{"book":"adl0616","page":1402,"text":"سال پنجم شماره ٥\n\nعظم فوق العاده محصول آورده است . بسایۀ این کانال از اوروپا بهندستان و دیگر ممالک راهها را نیم به نیم کوتاه گردانیده است . مثلاً پیش از کشاده شدن کانال از (لندن) تا (بمبئی) (٦٠٠٠) کیلومتر مسافه موجود بود . حال آنکه بعد از کشاده شدن کانال به (٣٠٠٠) کیلومتر مسافه تنزل نمود . دولت انگلیز اهمیت فوق العاده این کانال را در حیات عالم ، و علی الخصوص برای یکدولت بحری بخوبی درک و تقدیر نموده بود که بنا بر مقصد بدست آوردن آن ، در سنۀ ١٨٧٥ سندهای حصۀ شخصی خدیو مصر را که به (١٧٧٠٠٠) عدد بالغ میشد یکجا خریداری نمود و به این واسطه از همه دولتها بیشتر حصه دار کانال گردید .\n\nجدید باز شده است نیز خیلی با اهمیت و از اعمال جسیمۀ صنایع عالم مدنیت شمرده میشوند . ولی منافع عظیمۀ کانال « کیل » چون تنها بدولت المانیا راجعت ، و کانال (پاناما) هنوز بدرجۀ شاید و باید اکمال نشده است . از اینسیب در وقت حاضر بکمال جرأت گفته میتوانیم که کانال سویس هم از جهت تصور کردن کشیدن آن ، و هم از جهت عملیات بوجود آوردن آن ، یکی از بزرگترین آثار فکر و ذکا و سعی و همت بشر شمرده میشود . و یکی از عجایب سبعۀ عالم عصر حاضر گفته میشود .\n\n<s>\nبندهای نیل\nاگرچه کانال « کیل » که در المانیا است ، و کانال « پاناما » که در امریکا\n\nاستخوان سخت است\nمنظرۀ غرق شدن کشتیهای جنگی انگلیز و فرانس در پیشگاه داردانیل اثر کله های عثمانی\nیکی کشتی جنگی زرهپوش « بو ووت » نام فرانسوی دیگری ( آری سیستیبل اوشن ) نام انگلیزی\n\nآنرا ( قناطر خیره ) میگویند از معظمترین آثار صناعیۀ بشریه است . که در قیمت و اهمیت با کانال سویس مساوی شمرده میشود . این يك معلوم است که نهر نیل یکی از انهار معظمۀ دنیا میباشد و اگر گفته شود که موجب یگانۀ ثروت و معموریت قطعۀ مصریه همین نهر است مبالغه نخواهد بود . ولی سدی که در جریان آن يك انتظام تامی موجود شود گاهی بعوض نفع ، ضرر بار می آورد . لهذا اول کسیکه فکر انتظام دادن جریان آنرا اندیشید ، خدیو اسبق مصر ( محمد علی ) پاشا بود که بواسطة انشاء نمودن همین بندها ارتفاع و انحطاط جریان آبهای نهر نیل را بيك نظام و انتظام تمامی آورده فیوضات قوۀ نباتیۀ اراضی مصریه را يك بر صد بدان افزونی داد .\n\nهمت و کافتی که در ساختن این بندها مخرج رفته ، اول ازین قیاس باید کرد که در پیش روی جریان يك نهر عظیمی مانند نیل که کشتی های بخاری در آن رفت و آمد میتواند بند انداختن تا چه درجه يك تشبث فوق العاده قدرت و مهارت و ذکاوت بشر را نشان میدهد ! این است که این مهارت و ذکاوت نیز در نوك پرکار ( موژول ) نام مهندس فرانسوی جلوه گر شده است . در سنۀ ١٨٤٣ مهندس مذکور بفرمان محمد علی پاشا مراسم سنك نهادن نخستین اساس بندها را اجرا ، و در ظرف ده سال بسعیها و کوششهای متمادیۀ بی انتها انشا و اکمال کرده توانسته است . درازی همۀ این بندها عبارت از ( ٩٧٤ ) متر است که جمله ( ١٣٢ ) عدد قنطره ـ یعنی چشمه بدر","chars":2472,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01402.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1402","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1402","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}