{"book":"adl0616","page":1404,"text":"شمارۀ ٥ سال پنجم صفحۀ ۷\n\nبزرگی برپاشده در نفس برج مذکور بسیاری از قدر شناسان مهندس مشهور موسیو (ایفل) که هنوز زنده است جمع آمده مراسم مخصوص با دیدیه اجرا شده بود. چون از ساخته شدن برج ایفل تا بحال بیست و هفت سال مرور نموده، و در اوراق جراید و کتابهای تصویردار صورت آن بارها بار دیده شده از اسباب کوشها و چشمها آنقدر شنیدن و دیدن این مشکلات و زحمات آن عادت گرفته که این اثر محیر العقول آهنین را بسیار کسان از آثار معظمهٔ اختراعات بشریه نخواهند شمرد. حال آنکه پیش از بیست و هفت سال که هنوز این برج ساخته نشده بود و تصور ساختن آن از طرف مهندس (ایفل) بیان گردید هیچ کس بر وجود یافتن اینچنین برج آهنین به صد متری عظیمی باور نمیکرد، و بعقل خود کسی گنجانیده نمیتوانست که اینچنین اساس و تهدابی که به ثقلت اینقدر برج آهنی عظیمی مقاومت بتواند بوجود بیاید. حتی بعضی میگفتند که گیرم همچنین یک بوجی بوجود بیاید، ولی اینچنین یک برج کلفت و دینک آهنین را در میان بناها و عمارتهای ظریف و دلنشین پاریس ربا نمودن یک منظرهٔ بدنما تشکیل خواهد داد. اما مهندس ایفل بهیچ یکی ازین تنقیدات و اعتراضات گوش نداده بکار آغاز نهاد، و در آوردن تصور خود را از قوه بفعل بکمال جرأت اصرار نموده پلانها و نقشه های آنرا به بسیار دقت و صحت حاضر نمود.\nضربهٔ نخستین کلنک تههای این برج عجیبه بدیعه در بیست و هشتم ماه جنوری سنه ۱۸۸۷ زده شده بود. و تهدای مذکور در ظرف پنج ماه به اتمام رسیده به عملیات برداشت کار بالا برآوردن آهنهای آن آغاز شد. و در ماه می سنهٔ (۱۸۸۹) تمامها عملیات انشائیه این مبنای معظم آهنین انجام یافته مراسم افتتاحیه آن بکمال دبدبه و تمام طنطنه اجرا یافت.\nبه این صورت، همه عملیات انشائیه این بنای دهشت افزای آهنین که افسانهٔ برج نمرود را به آب شسته، و بلند ترین و معظمترین همه بناهایی میباشد که در دنیا از زمانه های قدیم تا بحال از دست انسانها بوجود آمده است، در ظرف دو سال و چارماه و ده روز اتمام پذیر گردیده است.\nاین برج آهنین از چند طبقه متشکل است که طبقهٔ اول آن از سطح زمین (۵۷) متر، و (۶۷) سانتیمتر بلندی دارد. طبقهٔ دوم آن (۱۱۵) متر، و طبقهٔ سوم آن (۲۷۶) متر بلندی را مالک است که اکثر سیاحینی که برج ایفل را تماشا کردن میخواهند تا همین طبقهٔ آن بالا میشوند. ازین طبقه با یک دوربین اعلا تا جا هائیکه در داخل محیط (۹۰) کیلو متر یک مسافه باشد به بسیار خوبی تماشا میشود.\nطبقهٔ دیگری نیز ازین طبقه بالاتر دارد که آن طبقه ها برای اجرای توصدات فنیه بردایره های مختلف تفسیر یافته است. حتی برای شخص خود موسیو (ایفل) نیز یک اوثاق مخصوصی در ان طبقه های فوقانی موجود است.\nو تالاق برج ایفل بیک چراغ بسیار بزرگی افروخته میشود که روشنی این چراغ بواسطهٔ بعضی آینه های عکس دهنده که بقرار فن ران گرفته شده، در شبها از مسافهٔ (۱۲۷) کیلومتر دیده میشود.\nبر همه طبقات این بنای عظیم غریب الشکل بواسطهٔ (آسانسور) یعنی بالا برآمده میشود. همه بنای برج ایفل از آهن است که سنگ و خشت و چونه و غیره هیچ ندارد. مقدار آهنی که درین بنای جسیمه بکار رفته است نه هزار (تن) یعنی تقریباً بیست هزار خروار – آهن میباشد.