{"book":"adl0616","page":1446,"text":"٩\nسال نجم\nامضاها\nاداره\nوا کنار نشده با وجودی که در آن زمان از صد نفر يك نفر تفنگ داشته و آنهم\nمنه کی بوده بقوه شمشیر و چوب این روی به پیشو او مقتداء خود حضرت سرور\nو مقدر روز جزا محمد مصطفى صلى الله عليه وعلی الله که در روز پدر اقدام\nجهاد کرده بودند نموده و اردوهای معظم مسلح دول انگلیس و روس را از\nوطن من ز خودها رانده اسم شجاعت و شرافت خود را گوش زد دول عالم کرده.\nدر وطن دوستی ما ملت نجیب همین فقره کافی است که هر چند بعضی جوانان\nنیم ست مانیان ظاهر از برادران وطن خود مکدر شده بخارجه قرار گرفته در انجا\nبکار و قبل گذران نکرده و خود را زیر بار زحمت گرفته همیشه خیال\nداشته اند که صنایع خارجه را آموخته و در زمان فرصت بوطن اصلی خود\nمراجعت کرده برادران ملت را تعلیم نمایند.\nی صنعتی را از خارجه آموخته بودن خارجه را بخود مار دانسته فوراً\nاز حضور انور همایونی استدعای رجعت را نموده و بوطن عزیز آمده\nاز فواید خودها ملت را مستقیص نموده چنانچه از جمله اشخاص مذکور\nیکی جناب معارف آداب حضرت مدیر روشن ضمیر جریده فریده مبارک\nسراج لأخبار حضرت ( محمود طرزی ) میباشد که قوه نجابت ذاتي وكمال\nخدادادی که داشتند. محض حاصل کردن تجربه و دریافت علی جدید سالها در\nخارجه مانده و بعد تكميل حسب الأمر همایونی بوطن عزیز مراجعت نموده\nکه امروز بسمی و کوشش اعلیحضرت همایونی وقوه فاز خویش اتحاد\nو افاق را ما بین ما ملت رواج داده و ما را شاه راه هدایت رسانیده\nو معارف پوری های اعلیحضرت همایونی را گوشزد مایان نموده انا\nهنا عالم تمدن را عملت و دوان مایان قشر داده و ماملت هم باید قدر این\nزاد مرد نجیب و خدمت کار دولت و ملت اسلامیه خود را داشته شب وروز\nدر حق إنشاء معار فیروز خود دنیا کوئی داریم که مثل این معلم معارف\nآگاهی را مامور تعلیم ماملت نموده اند و در سخاوت ملت نجیب افغان\nهمین کافی است که مهما را هذه حضرت الهی دانسته اکثر اوقات\nخویشتن حفظ می کنند. و برای سرمشق دیگر اولادهای وطن بمباهات\nمردمان ایلات بسر مهمان که بخانه یکی بوده و دیگری برگر مناقشه و نزاع\nبوده و هرگاه شخص مهمان معاونت مالی و جانی خواسته مال و جان\nخود را از آن شخص دریغ نکرده چنانچه ما بین ما مردم مثل است که\nيك زماني بك نهر سلطانی بشکار خود در شده نك خوکی از شکار که\nگریخته در راه کذارشان خانه های مردم رشید افغان سرپا بوده خون\nاز ترس جان ما بین خانه درآمد و از عقب آن سلطان و شکاریها رسیده\nشخص صاحب خانه و مردمان افغان حربه های خود را برداشته عیدان\nایستاده شده جهة سلطان بیان نمودند که این خونه ما بین خانه های ما\nآمده و پناه ما آورده با وجود نجمی آن از شیوه مردی دور است که به\nمقتولی آن حیوان نجس راغب شویم آخر الأمر جنكيده وخوك را\nدادند و به این واسطه همان مردم بواسطه رشادت ذاتی و دل صافی که\nداشتند حمایت خونه را که خانه شان پناه برده بود نموده اگرچه مذهب\nمسلمان حرام گوشت و نجس میباشد و موسوم به خوکیانی خیل شدند.\nدر قومیت و وطن دوستی مایان همین فقره پیش است که همکی اهالی\nوطن در زمان ضرورت خود را بك قوم و يك وجود دانسته در راه\nوطن جانها را فدا نموده و می نماییم و بدون از خانه دان شاهنشاهی افغان\nخود دیگر را به روری و پادشاهی خود قبولدار نمی شویم - زیاده زبان\nدرازی را امیدوار عفو بوده دعا می کنم که زنده باد پادشاه ترقیخواه\nدیجاء افغان واولاد و احفاد خانه روان شاهی افغان و پاینده و برقرار باد ملت\nنجيب ووطن عزیز افغان و بردوام باد سراج الاخبار افغان و نیست و نابود\nباد دشمنان سلطنت و ملت افغان .