{"book":"adl0616","page":1425,"text":"سال پنجم شماره ۹\nصحيفه ۸\n\nجناب فيض اكتساب معزز محترم رفيع القدر جليل المراتب مدير و سر محرر اداره سراج الاخبار دولت خداداد افغانستانرا السلام عليكم بعد از تبليغ تحف دعا و تقديم هداياى تحيه و ثنا مرفوع مى دارد از انجا که از آنجناب کمالت مآب افاده نام و اقاضهٔ تام بعموم انام سارى و اهتمام خدمت گذارى و صداقت شمارى شان نسبت بدولت خدا داد ثابت و جارى است که همواره بدستيارى كلك دو زبان بدائع ترجمان حل روامر کنيهات لغات هر ملل و کشف غوامض حقايق هر دول را که سالهاى متمادى در حجاب خفا مضمر و نقاب توارى مستتر بود وقوه مدركهٔ احدى پيرامون خيال آن باقدام افهام جسارت و مبادرت نورزيده بعرصهٔ بيان و معرض عيان جلوه داده مسکن گزينان ظلمت کدهٔ خير برا روشنائى شناساى آشنا ساخته هر هم را هوشيار و بيدار و از دقايق فنون ورسوم هر مملکت واقفيت و خبر دارى بخشيده اند لهذا اين مايده خواران سماط عنايات احدى وزله ربايان بساط شريعت احمدى سيد احمد مکى قريشى دليل حجاج ممالك فرغانه وسيد ابراهيم مدنى ساكنين بلدين طيبين شريفين زاده هما الله شرقاً که مرهون احسان و ممنون برو امتنان دولت خداداد گشته ايم و استحساناتى که لاحق و عابد حال اين خادمين حرمين الشريفين گرديده بعنوان تشکر تذکر و بمحل تبين تزئين مى پذيرد که ازين اظهار محض عدالت گسترى و رعيت پرورى هاى ذات ملکى صفات قدسى آيات اعليحضرت عمدة السلاطين ومفخر المسلمين حضرت سراج الملة والدين پادشاه جمجاه اسلام پناه و ترفعات مواد حشمت و ترقيات اسباب دولت بوضوح ميانجامد عرض مدعا اينکه اين پيروان دين مبين الغاز از مقام حجاز آهنك عراق نموده پشت بشام شريف انداخته عازم ووارد قدس مبارك شده از انجا سمت روم و خطهٔ دولت اسلامى عثمانى عنان توجه انعطاف داده سپس بخاك روسيه گذشته تا ممالك فرغانه که اصل مقصد بود رسيده رحل اقامت افکنديم و درين اثنا بهر بلاد وامصار وشهر وديار که تلاقى دست ميداد رسومات ملى وقواعدات ملکى هر طوايف از موافق ومخالف بنظر تدقيق وامعان ملاحظه ومشاهده ميرفت و بر کاهى مذهب ومسلك شان اطلاع كامل وعلم شامل بهم ميرسيد پس از توقيف فرغانه به نيت زيارت روضهٔ مقدسه وعزم وطن مألوف حرکت کرده بماوراء النهر آمده از درياى آمويه عبور وبخطهٔ دولت خداداد اسلام بنياد افغانستان مرور نموده داخل مزار فائض الأنوار حضرت اسد الله الغالب شده به تقبيل عتبهٔ سدره مرتبه مفتخر ومباهى گرديديم وبعد از انقضاى دوسه يوم بتقديم حضور جناب جلالت وايالت دستگاه شباب وفخامت همراه نايب الحكومه صاحب شديم وجناب نايب الحكومه صاحب ممدوح با کار کريمانه وشيوهٔ بزرگانه مراسم مسافر نوازى وغريب پرورى را مرعى داشته تفقدات شايان وتلطفات نمايان دربارهٔ اين شکر گذاران دولت خداداد مبذول داشته در جوار روضهٔ مقدسه مسکن و جيره در وقته از لنگر خانهٔ مبارکه معين نمودند که تا حال براغ الى ومرفه الحالي در ظل عاطفت وسايهٔ رافت دولت پادشاه ظل الله شريعت پناه با