{"book":"adl0616","page":1465,"text":"صحیفه ۸ سال پنجم\n\nدولی که مثل انگلیس و روس چنین سیاست طمع ورزانه به حقوق و هستی ملل صغیره را تعقیب مینمایند حق ندارند دولت و مملکتی را مثل آلمان که مدت ٤٤ سال ابدا چشم طمع تملك ديگران ندوخته و توسعه اراضی را در نظر نداشته و صلح اوروپا را حفظ کرده متهم به مسلک جنگ جوئی نمایند در صورتیکه خودشان دائماً اراضی دیگران را قهر و غلبه تصرف میکردند و ملل صغار را تحت رقیت میآوردند واقعا شیوه ریاکاری و سالوس است ! حقیقتاً باید شرم کنند . شواهد قطعی راجع به تمایل انگلیس در حدوث جنگ در را پورتهای وزرای بلژيك بدست آمده است اگر راستگو هستند برای چه اسناد را در پاریس و پطرو گراد در تحت حجاب استتار نگاهداشته اند و خوبست ملل اخلاق استادی را که در باب مذاكرات محرمانه اتاشه نظامی انگلیس ووزير جنك بلژيك اشاعه داده ایم بخوانند و مسؤلین جنایت خونریزی بین المللی را در وجود زمامداران خود بشناسند .\n\nیلی از مشاهده آنها تمام ادعاهای دشمنان که میخواهند خودشان را معصوم و ما را جنك جو و متعدی جلوه دهند باطل و ضایع می شود .\n\nآیا سیاسیون آنان از این حوادث سری اطلاع داشتند و با آنکه عمدا چشم های خود را از مشاهده حقایق بسته بودند، خبر هیچ كدام يك نبود .\n\nبمن نسبت کم هوشی و عدم بصارت در رویه سیاسی بدهند بهتر است تا بگویند برای صلح کار نکرد چرا که با اطلاع باین اوضاع با هم سعی کردم که یک موافقتی با نگلیس بهایم، خداوند متعال را شکر میکنم که توفیق سعی من عنایت کرد حالا موفق شدم آن تقصیر بر انگلیس وارد است .\n\nمثل روز روشن است که اگر انگلیس صمیمانه با آلمان نه فقط طالب صلح بود کار میکرد ازین بلیه عظمی و مصیبت سهمگین که بشریت را افراداً و هیئت جامعه دنیا را در آتش انداخته ممانعت و جلوگیری ممکن بود کی در اروپا تصوريك چنین خطری را میکرد؟ آیا من آنجا هيهات با وجود سنگینی او غفلت کردم ؟ با اطلاع بمقصود انگلیس که زهره مرتکب باین جنایت می بایستی میشکافت باز هم برای آن از پای ننشستم .\n\nوقتی که مسئله از نقطه نظر حیات جهان و جهانیان دارای این چنین عظمت فوق التصور مهیب باشد ورد زبان من چنین بود . . .\n\n« با خواست خدا هیچ چیز محال نیست »\n\nمرگ را از تغافل بیشتر میتوانستم نخود هموار نمایم . بادشاه متوفی انگلیس ادوارد دائماً پالتيك انفرادی بریتانیا را و علیه آلمان تقویت می کرد و بعد از فوت وی امیدوار بودم که مذاکرات ۱۹۰۹ ما منجر بنتیجه خوشی خواهد شد . مذاکرات بطول میکشید تا سنه ۱۹۱۱ و سپس در آن سال مداخله جدی انگلیس در مذاکرات بین فرانسه و آلمان در موضوع مراکش تمام عالمیان نشان داد که پولتیک برای سیادت و تسلط ردنیا چگونه و بچه اندازه صلح عمومی دنیا را تهدید مینماید\n\nهمان وقت ملت انگلیس کاملا فهمید که پلتيك زمامدارانش به چه پایه متعدیانه است و بعد از رفع غائله بحران ملتفت شد که در گرداب خطر جنگ بین المللی غرق شود. و خود آن وقت در مقامات مطلعه وی يك حس تمایلی ایجاد شد که مانع از حدوث اقدامات مسلحه دنیا شده بودیم با الفت و قرار سازند رابط خود با ما\n\nمأموريت لردها لدن\n\nدر این موقع « لرد هالدن » وزير جنك انگليس در فصل بهار ۱۹۱۲ به برلن ، آمده و بمن اطمینان داد که انگلیس صمیمانه با موافقت آلمان موافقت دارد .