\n\nآن در بیستم میلادیست که دلیل یکانهٔ لایتر نزل سمی و غیرت دستها و فکرهای بی پدر را در خصوص برداشتن و رفع نمودن موانع طبیعیه صورت بسیار جلی و آشکاری نشان میدهد. تحقیقت که برای شکافتن و باز کردن این تونل که درازترین و عمیق ترین راه های زیر زمینی این زمان حاضر میباشد، مشکلات بسیار عظیمه و سنگستانهای خیلی سخت و فولاد منجمدی تصادف شده بود که به رسم و فوق الطاقت بشر، قوت ماشینهای بسیار قوتند، و پرزه های فولادی دارا شکالی که از نتیجهٔ فن و صنعت در این سالهای آخر بوجود آمده است. کار حفریات تونل مذکور در ظرف هفت ساله یک مدتی که نسبت نجابت کار مذکور خیلی کم یک مدتی شمرده میشود به انجام رسیده است. الی، علاوتن، اینچنین کارهای عظیمه را بوجود می آورد. وگرنه بیل و کلنک و قوت بازو در هر جا موجود است که یک تل سه اینچه را هم سالها نتواند بسر رساند!\nکندک نخستین این عملیات عظیمه در بیست و دوم ماه نومبر سنهٔ ۱۸۹۸ زده شده بود. آخرین ضربه های کلنک آن بعد از شش و نیم سال در بیست و چارم ماه فروری سنهٔ ۱۹۰۶ زده شده است. درازی تونل (سه میلون) بیست کیلومتر یا بیست هزار متریک مسافه حسینه دارد که در تمام روی زمین درازتر از این راه زیر زمینی هیچ راهی در زیر زمین موجود نیست.\nدر عمق یعنی چطوری نیز مانند این تونل هیچ تونی تا به اینوقت در دنیا موجود نمیباشد. زیرا این کوه عظیمی که علوم و فنون و صنایع گوناگون در سینهٔ خود را دفینهٔ آنرا شکافته است. از درون آن یعنی از تالاق آن سطح تونل (۲۱۳۵) متر بلندی را مالک میباشد که به این جنوری تونل تا بحال نه دیده و نه شنیده شده است.\nدر وقت حفریات این تونل همچنان موانع هایی تصادف شده بود که برداشتن و رفع نمودن آنرا هیچ عقل قبول کرده نمیتوانست، مثلاً از انجمله ظهور یافتن یک چشمه بسیار پرزور و قوتی بود که در صف راه تونل دفعتاً بصورت تا کهای از یک دیوار تونل فواره آسا بآب راندن آغاز نهاد. بلا این بود که این آب درجهٔ حرارت ۹۰ یعنی مانند آب جوشان سماوارها گرمی داشت که نزدیک شدن به آن غیر ممکن بود. و بخار خفه کننده بر حرارت آن نیز در میان تونل پیچیده عمله و مزدور کارا را بفرار مجبور نمود از اسباب کار حفریات تونل ماه ها معطل ماند. زیرا در میان تونل یکنهر آب جوشان و بخاری تشکیل یافت که در میان آنچنان همبر جهنم آیا کسی طاقت کار کرد را نداشت.\nحال آنکه انسانهای این عصر بیستم وسایط صناعیه را بدرجهٔ تکمیل نکرده اند که چشم شان از چنین مانعه ها خم خورد، لهذا برای دفع آنهم به بنی نجاره ها و حیله ها تشبث ورزیده برایم غالب آمدند.\nو بر توقف دادن آن آب جوشان پرزور و قوتی که غیر قابل مقاومت معلوم میشد کامیاب آمده کوه کلان به آن در کدا از یکسر تا بدیگری شکافته با و لوله های سفیرهای با اهتزاز راه آهن ریلهای خود از آن در گذشتند. لهذا این تونل سه میلون را نیز اگر یکی از خوارقات عصر النقول اختراعات این عصر حاضر شمار آریم حق صریحی خواهیم داشت.\n\nبرج (ایفل)\n\nدو سال پیش ازین مراسم سنهٔ دورهٔ بیست تخمین اتمام یافتن کار برج (ایفل) در پاریس اجرا گردیده بود که به این مناسبت یک جشن بسیار\nبرج ایفل چنانچه از جهت تصورات و عملیات فن معماری یک بدیع صنعت شمرده میشود. همچنان در خصوص علوم و فنون نیز خدمتهای عظیمه","chars":5385,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01404.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1404","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1404","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}