{"book":"adl0616","page":1346,"text":"صفحه ٥\nسال پنجم\nشماره ۲\n\nکرده و این ماشینهای دوار طبع تا چه درجه ها در ین راه خدمتها بجا آورده است ! قارئین کرام با چنین تصور نکنند که بدست آوردن چنین ماشینها توانگری قارونی موقوفست . نی نی آنقدر خارق العاده قیمت ندارد . مگر این را بیندیشند که اگر اینچنین يك ماشين دوار طبع در مملکت ما برپا باشد ، اولا آیا چه چاپ خواهد کرد ! و چون چاپ کند ، که خواهد خواند ! و یکجا خرج خواهد رسانید ! چوانکه اینچنین ماشینی که در ساعتی دو لك و هفتاد هزار نسخه جریدۀ روزانۀ الحاق مانندی چاپ کند ، لااقل در هشت ساعت مدت سالانۀ خود (۲۱۶۰۰۰۰) دو ملیون و یکصد و شصت هزار نسخه بعمل میآید که اینقدر نسخه بمناسبت یومی بودن آن باید تا فردای همانروز همگی بتصرف رسد . و اگر نرسد موجب خسارت اداره خانه آن میشود . لهذا در مملکی که روزه اینقدر خواننده اخبار پیدا شود ، هیچ شبه نیست که اینچنین اختراعات محیر العقول نیز باید پیدا شود ! و الحاصل ازین معلومات مختصری که تا به اینجا بیان کردیم ، تا یک درجه معلوم میشود که این ( ماشینهای دوار طبع ) تا چه درجه اهمیت و وقعت دارد ، و تا چه رتبه از وسایط و آلات مدهشه امور طباعت شمرده میشود . و چون سایه ایجاد و اختراع این ماشینهای مهم ، عدد طبع جراید بدرجه\n\nمنظرۀ ادای نماز\nدر اطراف بیت الله الحرام زاد الله شرفاً\n\nفوق العاده افزونی گرفته است. بالطبع به ترقیات قاهرۀ جهان نیز خدمتهای بسیار مهمۀ عظیمه ابراز نموده است که اگر این ( ماشینهای دوار طبع ) را از مهمترین مخترعات و کشفیات نصف اخر عهد نوزدهم میلادی بگویم ، و از آثار ترقیات صناعیۀ حیرت انگیزش بدانیم جا دارد .\n\nکیفیت بیماری عارضه\nجناب حافظ حقیقی جل وعلا ممالك محروسۀ شاهانه را از آفات و بلیات محفوظ دارد .\nمرض عارضۀ دهشتناك وباء بتاريخ ۱۹ ماه رمضان المبارك اول بصورت ناگهانی در قریۀ ( علاءالدین ) که از مضافات شش گروهی دارالسلطنه است ظهور نمود . بعد از ان در دیگر بعضی قریه ها سرایت کرده یوم دوشنبه ٤ ماه شوال در شهر آغاز نهاد . تا بتاريخ اليوم که ۱۹ شهر شوال المکرم است میزان جمع وفیات شهر و اطراف آن به ۲۸۳ نفر رسیده است .\n\nحوادث داخليۀ\nتشریف فرمائی موکب ذات اعلیحضرت همایونی به پغمان بنا بر ظهور عارضۀ مرض در شهر کابل موکب ذات شوکتمآب اعلیحضرت و همایونی با جملۀ شهزادگان عظام و همه تعلقات سرای شوکت احتوای","chars":1977,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01346.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1346","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1346","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}