{"book":"adl0616","page":1403,"text":"سال پنجم\nشمارة ٥\nصحيفة ٦\n\nرسیده است دو نیم بار زیاده تر يك زمانی در اراه صرف شده است که اینهم يك برهان روشن اهمیت و جسامت این اثر بدیعهٔ عالم صنعت این عصر مدنیت را بمیدان میبرآورد . لہذا اگر پل « فورت » بگلستان یکی از اختراعات محیرالعقول تصورات و تطبیقات فن معماری در گفته شود هیچ سخن بیجا نمیآید .\n\nرفت آب را مالک است . وضعیت ماشینهای بند کردن و باز کردن این بدر رفت ها بيك صنعت و مهارت عجیبه ساخته شده است که الناس را حیران میسازد . بسبب این تدبیر بندها ، جریان آب شهر چنان يك انتظامی پیدا کرده که از سیلابی و خشک آبی ضرری نه بیند . همین شده است که باعث یگانه عمران و ترقی حاضر قطعهٔ مصر گردیده است . پس اگر انجینیرینگ اثر عظیم صنعت علم وفن را که مانند قطعهٔ كوچك سر زمینی را بایندرجه غرق فیض عمران و ثروت کرده باشد از ممتا زترین بدایع مدنیه بگوئیم جا دارد .\n\nبزرگترین پلهای دنیا\nپلی است که در انگلستان در شهر « فورت » ساخته شده است .\nاین پل نیز از چنان آثار فوق العادهٔ صناعیه شمرده میشود که حیرت بخش عقول است . پل مذکور در ملك « اسقوچیا » و « شهره فورت » انشا گردیده که درازی آن دو نیم کیلومتر - یعنی (۲٥۰۰) دو هزار و پنجصد متر میباشد . از همه و تر اینکه پل به این درازی همه کی از آهن و فولاد ساخته شده است که این مسئله از نقطهٔ نظر فن معماری شایان اهمیت فوق العاده شمرده میشود اگر گفته شود که در تمام دنیا به این جسامت و بزرگی يك اثر صناعت معدنی موجود نیست هیچ مبالغه نباید پنداشت روی هموار پل به مرور و عبور قطاران میشود بر پایه های فولادی که هر پایهٔ آن به بلندی (۱۰۹) متر درازی دارد استناد داده شده است . پایه های فولادی به این بلندی که بقدر ثلث بلندی برج ( ایفل ) می آید از چنان صنایعی نیست که انسان را در پیش مخارج نقدی ، وقوهٔ تصوری و همت وقوت بشری که در امر ساختن آن بکار رفته جبران نسازد . پل بر یکصد و پنجاه پایه های فولادی بهمین بلندی که مذکور گردید استوار شده است .\nاین پل را دو مهندس انگلیزی که یکی سیرچون فورستر ، و دیگرش نیز امن به بکره نام دارند از سنه ۸۹۳ تا به سنه ۱۸۹۰ در ظرف ۲۷ سال به انجام رسانیده اند.\n\nمناظر مصر\n\nتونل ( ۱ - ملون )\n( تونل ) غبها و سوراخهایی را میگویند که برای گذرانیدن راه های آهن یا راه های آب در زیر کوهها میشکافند .\nدر این رقم تونلها اعظمترین و ادهشترین آنها تونل ( سه میلون ) است که از زیر کوه « آلپ اینین » که در مابین ( سویزرلند ) و ( ایتالیا ) میباشد گذرانیده شده است . تونل ( سه میلون ) ، معظمترین آثار صناعت به انحساب از مدتی که کانال سویس در ان به انجام","chars":2206,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01403.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1403","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1403","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}