{"book":"adl0616","page":1481,"text":"شمارۀ ٩\nسال پنجم\n( مكتوب )\n\nجناب فضائل مآب سر محرر و مدیر روشن ضمیر جریدۀ محترمۀ مبارکۀ سراج الاخبار افغانیه محمود بيك خان طرزی صاحب را الله تبارك و تعالى هنوز قوت قلب و عمر زیاد عطا فرماید که تا چند مدت زنده در خدمت دین و دولت نماید و فیض جاری آنصاحب ملت خود و جهاد اسلام یومیه برسد ثانی این چند فقره ذیل خدمت برادران عزیز دور ملت و وطن مقدس افغانستان خود به کمال آداب عرض میدارم منظور آنصاحب کمالات نشان شود درج جریدۀ مبارکۀ خود نماید و برای برادران عزیز ملت نجیب مقدس افغانستان بدقت مطالعه فرمایند خدارا بجا آورید که حق سبحان تعالی برای ملت و وطن و قوم خود چنان پادشاه مهربان محبوب القلوب به ماها عطا فرموده امشب توجه مبارك عالى شان خود بترقی و نوازش پروریهای ملت و وطن خود را فرموده باین مدت قلیل باین درجات عالی رسانید از کارۀ توپ و تفنگ و ششپره ها رنگ رنگ و الكتريك و تلفن و مدارس هزاران نفوس ازان زنده شده و میشود که من از تفصیل فرضیه ها جزم که عرض بدارم فیض قلیل ان مبارکه همین جریده شمار که مراعات افغانیه میباشد که نمایان ارزانی فرموده چونکه در ایام باد شاهان يك شخص یافت میشد و از يك كتاب افسانه را تیار می کرد و آن زمان هزارها روپیه و وخامت ها میگرفت که از ان جمله يك كتاب نامه فردوسی که برای اعلیحضرت سلطان محمود غزنوی ساخته و جریدۀ وطن مقدس مایان که عکس متبركان مدست چپ این بنده و عکس کتاب شاه نامه بدست راست من میباشد آن باین بزرگی بی هر کی که بدون سر دردی دیگر ثمره حاصل ندارد و این هم کوچکی به این فیضهای بزرگ که شهرت نام در جهان نموده چونکه شاه نامه بمبلغ های کلی ساخته شده بود و فروش می شود جریدۀ و فر مایان اگر قیمت اصلی آن نظر کنیم هیچ قیمت ندارد و بیان ( اول بعضی مردم که عریضه های این ناچیز را ملاحظه می کنند و با چند سال مرا دیده و ملاقات کرده باشند می گوید که تحریر و رقم از خود انشخص میباشد لاكن من عرض میدارم که در همان و تقریر هیچ شخص را شريك و هم دست ندارم ) مرده ها زنده شود و کوره کچهار است شود از توجه و تخت شاه متبرك ما شود ثانياً سابق دارالفنون شماش ها که عرض نموده بودم حال نقشه آنرا فرستادم امید وارم اخبار مبارك خود نماید که تا همگی برادران دور هم از ترقی ملت خود با خبر شود و عرض این عاجز را صحیح بداند چونکه از بدخشان تا هرات این برادرانم کامل از مالهای جدید ساخته که مایان پوشیده ایم نموده خیلی منظور فرموده مایان از بهترین تجار ملت افغان میباشیم بدیگر مردم شهری مایان صحرایی هستیم و برادران دور را مردمیم که ملاحظه فرماید و هر شخص در کار خود کوشش نماید و راه ترقی بدهد چه اگر دهقان باشند زمین داری خود ساعی باشند به تجارت خود ساعی باشند که فائده ان برای بیت المال برسد حاکم خود ساعی باشد که رعا بای آن اسوده حال باشند به تجروبه و\n\nصفحه ٤\n\nدر منزلگاه موقع مزبور پسر آورده یوم یکشنبه به ترتیبات و تنظیمات شکار مشغول شدند . و موقع شکار کام را از نظر مبارک گذرانیده برای شکاریان همان منزلگاه همایونی معیت همایونی تعیین موقع نمودند . و باب را در از[؟] پسر آورده فردای آن یعنی یوم دوشنبه بشکار گاه تشریف فرما شدند . و تا بوقت چاشت وضعیت شکار و ترتیب موقع را گرفته بوقت معین افراد اهالی و عسکر که از شب اطراف و اکناف موقع را احاطه کرده