{"book":"adl0616","page":1480,"text":"٩٠٩ سال پنجم عدد ٣\n\nساعت ۱۱ هم سپهدار اعظم و سر افسر بزرگ کل از دوی محتشم دور افغانستان یعنی ذات شوکتمآب اعلیحضرت پادشاهی در حالیکه با اونیفورم بزرگ رسمی ملبس بودند بسواری اسب بمعیت شهزاده گان جلیل القدر داخل حدود مانوره گردیده، موزیک های عسکری به حیثیت مجموعی کمال هیئت لاره سلامی ذات شاهانه را نواخته و از طرف عموم عسکر و مراسم سلامی بزرگ پادشاهی بجا آورده شد. پس از فراغ ادای سلامی و مراتب خودها توقف داشتند.\n\nو در عقب آن از طرف اعلیحضرت همایونی، ذات شوکتمآب پادشاه عظیم الشان همهٔ ملت افغان و دولت مستقلهٔ افغانستان با شهزاده گان کرام و غیره اراکین لازم الاحترام خاندان شاهی که بهمرکابی شاهانه شان ممتاز و سرافراز بودند جانب زاویهٔ شمالی که عبارت از متوقع اقامت علم مقدس و موضع توقف توپخانه است عزیمت فرموده و از انجا یکسر به جانب جنوب متوجه شده متوازی خط قیام صف عسکر اسب تاخته و از ابتدای صف تا به انتهای آنرا از نظر گذرانیده و همه گان را از افسر تا سپاهی به احوال پرسی و عواطفات ملوکانه و تلطفات شاهانه شان مفتخر و میامی ساختند. و چون ازین گشت و کنار رسید و معاینه فرصت و فراغت یافتند جانب محل مخصوص قیام شاهانه عین به ساعت ۱۲ عودت و رجعت فرموده تشریف آوردند ارباب مناصب ملکی و غلام بچه های خاص ببعد یکچند قدم پشت سر هر دو طرف ذات اعلیحضرت پادشاهی و خاندان سلطنت بسواری اسب صف بسته احترام بودند. در عقب آنها عساکر سوارهٔ سراولی، و میر اسپور، و در رکاب یکی بعد دیگری حسب درجات و مراتب خودها توقف داشتند.\n\nبعد از یکوقفه اندکی همه عساکر را حکم مرور به آداب سلامی ثانی خوانده شده، از مواجهه ذات اعلیحضرت همایونی داده شد. از همه اول از بعد مسافه بکمیل و بازیاده بران علم نصرت توأم دیده شد که از جای آرام و موضع قیام خود جدا شده جانب غرب متوجه شده و متصلاً در عقب آن توپخانه نیز آهسته آهسته حرکت آغاز نهاد به ساعت نیم آن فوج که عبارت از علم محترم باشد از پیشگاه حضور همایونی گذر نمود به سالار عموم عساکر دارالسلطنهٔ کابل جناب شجاعت نشان سردار محمد نادر خان که پیشروی علم مبارک براسب سوار بود به سلامی کرچ از مواجههٔ ذات پادشاهی مرور نموده بعد از انکه یکچند قدم دیگر هم بنابر تکمیل آداب سلامی در سمت عزیمت خود دوام ورزید از موقع سر افسری خود جدا شده حسب قاعده بجانب راست ذات شاهانه بیک گوشه توقف نمود در عقب علم ببعد یکچند قدم توپخانه هم بیکرفتار متوسطی به اعتبار آن است و موت بستی که در ابتدا ذکر شده بکمال درستی و انتظام مرور نموده در هر غندک توپخانه عدد بسیاری از توپهای کوهی با جبه خانه و ذخیره آن موجود بود در انجام هر یک صنف بقدر دو عدد و یا چار عدد توپهای جوی مهران نیز به قوت اسپان تنومندی کشیده میشدند.\n\n§\n\nبه ساعت ۱ از عقب توپخانه بفاصلهٔ یکچند متر صفوف بشجاعت صرف عساکر پیاده در رسید. موزیکهٔ عسکری نیز بکمال خوش آهنگی پینهای قومی را می سرود. آواز های قدمهای منظم فوجی با موزیکه چنان موافقت و مطابقتی بهم میرسانید که فرحت پر مسرت می افزود. عساکر غند اردلی و اردل و کوتوالی و دارالسلطنه بکمال ترتیب و انتظام و شوکت و احتشام از مقابل ذات همایونی به ادای سلام\n\nو میخواندند و مرور نمودند. انتظام صف بندی و قدم انداختن همه عساکر زیاده علی الخصوص غند اردلی خیلی قابل تعریف و لایق توصیف بود. در اثنای گذشتن افواج پیاده موزیکه هر، موت به نوبت از صف دیگر موزیکه ها جدا شده وقتی که همان موت قربت الاختتام میشد از جای خود حرکت کرده در عقب صف آخرین موت خود خود را رسانیده با آن یکجا شده میرفت.