{"book":"adl0616","page":1483,"text":"صحيفة ٦ سال پنجم شماره ٩\n\nیکوش و عقل و هنر ورزو علم و فضل و کمال\nبكوش ورنه نیابی مهیج کار چنین\nحریف خصم توان با سلاح خصم شدن\nتو باد در کف و او تیغ آبدار چنین\nبه توپ و تانک و آبدوز جدید\nبیا و حربه جرمن ببین یار چنین\nبجنك خصم کجا می روی بدست تهی\nکنی چه صید اگر می روی شکار چنین\nیکی نمیکنند این کفها اثر چکنم\nچه سود ازین که بگویم هزار بار چنین\nخدا بخير كند كاين زمرة اسلام\nکه کار زار حسین است و کارزار چنین\nزجور یار دلم خون شد و گداخت جگر\nفغان که یار چنین است و روز کار چنین\nدلم بزلف شان می کشد خدا حافظ\nنه عقرب است چنین جان گزانه مار چنین\nنظر نمى كند آن بيوه ( بمستغنى )\nخدا یکی ندهد دوستان نگار چنین\n\n( تشویق تو آمو زان )\nبيا طفل اديبك بازی کن با خامه و دفتر\nسبق را روز خوان و شب که شد تا خواب کن از بر\nمگو پیش بزر كان تا نپرسد از تو يك حرفى\nفصاحت را بميزان بلاغت سنج و گو بهتر\nبحكم فرض دانى حرمت استاد را زان پس\nحقوق والدين و اقربا و خواهر و دادر\nمعلم يك مدير كاشانۀ طيارۀ مكتب\nباوج مدعا آرد پلان و زینت کشور\nقلم بك قوی دارد ندارد قوت جرمن\nسیاهی خصلتی دارد ندارد سد اسکندر\nبروری يك سبب در کار و بر تقدیر هم تدبیر\nبرزق بی طمع كجكول حكمت حقه مخبر\nاطاعت کن بامرد نهى عمل الله في العالم\nمقدس محترم دان طره محراب هم منبر\nمشو بیرون برای کج روان از مرکز و وجدان\nبشكل كروى محرك شوی در گردش محور\nوطن را دوست دار و با همه ملت مدارا کن\nتوحش کن زوحشت در تمدن باش يك عسكر\nمشو مفتون صورت فیض معنی خواه از سیرت\nچه میگوید آن بنگر که میگوید با و منگر\nبعرفان دست یابی از سوی عجز است ره لیکن\nباخلاص ابو بکری گزین دین پیغمبر\nباخلاص عمر خو کن که شیطان از تو بگریزد\nبمردم حلم عثمان پیش گیر و غيرت حيدر\n\nهران علمی که خواندی تا نهایت ختم کن زاول\nمعانیهای الفاظش نماید مغلق و ابتر\nمتنی همچو کاغذ در جهان میدان با وسعت\nگروه حرف رنگین دسته های نقطه ذوق آور\nگذشته نوبت از مادر زمان خویش حاضر باش\nديگر كون ميشود البته آندم شكل هر لمحه\nتقاضای جهان در هر زمان يك شيوه ميخواهد\nچه کار آید در بندم گرزهای صدمن و گوهر\nرسد روزی بآنجا من حکمت کویی از مشرق\nسخن را بشنود در سوی مغرب آدم دیگر\nتأسف میکنم بر حال دهشت اشتمال قوم\nفقان از ناطقان كنك و داد از سامان کر\nمحیط شرع را آنان محاط عقل فهمیدند\nبامهای طبیعت خاک را گفتند خاکستر\nبکنج خالقه اکثر ریا کر از غم اشکم\nتوکلت على الله گفت و همیان دوخت بهردر\n\nاز مناظر عسکر به شهزاده معظم معین السلطنه صاحب افخم در خصوص اخذ ترتیبات با سردار سپه سالار صاحب بعضی تلقینات میفرمایند.\n\nگروه بی سوادان از برای نان و آش مفت\nگرفتند از پس اشرافان تقلید را در بر\nنفس دزدان جو ماشین غزل افسانه در دادند\nهزاران سوخت در این آتش بی دود خشک و تر\nعصای سبز خود پنداشت پیر دیر سر نیزه\nمغان ساده لوحان متکای چوب را موزر\nشترهای قطار و ساربان خرسوار ما\nنشاند کاروان او را نخواهد شد شمند و فر\nطریق ره نوردی یاد گیر از بیعت رضوان\nمرید شیخ سنوسی شود هم مسلک انور\nسر خود را فدای قوم کن همچون نیازی بيك\nوطن نازد بنام نامی مانند تو افسر\nچنان آتش زبان شو تاشوی مثل جمال الدین\nادیب ملک افغان و مدير جامع الأظهر","chars":2685,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01483.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1483","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1483","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}