{"book":"adl0616","page":146,"text":"صفحه ۳\nنمبر ۱۲\n\nیکی از تأسیسات محمودۀ علیائی که در عصر میمنت اثر همایونی در پای تخت سلطنت میمنت نشان، طبع و نشر شدن اخبار است\n\nسراج الاخبار افغانيا\n\nچنان یک مکتب فیض مکسب عالییست که بهزاران از افراد این دایره این دبستان معارف و آگاهی از سبق خواندن معلومات نافعه، و متن این مقالات مختلفه میگردند. شیخ و شاب، عالم و عامی، کبیر و صغیر، زن و مرد هر رقم مردم ازین مدرسۀ عرفان منظره به تماشای عوالم مختلفه کامیاب میشوند. وسعت و فراخی، این مکتب فیوضات مکسب بقدر وسعت همه ملت افغانستان است. نی نی بلکه آوازۀ صریر خامۀ این دبستان فواید رسان قاف تا قاف جهانرا در بر میگیرد. الحق که این مرحمت معارف پرورشی پادشاه اشفق و ارحم محبوب القلوب معظم ما که در باب اجازۀ و فرمودن نشر اخبار بر رعایای صادقه و فاشعار خود مبذول در اینگان فرموده اند از چنان الطاف شمیم الاحسان ترقی معنا نیست که از بجا آوردن شکران آن تحت ذو المنن اظهار عجز مینماید.\n\nذات اعلیحضرت پادشاه مقدس ما برای تعمیم معارف و آگاهی رعایا صادقداستان از احوال عالم اخبار را یک واسطۀ مهمۀ لازمۀ مشهوده اجازۀ نشر آنرا به این عبد حقیر با خاک برابرشان ( محمود طرزی ) عطا و احسان فرمودند و این است که در زیر ظل قلیل معدلت دلیل بیایونی باین نمبر دوازده خود یکدو کلمه در مشتهیات خود را انتحال نموده با بعضی:\n\nمجددات ترقی\n\nدر نظر قارئین کرام و مشترکین ذوی الاحترام در میدان مطبوعات جلوه گر میگردد و مجددات تا سراج الاخبار که تا درین وقت این چند چیز است:\nاولاً — در صفحه های اخبار خود سرازین نسخه چهار صفحه علاوه کرده و دوازده صفحه خود را به شانزده صفحه ابلاغ مینماید و به این وسیله در مضامین رنگین و مقالات شیرین خود افزونی داده بعد ازین هیچ نسخه خود را از مقالات ما بعد داری که مسلسلاً نوشته میشود خالی نمیگذارد.\nثانياً — با این نسخه خود یک رسالۀ بسیار سودمندی بنام ( علم و اسلامیت ) بر قارئین کرام مشترکین ذو الاحترام خود هدیۀ آخرین، و تحفۀ للناظرین عرض و تقدیم میکند. این اثر فواید ثمر بنا بر دو مقصد خوبی بقلم گرفته شده است: یکی اینکه رد قول مخالفینی است که دین مبین اسلام را دشمن علم و فن نشان داده اند. دیگر اینکه بر همه گان ظاهر شود که دین مبین اسلام مانع تحصیل علوم و فنونی که در عصر حاضرا اعدا به انواسطه بر ما غالب آمده اند نیست، بلکه بنا بر نیت خالصانۀ خدمت دین و وطن خواندن و آموختن آن علوم و فنون لازم و لابد شمرده میشود، و این هم از این است که اگر بعد ازین از علوم و فنون حکمیه و طبعیه و غیره در صحایف ( سراج الاخبار افغانیه ) مندرج شود این اثر یک براعت استهلال و دعا بر استدلال آن گردد.\n\nاین تجدد است ترقی که سراج الاخبار افغانیه محض برای استجلاب حسن توجه و ممنونیت قارئین کرام خود در ظرف ششماه بروی کار آورده و امیدواریم که برادران وطن عزیز ما را از فکر گران قیمتی آن برگردانیده باشد و ادارۀ ( سراج الاخبار افغانیه ) بمشترکین کرام خود وعده میدهد که انشا الله بفضل و عنایت الهی متوجهات مراحم آیات اعلیحضرت پادشاهی در هر ششماه همچنین یک تجدد و ترقی بظهور آورده در راه خدمت و استفادۀ قارئین کرام خود بیشتر خدمت کند.","chars":2665,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00146.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/146","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/146","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}