{"book":"adl0616","page":1441,"text":"سال پنجم\nصفحه ٤\n\nرفع گردیده است. حقیقتاً که بسبب این بیماری شهر عزیز ما را يك كابوس غم و پریشانی و يك اندوه و سرگردانی بر قساوتی فرا گرفته بود. هیچکس از زندگانی خود برای فردا امیدواری نداشت، عادتاً يك میدان محاربه زیرا کسانیکه در صف حرب موجود باشند بسبب تكرك ریزی کله های تفنك و شريتل لحظه امیدوار زندگانی خود نمیتوانند بود. بالفرض مدهشه و با نیز همچنین بود. اگرچه از سهام قضایای آجال در هیچوقت و هیچ لحظه رهایی یافتن امکان ندارد، ولی و هم و هراس و اندیشه که در وقت این بلای مبرم بر دلها مستولی میشود بدیگر وقتها مشابهت ندارد. انسان در خانهٔ نشیمنگاه خود در اثنائی که بيك حال بیغمی نشسته باشد، دفعةً از اطراف خانه های همسایه های خود يك گریه و واویلائی بگوشش بر میخورد. دلها حواسها را يك غم و اندوه و يك ترس و بیم پرستوه استیلا مینماید ! هنوز از آن اندیشه فارغ نشده که خبر کدورت اثر وفات با اصابت يك دوست و آشنا، و بابك خویش و اقربا مانند صاعقه گوشزد میگردد. اضطراب بر اضطراب می افزاید. در بعضی خانها که این بلای خانه ویران داخل شده بك قتل عامی اجرا کرده که نه که را مانده و نه مه را. و خانه سراسر بسته شده کلید خانه اش تحویل کلانتر شده است. در محاربه ها چون انسان در زیر باران گله ها میدرآید امیدهای حیات خدای مدافعه دین و دولت، و محافظة شرافت وطن و ناموس ملت، و آرزوهای مفخرت اتمای ظفر و غلبه بر دشمن، بارهائی دادن خاك پاک مقدس وطن انسانرا قوت، جسارت، غیرت و تهور می بخشد. حالا آنکه در شهرهائی که این بلای خانمانسوز وبا حکمفرما باشد از چگونه امیدها هیچ چیزی بمیدان نبوده قوت و جسارت محو میگردد، دلشکسته دست و پا بسته مردم و هر لحظه منتظر موت می نشیند !\nيك كدورت و یأس و حسرت دیگری که بسبب این مرض مدهشه شهر عزیز ما را فرا گرفته بود، همانا خالی ماندن شهر خود از وجود معدلت آمود ذات مراحم صفات پادشاه بادانش و دین اعلیحضرت ( سراج الملة والدین ) ادم الله دولته الى يوم الدین. شهر مانند يك جسدی بود که بیجان مانده باشد. هر صبحدم که اهالی با صداقت توأم از خواب بر میجهند نخستین چیزی که جالب نظر دقت شانرا میکند، و مزرعهٔ دلهای شانرا آبیاری، و دیده های افتخار شانرا رونق افزائی میابد همانا مشاهده علم سعادت پرچم سر دروازه ارك مبارك است که علامهٔ تشریف داشتن ذات اعلیحضرت پادشاه معالی پایگاه ما را در دارالسلطنه اشعار مینماید. این است که از مدت سه ماه بود که بسبب تشریف داشتن موکب اعلیحضرت همایونی در قصر (پغمان) نظارهٔ تموجات آن رایات سعادت آیات از نظرهای صداقت کاران پنهان مانده بود.\nخداوند عظیم الشان را هزاران هزار شکران بیپایان که در یوم شنبه ٢٦ ماه مبارك ذی الحجه آن رایت با سعادت به تموجات پر لطافت سراسر بشارت خود تشریف فرمائی موکب فرخندهٔ موهب ذات اعلیحضرت پادشاهی را بر همگان اعلان نموده.\nبلی، ذات شوکتمآب اعلیحضرت پادشاهی بسه نچه روز مذکور بسواری حرابة موثر باشهزادگان عظام و مصاحبان خاص و نفری معیت شاهانه در حین حضوری تشریف سعادت ردیف همایونی را ارزانی فرمودند. بعضی ذوات گرامی از منصبداران ملکی و نظامی که بنابر امر و ارشاد ذات عالی جناب مستطاب نائب السلطنه صاحب افخم - که قبل از یکهفته بدارالسلطنه تشریف آورده بودند - بلباس غیر رسمی در حین حضوری\n\nسال پنجم\nشمارهٔ ٧\n\nشرف باریابی و سلام اعلیحضرت ملوکانه حاضر بودند، به ۱ گفتار دستبوسی مبارك نایل آمدند.