{"book":"adl0616","page":1426,"text":"صفحه ۹ سال حجم\n\nشاید ظاهر و باطن سر از فرمان اعلامش هوشها مصروف لاف و داوری\nاگر اهل معارف یکذره باقی بود نامش سعی ها در منك و جنگ و خود سری\nحیات جاودان علمت و رهانش بود تحصیل همت مردم همه غارت گری\nخرد در شیشهٔ دانش کند علم بری زادی ظلم عفریت بت سینه صنعت پری\nگندمان چوار ژنکش هزاران نقش بهزادی قصهٔ دیو و پری بگذشت و رفت\nعجز عرفان نباشد آدمی را توشه وزادی بر تن و جانت زنند از شیخ ضرب\nمیٔ بزم معارف میدهد از جهل آزادی چیست دنیا جای درد و رنج و کرب\nخسارت دید کان را رفع خسرانش بود تحصیل با کسی هرگز مکن دعویٔ حرب\nاگر دیدار میخواهی بغیر از معرفت مطلب تلگراف آرد خبر از شرق و غرب\nکه علم معرفت دارد وثوق اکثر و اغلب قاصد و نامه بری بگذشت و رفت\nعبارتها درین معنی بیابی از کتاب رب پی سپر شد این زمین تا غرب و شرق\nمعارف شد غزای روح و جای آن بود مکتب در میان دور و نزديك نيست فرق\nجهالت درد بی درمان و درمانش بود تحصیل خواه معجز خواه حکمت خواه زرق\nمعارف باشد ای عاقل حیات جاودان ما سیم آهن در سخن آمد چو برق\nهمو سرچشمهٔ حیوان همو روح و روان ما تیلفون بشنو کری بگذشت و رفت\nهمو دنیا و دین آمد همو شد این و آن ما چند صحرا را به بینی شهر شد\nمعارف جمع آگاهی بود اندر زمان ما چند در پاها که جوئی نهر شد\nکه از شر جهالت ها نگهبانش بود تحصیل برخی به رهروی با پر شد\nمکو آدم توای انسان یکیتی مرد نادان را کوه ها سوراخ و برما بحر شد\nمسلمان کی توان گفتن گروه نامسلمان را جا نشینی را کری بگذشت و رفت\nبیا پوری طلب از حق تعالی نور عرفان را در هوا کم بود راه آدمی\nبیا محمود از فیض معارف تازه کن جان را فضل و دانش شد گواه آدمی\nبنای قصر جان عرفان و از کالش بود تحصیل این زمان همچون نگاه آدمی\nشد هوا جولانگاه آدمی\nمخمس دوم رشك بي بال و پری بگذشت و رفت\nدور دوران سر سری بگذشت و رفت دید بودی این چمن را و برفت\nحاصل اندر بی بری بگذشت و رفت بلبلان مرو سمن را و برفت\nاین و آن تا سنگری بگذشت و رفت کشت مومن اهرمن را و برفت\nوقت شعر و شاعری بگذشت و رفت گفت محمود این سخن را و برفت\nوقت سحر و ساحری بگذشت و رفت سعی کن تنبل کری بگذشت و رفت\n\nاز وفا کن جام و از مهر مهد\nدست زن در دامن خوبی عهد\nزهر دنیا را گرین و جای شهد\nوقت اقدام است و سعی و جد و جهد\nغفلت و تن پروری بگذشت و رفت\nدر زمانه نیک و بد را نیست فرق\nعالمی در بحر سودا گشته غرق\nجامه از سالوس و عمامه و زرق\nعصر عصر موتر و ریل است و برق\nکامهای اشتری بگذشت و رفت\nبار دنیا کار را باخر کشد\nکیست از فرمان دنیا سر کشد\nخاک آخر عالمی را در کشد\nکیمیا از حمله اشیا زر کند\nوقت اکسیر آوری بگذشت و رفت\n\nحوادث خارجیه\n\nترجمهٔ خبرهای جنگ از جراید او روپا\nعلامات نومیدی در پاریس\nاز پاریس به جریدهٔ « نویه زورخر جایتونغ » مینویسند : هر وقتیکه حکومت حرکات تجاوزی — [ به اصطلاح ترجمانهای زبان انگلیزی حملهٔ جارحانه ] — را اعلان میکنند بجای نا امیدی و بدبینی بسیار سنگینی که دماغهای مردمان پاریس را فرا گرفته است . کم و بیش يك شعلهٔ امید و نيك بینی قایم میگردد . اما کمی نمیگذرد که ازان حرکات تجاوزی هیچ فایده حاصل نشده باز از بدبینی و ناامیدیٔ اول الم انگیزتر يك بدبینی و نا امیدی خلق را بگرداب حسرت و ماتم غرقه میسازد . اگرچه مطبوعات فرانس دایماً به اغفال کردن و بازی دادن مردمان کوشش میورزند ، اما کارها بآن درجه نرسیده است که اهالی را غافل","chars":2838,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01426.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1426","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1426","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}