\n\nعلى اكبر كوت دفعه دار قندهاری، عبدالله طالب العلوم جديده\n\nسراج الاخبار افغانيه\n( ناطق ) تخلص يك شاعر فارسی میگوید :\n. وارسیدیم بجایی\nمن و ناطق در عشق - که بود بلیل و پروانه اصبحت كرما ، اما چه بليل\nو چه پروانه ایلیلی که برگ گل خوش رنگ خوشبوي حدين ، دولت ،\nملت، وطن را در منقار دارد، پروانه که بر شمع عرفان ، و پادشاه عرفان.\nو کلزار عرفان بال اند از عشق و شوق شر رفت انی دارد. بعضی از خود بنان بلند\nمنشان چون این مقاله را سر تا پا خوانده بر امضاها برسند. و در پیش نظر\nخودشان يكباريك كوت دفعه دار، ويك طالب العلمي به بينند بابك كاف\nتصغیری در صدد ترشیف برآمده با خود خواهند گفت : عجب اما چنان\nکمان کرده بودیم که این مقاله سیاسی، اجتماعی ، اخلاقی ، ملکی عسکری\nرا کدام ملا واعظ شیواییان و یا کدام دیپلومات واقف احوال جهان\nو یا کدام افسر بسیار کلانی نوشته خواهد بود. او مكر اين يك كون\nدفعه دارك ، و يك طالب العلمكي بود ..... ما میگونیم : و بندیگیر\nاز سخن هیچ مبين فايلش بکوئی متاع بین به دکان که شکری ..\nوجدان ، ذكا، فهم هوش یك چیزی نیست که در زیر انحصار دراید\nو مخصوص ذوات کبار با اقتدار باشد. نی نی ! اینها تخمها نیست که هر زمین\nقابل و مستعدی را که بیاید در انجا نشو و نما میکند ، و تمر و محصول\nمیدهد . به کوههای بلند سر افراز را می بیند و نه زمینهای پست\nعاجزی همراز را می اندیشد .\n\nسراج الاخبار افغانیه یکمال فخر و سرور مكتوب صداقت و حقیقت\nآگاهی را مامور تعلیم ماملت نموده اند و در سخاوت ملت نجیب افغان\nهمین کافی است که مهما را هذه حضرت الهی دانسته اکثر اوقات\nخویشتن حفظ می کنند. و برای سرمشق دیگر اولادهای وطن بمباهات\nتمام نشر مینماید و دعاهای آخرین و جدانية آن دو دل سوخته اتحاد\nآموخته را تکرار على التکرار نموده آمین آمین ثم آمین یا ارحم الراحمين\nتجاه سيد المرسلین (س) میگوید .\n\nيك تقريظ دلپذير\n\nبسم الله الرحمن الرحیم\n\nوفق الله تعالى جميع المسلمين لكل خير وصلاح آمين\nعجب اخبار خوشها و جريده فرحت افزا که در جنب شکر گفتار\nشکر بارش نرخ جان شیرین ارزان و در برابر بياض بين السطورش سلاله\nنور ظلمت نشان اینا آن شورا به کشان تپه حر ما تر از لال کوثر، و سوادش\nدیده افروز اهو چشمان سیمین و ! الفاظش را سلسله آب روان لازم\nو معانیش را اطاقت جان ملازم هما کردار سایه اقبال و خرمی و پرتو دولت\nشادمانی بر فرق مشتاقان انداخت هزاران شکر که این سال همایون قال\nسال نیم سراج الاخبار ما آغاز نموده و رسم مقرر و آئین مستمر گرانبار\nقدر و شرف تردید و بدیدار آن دیده انتظار مطلع انوار کردید و مطالعه\nآن سفینه بی قراری و ساحل قرار رسید و عمالقه اش شاهد مراد در\nبرآمد و طراحی رنگ امیزیش برقم بهزاد و مانی خط در کشید خون غوامض\nمحبت وولا و نوع پرستی و وطن خواهی و تعصب با جانب و به غیرت و هوش","chars":5318,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01446.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1446","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1446","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}