد . این نائرهٔ جنك عالم گیر را که میداند که کره الارض را فرا نگیرد . اگر چه اقوام آسیاجکه از این سیلاب بلا پایانشان خواهد رسید – پس تدبیر چیست و مسالمتشان باید که باهم متفق شده بر دامن خلافت کبری تشبث نمایند – این قوه اسلامی قوت عظیمه بوجود آرد که حملهٔ ان بران چیزی سهل توان نه بود و دولت علیه خلافت وکیل ایشان در یورپ باشد . همین است مضمون کلام پیغمبر که فرموده است – : يد الله على الجماعة – من شذ شذ فی النار ( دست مدد خدا معاون اتفاق است و هر کس که از جماعت جدا شود در جهنم ذلت و خواری و عبودیت و ناجاری در افتد )\n( صدای اسلام )","chars":5262,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01511.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1511","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1511","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}