{"book":"adl0616","page":1377,"text":"صفحهٔ ۱۹\nسال پنجم\nشمارهٔ\n\nدر قتل بابوی مذکور ۱۰ نفر شرکا بودند مگر دو نفر آنها بقتل بایو آمده بودند. بابوی مذکور را تا بشفاخانه می بردند مرد. اما زخم دخترک خورد مهلت نیست. دو انگشت های دست او بریده و بريك ای از زخم رسیده است.\nسیاهی های پولیس که در تلاش شان برآمده بودند موترکار را آهسته آهسته روان دیدند که پیش پیش آن دو جوان بنگالی پیاده میرفتند و يك جوان دو بایسکل در دست های خود داشت و يك جوان دیگر در يك دست يك بایسکل و در دست دیگر یک نفرکچه داشته گفت بموتر فرض نگیرید که بنگالی ها مسلح میباشند سپاهی ها نفر سیده گفتند اگر شما مسلح هستید ضرور دزد هم هستید.\nو چوب را چنان ضرب پر سر بنگالی زد که او بر زمین افتید يك کاستیل که شوسا کریا بفک نام داشت بضرب گلوله زخمی و دو نفر دیگر پشت شخه های درخت پنهان شدند اینوقت بنگالی ها برابر قبرها می کردند. کوت یک سپاهی را سوراخ کرد، بجسمش ضرر نرسیده.\nدرین اثنا يك بنگالی رفیق بیهوش خود را در موترکار انداخته و دو بنگالی ها بایسکل سوار شده بطرف کلکته رفتند کمی دیر بعد یک سرکانستیل آمده و يك بایسکل بنگالی ها را که مانده بود گرفت هر چند دو نفر بنگالی بعد از ان آمدند ولی چون او را هم مسلح خیال کردند پس رفتند. در کانستیل جمعی هستند. برای مقدمهٔ مذکور عدالت مقرر میشود.\n\n( نقل از جریدهٔ مبارکه حبل المتین )\n\n( مسلمانان لیتوا )\nروز نامهٔ ( وقت ) در ضمن يك مقاله وضع معیشت مسلمانان لیتوارا که یکی از شهرهای لهستان روسیه است ) چنین شرح میدهد:\nدر بعضی شهرهای لهستان مناره هایی که باسمان بلند شده دلالت پر سکونت مسلمانان زیاد در آن نواحی می نمایند لکن این مسلمانان مع التاسف لسان مادری خود را بکلی فراموش کرده و بزبان رومی و پولنی تکلم میکنند. تنها در شهر ( لیتوا ) متجاوز از بیست هزار نفر مسلمان میباشد که بیشتر آنها در ادارات دولتی مستخدمند و در میان آنها صاحب منصبان نظامی نیز زیاد است.\nمسلمانان که در شهرهای ( مینسکی ) و ( ویلنا ) و ( کوونو ) وغیره ساکن هستند مساجد زیادی دارند ولی ابداً مکتب ملی ندارند و مسائل دینیه و شرعیهٔ خود را از کتاب ( شرایط الاسلام ) که بزبان روسی طبع شده یاد میگیرند. ملاهای آنها غیر از سوره ( فاتحه ) و ( توحید ) از زبان معمولی چیز دیگری نمیدانند، در مساجد نماز های یومیه ادا میشود و فقط نماز جمعه و عیدین را فراموش نه نموده اند دعاهای که در بین نماز میخوانند اکثر آنها بزبان ترکی است و این ادعیه را هم بتوسط حروف روسی یاد گرفته اند ( در ۱۹۰۸ که دولت روس در جنگ بازاوین شکست خورده و قدری ضعیف شده و بدین واسطه مسلمانان قفقاز جرأتی پیدا کرده از دولت بعضی اختیارات برای ترویج زبان ترکی که زبان مادری آنها میباشد درخواست میکردند روزی یکنفری که تقریباً ۴۵ الی ۵۰ سال داشت وارد مدرسه شده و بطرز اهل اسلام سلام داد ولی وقتی که خواست داخل صحبت شود معلوم شد از زبان های ترکی و عربی و فارسی که عمده ترین السنهٔ اسلام است هیچ نمی داند زبان روسی از او پرسیدم آقا مذهب و آئین شما چیست ؟ و بزبان ترکی با نهایت صعوبت جواب داد ( مسلمانم الحمدلله ) پرسیدم چه مسلمانی هستی که جز زبان روسی دیگری را نمیدانی ؟، فوراً آثار حزن و هیجان در بشرهٔ او ظاهر شد و با وضع اسفناکی در جوابم گفت، چندین عصر است در تحت فشار روس واقع شده ایم و بمرور زمان زبان مادری خود را از دست داده ایم و چون شنیده شد که در قفقاز معارف ملی رو بترقی گذاشته ما را از آن نواحی مرا که از علمای آنها هستم فرستاده اند که از مسلمانان این حدود استعداد جنه شاید بتوانیم ملیت خود را که جز اسمی از آن باقی نمانده زنده کنیم و نیز در اثنای مسافرت بيك نفر از مسلمانان قازان رسیدم که خواهش کرد (حمد و سوره) را برای او بخوانم منهم خواهش او را اجابت کرده ولی از اول حمد تا آخر سوره هر چه من قرأت کردم او غلط میگفت. مثلاً من خواندم (قل هو الله احد) و او میگفت تو غلط میخوانی این است (گول خو والا خو آخاد).\nخوب است اشخاصی که قدر آزادی و استقلال راعی دانسته بگیرند. مترجم.\n\n( اوضاع طرابلس )\nان اول ژویه از منابع موثقه خبر میدهند که در اسلامبولی شایع است که یکدسته از سر کرده های عشائر شیخ سنوسی با چند نفر از جوانان ترك ملاقات مینمایند نتیجهٔ ملاقات آنها این شده که از این به طریق دده آنجاج دو دسته صاحب منصب آلمان برای تنظیم قشون ایتالی روانه نموده اند.\n\nفتح بروست لیتو وسك\nابلاغیهٔ آلمان دعوی میکنند که قشون جنرال ( وان ارز ) قلعهٔ سبخت دوقامه ( برست لیتووسک ) را فتح نموده اند وشیار پیش قراول و جنرال ( ارز ) بقلعهٔ داخله رسیده قشون ساخلوی روس منهزم شده اند.\nدر برلن بمناسبت تسخیر بزرگترین قلاع روسیه ( برست لیتوسک ) اظهار مسرت و شادمانی می نمایند.\nدر ابلاغیه برلن شام ۲۷ آگست جنبش قشون ( جنرال هاینزن ) را در ( میناو ) ذکر مینماید و چنین بیان میشود که روسیان آن حدود را تخلیه نموده اند ولی این عقب رفتن روس آنچه خبر رسیده منظم و با دیدیه بوده است.\n\nدر چاپخانهٔ حروفی دارالسلطنه کابل طبع گردید\nهمه مقاله هائیکه دستخط ندارد از طرف مدیر و سر محرر تحریر یافته است\nمحمود طرزی","chars":4274,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01377.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1377","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1377","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}