حال طمأنينه آسوده ايم و در يتولا ملاحظه ميرود جاى هزاران شکر است که وضع و سلوك رعاياى اين دولت روفق احکام شريعت نهاده طرز و انحاء ممالك اين مسلطنت بر طبق اوضاع عدالت آماده و جمهور رعايا اين مملکت بريك كيش وملت اسلامى افتاده وقاطبهٔ برايا طوعاً و رغباً در انقياد و اطاعت پادشاهى داده همه گى از الطاف وعنايات الهى مسرور و از اعطاف وعنايات پادشاهى مشکوراند الحمد لله که ملت اسلامى ما فوق هر ملل ودولت خدا داد افغانستان محسود هر دول است خصوصاً بقعهٔ رفيعهٔ روضهٔ رضويهٔ حيدر مرتضويه عليه الف الثناء والتحيه که بعد الحرمين الشريفين خير الاماکن و بهترين بقاع بسيط زمين است همه وقت ابواب فيض کشاده ومواد استعانت آماده اولاً در طباخ خانهٔ مبارکهٔ حضرتى که از قبل پادشاهى مقرر است يوميه انواع اطعمه طبخ يافته بجملهٔ چله نشين ومسکن گزين از مجاورين ومسافرين برسم حيره وظيفه هر روزه ميرسد ثانياً در کتب خانه که در جوار حرم محترم ساخته شده در انجا اصناف کتاب از تفاسير وسير و تواريخ و ديگر علوم متنوعه موجود و مهيا است هر شخصى باندازهٔ استعداد و قابليت از مطالعهٔ آن مستفيد ميگردد به تخصيص صدها مجلد قرآن مجيد و دلائل الخيرات شريف که هر روزه خدام حضرتى زير الواح متعدده که براى تلاوت آماده نهاده اند که از طلبهٔ صبح صادق الى اداى صلوة شام جماهير مسلمين بقدر وسع فرصت بقرأت وتلاوت اشتغال ورزيده ثواب آنرا بروح پرفتوح حضرت خير الأنام عليه اكمل الصلوة وافضل السلام و بر آل کرام و اصحاب عظام او بخشيده دعاهاى مخلصانهٔ صادقانه در حق پادشاه اسلام پناه وجميع متعلقين دولت ومنتسبين حضرت وساير مسلمين مؤدى مى نمايند چون اهميت مذهبى واکملیت مدنى اين دولت خلده الله ملكه بنظر اين خير خواهان ملت اسلام جلوهٔ استحسان بخشيد به تعصب هيچ يك نامى ونيکو سرانجامى اين دولت ابد مدت را مدنظر داشته و آنچه بيان آورده با تصاحب والا مراتب نگارش رفت توقع که درج جريده گرديده بمقام اشتهار گرايد زياده والسلام والاكرام فقط تحرير فى ١٤ شهر ذى قعده الحرام سنه ١٣٣٣ .\n\nالفقير الداعى بخير السيد احمد المكى العربى القرشى احقر العباد\nابراهيم المدنى الفقير الشيخ بشير المدنى\n\nادبيات\n\nدو مخمس میرزاپوری خان خرمی ملاحظه نویس سابقه حضور مکان ضیاءالملة والدین مرحوم برغزل محمود خان طرزی مدیر و محرر سراج الاخبار افغانی\nمحمس اول\n\nمعارف عقل اول نورو ايمانش بود تحصيل\nمعارف آفتاب و چرخ گردانش بود تحصيل\nمعارف خلد فردوس است و حورانش بود تحصيل\nمعارف گلستانى دان که ريحانش بود تحصيل\nمعارف عندليبى خوان که الحانش بود تحصيل\nمعارف را نميداند کسى آغاز و انجامش\nکه نبود طاير وحدت برون از حلقهٔ دامش\nکه","chars":4700,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01425.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1425","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1425","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}