\nذات معالیه صفات علیا حضرت سراج الخواتین قبل از يك روز از تشریف آوری ذات ملکوتی صفات همایونی بسواری موتر خاص بالی مکرمه شان تشریف فرمای دارالسلطنه شده بودند. شهزادگان عطام معین السلطنه و عین الدوله بمعیت ذات شوکتمآب اعلیحضرت همرکاب بودند.\n( سراج الاخبار افغانیه ) شکر نعمت رفع شدن بیماری، و دیار بقای دولت قویشوکت ذات اعلیحضرت همایونی را رفیع بارگاه کبریا مینماید.\n\nمقاله مخصوصه\n( مکتوب از هرات )\n\nخدمت با شرافت جناب نجابت انتساب اعنی معلم ترقی ماملهٔ عزیز افغان مدیر روشن ضمیر جریدهٔ مبارکه سراج الاخبار افغانیه را ماجرا کرانه رسانیده عرض میداریم - که بعد از دعا گوئی ازدیاد عمر و ان بادشاه ذیجاه عرفان پرور خود ها خواستیم که بواسطهٔ جریدهٔ فریدهٔ این خود ها بعضی نکات دلپذیر که مبنی بر ترقی ملت و دولت مایان بوده و از مطالعهٔ کتب تاریخ و روزنامهٔ مبارکه و نظر تجربه بعقل قاصر این ترقی خواه ملت اسلام رسیده گوش زد ملتیان و هموطنان عزیز خود نمائیم تا جوانان وطن عزیز مایان از فایدهٔ روزنامهٔ ملتی خود بهتر از پیشتر واقف گردند و از پوزش های آن جناب ادیب فاضل که دربارهٔ اهل عرفان دارالاطلاع یافته بدانند که هر گاه در باب خیر و بهبودی ملت و دولت خود ها سعی نمایند زحمت آنها نیز مثل ما دو نفر مقبول نظر آنجناب افتاده و بلکه نشان بموجب آن جریدهٔ فریده در روی کرهٔ زمین بخوبی انتشار یافته ملت اسلام زبان تحسین دربارهٔ آنها کشاده و مابین همگنان سرافراز خود بوده - فلهذا بنا بموجب خیالات ترقی خواهی دولت و ملت عزیزم در مقام زبان درازی برآمده و هموطنان عزیز خود ها را مخاطب به جسارت میورزیم - که مدت چهار سال است که پدر رؤف ما ملت غیور افغان اعنی اعلیحضرت پادشاه ترقیخواه معظم ما نشر يك روزنامهٔ مبارکه را قریب بلقب مبارك به اسم سراج الاخبار بنا بجهت ترقی و آزادی ما ملت سنیهٔ اسلامیه امر و اجازه داده والحق آن جریدهٔ فریده چراغ است که باشعاع الكتريك تمدن سرتاسر دولت قوی شوکت افغانستان را روشن نموده و مدیر ادیب نجیب آن نهایت سعی و کوشش قلمی را بدان مامات مبذول داشته و از مضامین آن روزنامهٔ مبارکه خوب مدلل کرده و مرده که در ابتدا دول های اوروپا چقدر مردمان ذلیل و وحشی و فقیر و بی چیز و بی حال تا چه اندازه ترقی نموده که کوس عظمت شان گوش کرهٔ ارض را کر کرده و دست صنعت شان فضای هوا را بر فشار آورده و زبان ملت و اصحاب را دریده و پای ثروت شان آبهای دربار انجنیش انداخته و چشم البحرهای شان زمین دربار را مسخر نموده نه سنجاب را آب مقاومت در عالم مانده و نه ماهیان آب از دست تعدی تمدن نمای آنها خلاصی یافته و در حق فرزندان بیچاره دقیقه ئی تزلزل بوده چه ظلم ها که دربارهٔ همچنان خود تمیز ننموده دولهای اسلامیه را که باسم تمدن تعدی نمای خود از دست براهلش\n\nعليه وعلى","chars":5213,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01441.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1441","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1441","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}