\n\nلاكن بودجه تزييد قوا موجب اضطراب شده است من از وی سؤال کردم که آیا اتفاق با آلمان كه نه فقط جنك انگليس با المان ممتنع می سازد بلکه خطر احتمال جنگ را دوباره مرتفع میکند بقدر دوم « دریدنوت » که آلمان کمتر یا بیشتر بسازد زیاده بر آن قیمت ندارد . لرد هالدن برای همراهی کردن با نظريات من شاید حاضر بود ولی از من سؤال کرد که چنانچه آلمان از صمیمیت انگلیس اطمینان حاصل کند آیا برای اضمحلال فرانسه مبادرت بجنك باوی نخواهد نمود .\n\nمن جواب دادم پلتیکی را که آلمان چهل سال است تعقیب مینماید آیا چنین سوء ظنی را می تواند مرتفع داشته باشد و چنانچه آلمان ازین قبیل خیال ها را داشت و مسلک دزدان دریائی پیشه را می خواست اتخاذ نماید در موقع جنك « ترنسوال » يادر موقع جنك روس و ژاپن بهتر میتوانست اختیار نماید المان که مایل بوده و هست با فرانسه در مجاورت عمل نماید اگر میخواست میتوانست بيك مملکت دیگر هم حمله نماید .\n\nبعد از عزیمت « لرد هالدن » مذاكرات ، لندن ، تعقیب شده و منجر شدن به روابط مستحکمه دائمی با بی طرفی بدون شرط همراه و طرح تعهدات بين التين به انگلیس پیشنهاد کردیم .\n\nانگلیس بعنوان آنکه دور رفته ایم تکالیف ما را رد کرده خواهش محدد دیگری نموده آنرا هم قبول نموده و فرمول ذیل را بما تكليف کرد که پیشنهاد کنم :\n\n« انگلیس بدور جهت معین حمله به المان نخواهد کرد از پلتيك حمله به المان خود داری می نماید و در معاهدات و مقرراتی که انگلیس با سایر دول دارد حمله به آلمان در آن نیست و معاهده که جنگ با آلمان از مقررات آن باشد بعدها هرگز منعقد نخواهد نمود »\n\nبعقيده من بين دول متمدنه دنيا معمول نبود که بدون جهت سابق را مورد حمله قرار داده و معاهدات با سایرین منعقد سازند که چنین فقره یکی از مقررات آن باشد و بنا بر این قبیل وعده انگلیس که این قسم حمله فاقد موضوع یک قرار داد رسمی نیست و معاهده لازم ندارد .\n\nكابينه انگلیس پیشنهاد کرد که بفرمول فوق این عبارت زیاد شود « نظر باینکه دولتين متعاهدین میل دارند که بین آنها صلح و دوستی دائم باشد انگلیس ملتزم میشود که بی جهه حمله از طرف او واقع نشود »\n\nانگليس والمان\n\nاين تكلیف ثانوی انگلیس چیزی نبود که تغییری در عقیده و نسبت بوی بدهد و گمان ندارم کسی حق ملامت داشته باشد که چرا مذاکرات در آن زمان قطع کردم .\n\nبالآخره برای آنکه هر چه قدرت داشتم برای تامین صلح دنیا بکنم با نگلیس خبر داده که حاضر برای قبول آن فرمول هستم مشروط باینکه این عبارت بروی زیاد شود . بنا بر این چنانچه جنگ بر آلمان تحمیل شود انگليس مسلك بی طرفی دوستانه را حفظ خواهد کرد .\n\nسر ادوارد گری الحاق این عبارت را امتناع نموده و بما به بهانه ای گفت که هم آنرا دارد که الحاق این عبارت دوستی انگلیس با سایرین در خطر اندازد .\n\nمقصود از این حرف این بود که مذاکرات دیگر فایده ندارد و انگلیس متعهد می شود که بی جهت به وی حمله نکند لیکن در موقعی که یکی از","chars":5142,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01465.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1465","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1465","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}