اهوان را در موقع مذکور جمع نموده بودند و همه پاشه ها و هایهوچیها انها را بر زد گاه شکار سوق نمودند . و از طرف ذات اعلیحضرت همایونی و شهزادگان و مصاحبان تیرهای تفنگ شده تقریباً بیست و پنج عددا هو شکار شد که نسبت بنال های سابق خیلی کمتر شکار بعمل آمده است و ازین علوم میشود که نسل این مخلوق در این موضع رو به ناقص نهاده باشد . بعد فراغت از شکار باز خیمه گاه همایون عودت و شب را در انجا بسر آورده یوم شنبه به ( بگرامی ) نام موقع باصفا عودت فرمودند . یکشب را در انجا گذرانیده یوم باز شنبه بوقت عصر بشهر عودت فرمودند .\n\nو صداقت را در راه خدمت دین و دولت از برای خود و باقی برادران عند خدمت کی و جميع خدمت گذاران ملت و دولت خواهان میباشم زیاده و السلام فقط دستخط عدالو كيل و كه عند کوتوالی صحیح است .\n\nمقرری برگد به قند کوتوالی دار السلطنه\n\nبارادة سنية ذات شوكتنيات اعليحضرت پادشاهی عزت نشان برگد عبد الوکیل خان قوماندان سابق اردوی همایون ظفر مقرون قندهار به برگدی عهد کوتوالی دار السلطنه مقرر فرموده شدند برگد مشارالیه از افسران کارگذار و صاحب منصبان الادار صنف جليل نظام معدود و صداقت و استقامت معروف اند و این منصب جديده جليله شانرا تبريك می کونم و کامیابیهای شانرا در راه خدمات صادقانه بادشاه و وطن و ملت نیاز می کنیم .\n\nخبر مقرری خود را جناب برگد مشارالیه از قرار ذیل برای ما نوشته اند که عینا آنرا درج مینمائیم تا استناد درج آن باشد :\n\nچون فدوی والا فقیر این مدت که به منصب برگدی افواج ظفر امواج قندهار سرفراز بودم – در هذه السنه حسب الامر مبارك اعليحضرت پادشاه معظم دین پناه تبدیل شده و پس بدار السلطنه خواسته شدم در مورخه سه شنبه ١٥ شهر حال قبله فرمان مزين دستخط مبارك انور والاعضمون مرحمت مشحون اسمی جناب گرامی سردار سپه سالار صاحب نظامی صدور یافت که عبد الوکیل خان برگد که از قندهار خواسته شده بود این کار است یعنی در نظام الحال کار ندارد لهذا از حضور امر می شود که او را در برگد کوتوالی مقرر فرمودیم که قرار قانون نظام متوجه خدمت خود باشد همان است که فدوی والا بخدمات نظام داری عند مذکور ورنا کوئی ترقیات دین و دولت خدا داد استلاء مشغول میباشم چون روز نامه سراج الاخبار که سمی بنده الله می رسد بر کد سابق قندهار نوشته می باشد و در عریضه روز نامه موصوف مطالعه شده که یعنی بعضی اشخاص که از یکجا دیگر جا تبدیل شوند به اداره سراج الاخبار خبر بدهند نه اخبار شان در همانجا برای شان برسد – بنابران خبر مقرری خود را لازم دانسته بخدمت گرامی تحریر و مرقوم نموده تا بعد ازین اخبارهای فدوی دولت باسم عند کوتوالی برسد . و آنچه در باب شکر به مراحم حضرت شهریاری که از روی ذره پروری و گرم استری درباره این خدمت گذار دین و دولت بوده و می باشد فدوی والا در هیچ صورت و بهیچ زبان ادا کرده نمی توانم اگر شکریۀ مراحم شهریاری هزار بار سر خود را فدای خاك پای مبارك انور و الانعام و در راه خدمت دین و دولت جان خود را نثار سازم هنوز کم است از در گاه خداوند بی مانند توفیق زیادتی خدمت","chars":5332,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01481.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1481","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1481","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}