{"book":"adl0616","page":145,"text":"صفحه ۲\nنمبر ۱۲\n\nانتا نرا از حال وحشت و به دیست که ام چیز ہائے سیدہ ؟ مگر نیت ؟ مزیت در نشست بچه چیز دانسته میشود ؟ به افزونی\nیا فاتن حلمت و معرفت با مشکل فزونی حکمت و معرفت کیست؟ مربی و حکمت و معرفت کیست ؟ شهر می دونی معرفت و حامی با همت بیک وقت !\n\nہزار ہزار شکر دشنا خالق یگانه اینها را که ملک و ملت افغانستان را بوجود بهبود مقدس چنین یک پادشاه ذمی شوکت و شان\nو شهر یا به ی فضل و عرفان مانند اعلیحضرت ( سیراج المله و الدین امیر حبیب الله خان ) مفتخر و سرافراز فرموده است که بسایر\nفیوضات آینه همایونی نشان چنانچه بسی آنها به ترقی و تعالی بردی کار آمده در را به نشر نوا به علم و معار جن نیز یک شهراه بسیار عظیمی برای\nملک وقعت با ز فرموده شده است .\n\nاز آغاز جلوس میامن ما نوس بها یونی که آنها سعادت و بختیاری مملکت است برای عام شدن و تاسیس یا فتین مکتبها و مدرسه ها\nاصول جدیده ادامر و فرامین شانا نه مشرف اصدار یافته اول با مکتبی که بقواعد فن در پای تخت سلطنت سینیه افغانستان میعنی شهر عزیز یا\n(کابل) اساس د بنیاد یافت ) مکتب مباره که حبیبیه ) است که بنام نامی ملو کا نہ کسب فخر د شرف نموده .\nاین مکتب اگر چه در ا ولا مر در یک مقیاس کوچکی نمونته بنیاد یافت ولی رفته رفته با یه توجهات مراحم آیات حامی و تمام بات حامی ذی نفر\nاعظم خود دست و عمومیت پیدا کرده، و عنوان شرف رسان ( بیت العلوم مبارک جینیه را اجرا کرده به شعبه های مکاتب ابد این صدا را\nدیر به محله های شهر تعمیم داده است که منافع و فواید افزونی مکاتب ابتدایته ضیایه برای الک و بقت چیزی نیست که انگار شد نمی باشد.\nزیر انگلهای ابتد اینه قاسمه های استین نردبان قصر سعادت ملک شمرده میشود .\n\nبعد از ان مکتب بسیار عالی عسگری بعنوان المتب فنون حد به شهرا چیه ) برای اولاد های صنف زاده گان و خاندان در زیر همانه\nنفری نفیس ذات اعلیحضرت با دشاه معارف آنگه و مقدس با تشکیل تاسی، بعد از یک نطق بسیار بلیغ و پره تاثیری که ذات اعلی حضرت بانی\nدر موضع ( چمن حضوری) بر اکابر و اعیان مملکت بیان فرمودند هند ( کا بر داعیان مملکت کلام قد سیت پیام پادشاه معظم محصواب معلوب\nخودشان را یک فوز و نجاح عظیمی برای استقبال آمال دانسته در بجا آوردن امیر بادشاهی داد خال اولاد های خوبه شانرا در آن\nمکتب عالی یک بر دیگر سبقت و دریدند. شهزاده الان عظام نیز در صنف شاگه رابطه این مکتب داخل شدند، حتی ذات اعلیحضرت\nشهر یاری نیز در روز مراسم افتتاح کتب مذکور در یشی شاگردان مکتب را زیب وجود مراجم آمود شاه زیر دو شریف استان\nمکتب عالی مذکور را بدان میزدا و فرمودند.\nدر هنگام تاسیس الکتب فنون حریقه سراجیه یک قطعه نظم سر زده طبع قاصر نه این تحررها جز گردیده بود که قطعه مذکور\nچون تاریخ تاسیس کتب را با مدح حامی مقدس آن در بر دارد تنها در ینجا درج میشود :\n\nقطعة\nاسد الله والدین شه رمان ها\nکه در تاریخ افغان انی است\nاز از دو مینی است و خانم هایش\nو علم و هنر بشود به مردم انان\nاساس المکتب برید ، اینها\nدر دوران جمع آوری از برگرد\nانا اشارات بزار د سه صد و هم بیست هفت افزون بانه بجر\nکه شد تاسیس این مکتب به فیض شما و با عرفان\n\nذات شرکت سمات پادشاه حقایق آگاه مقد محسن ایک حسن توجه عظیمی در باب مسلک شریفه علمیه دارند، و علم و علمی را خیلی محترم\nو معتبر میشمارند. و نفس دار السلطنه کابل و ولایات شانا نه مدرسه های مستعد و علیه معمور و آبادی موجود است، علمای کرائے\nکه در وطن عزیز ما هستند اکثر به تنخواه و منصب و ماموریتهای مختلفه محاکم عالیه دولتی موظف و مستخدم میباشند. محفل حضور پر نور\nهمایونی در سفر دختر از یکنفر دو نظر علمای بنام هیچگاه خالی نیست. در باب تشویق و پرورش حفاظ کلام مجید نیز ذات اعلیحضرت\nپادشاه دیانت اکتاره معظم با اقدامات شامانه که مبذول د رایگان فرموده اند حقیقتاً شایان شکران و افتخار است.\nدایره مخصوصی برای جمعیت حفاظ تخصیص یافته در تعلیم و حفظ کلام مجید حضرت خالق وحید کوشش مزید بعمل آورده میشود\nحفظه قرآن عظیم الشان بعدا از امتحان به نخواه معینی که مقرر است نایل و سزاوار میشوند، و به این وسیله یو تا نیوم","chars":3443,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00145.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/145","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/145","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}