\n\n§\n\nبساعت یک و نیم از دور آواز موزیکهٔ سوارهٔ رسالهٔ شاهی و صدای دانکهٔ اسپهای اردلی و اردل و کوتوالی و دارالسلطنه و غیره که رسیدن نزدیک شدن عساکر سواره یعنی رساله را اشعار می نمود. از همه اول رسالهٔ شاهی اول و شاهی دوم بکیان و درستی انتظام گذر نمودند. سپس نوبت رساله های نیزه دار دانکه دار رسید که یک یک نیزهٔ سرتیز دراز بدست هر سوار آن نمودار بود که یاد از زمانه های رواج تیر و کمان و خود وسیر، و نشان از نام های رستم و افراسیاب میداد. هر چند که علاوه بران بامانند کرچ و تفنگ و غیره سلاح امروزی جنگ هم مسلح میباشند. ولی داشتن نیزه و نواختن دانکه هم بیهوده و خالی از فایده و حکمت نیست که ضرورت و لزوم آن البته به ارباب فن آن بخوبی معلوم است تا به ساعت ۲ عساکر سواره هم با کمال ترتیب و تمام انتظام مرور نمودند.\n\nپس از اتمام و اختتام این سیر و دورهٔ بزرگ که محیط آن تخمیناً ۳ میل مسافت بود جمیع عساکر راه راه جانب قشله های خودشان اعزام شدند. درین اثنا ذات اعلیحضرت پادشاهی به ادای صلوة ظهر با اکثر نفری معیت رکاب شاهانه شان و یکجمعیت بزرگ افراد و رعایای صادقه اشتغال ورزیدند تا به ساعت ۲ دو نیم از نماز و غیره فراغ دست داده برای امتحان و تجربهٔ بعضی توپهای صحرائی که برای آماج تخصیص یافته بودند آغاز و ابتدا شد، و از فاصلهٔ تخمیناً ۲ و نیم میل از دو سمت مخالف بر آماج فیر کرده شد. اکثر کله ها قریب بهدف تصادف نمودند و بلکه یکان یکان خیلی نزدیک بنشان مصاب گردیدند. به این طریق از هر دو طرف ۱۰ ، ۱۲ فیر کرده شد که هر کدام آن شایان بسیار تعریف بود. ساعت ۳ ذات شوکتمآب اعلیحضرت پادشاهی با جمیع شهزاده گان عالی مقام بسواری سرایهٔ موتر و غیره سوار شده به سمت شهر عزیمت فرموده تشریف بردند و به اینصورت همه مراسم این مانورهٔ عسکری بکمال دبدبه و احتشام انجام و اختتام یافت.\n\n(عبدالرحمن محرر اداره)\n\nشکار گاه چناری\n\nهمه آهوان صحرا سر خود نهاده بر کف\nبامید آنکه روزی بشکار خواهی آمد\n\nهمه ساله در موسم یک شکار گاه مدیدی و منظمی در کوهستان موضع (چناری) ترتیب مییابد که در شماره های هر سال سراج الاخبار افغانیه از کوایف آن، حتی از تصاویر آن نیز معلومات درج شده است امسال نیز بوقت و میعاد متحتم آن - یعنی یوم شنبه سلخ محرم الحرام سنهٔ ١٣٣٤ موکب سعادت موهب ذات ذو کششات پادشاه ترقیخواه معظم مراحم آئین اعلیحضرت (سراج الملة والدین) بصوب چناری تشریف فرمای عز و اجلال گردید. باین قرارگاه (غندک) بسواری موتر و بعد از ان بسواری اسب بموقع چناری مواصلت فرمودند. شیدا","chars":5135,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01480.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1480","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1480","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}