{"book":"adl0616","page":1324,"text":"صفحه ۳ سال پنجم شماره ۱\n\nبه انجمن بك نياز نامه تحويل داده بر جرأت استرحام از علمای گرام مسئولیت و از هند، ولى در هر حال وقاطبة احوال فوز و فلاح ونجاج اصلاح امت ناحية محمديه ( س ) را از بارگاه خالق عالم جل سبحانه نیاز میداریم. ومن الله التوفيق ! عبور كرديد. زيرا، جراید و و و جریده نگاران، بنام دیگر، اخبارها، و، اخبار والآها، آن اهمیت و عزت و اعتباری را که امروزه روز در عالم مدنيت حائز میباشند، در پسر زمنها عشر عشیر آنرا هنوز پیدا نکرده است. بلکه اگر بگوئیم که در نزد بعضی موجب نفرت و احتقار هم باشد جادارد !\n\nيك قطعه دلب\nمناسبت سرمقاله مافوق خود در اخبار گهربار\n( زميندار ) يافتيم عيناً نقل كرديم\nانجنین در سکه و علیه به این حال تباه\nخود بینید و می رسد که چون میاید\nفرصت از دست بشد هر چه کنی زود بکن\nنیست کاری که در صبر و سکون میباید\nانجین کار به تمکین وسکون بر ناید\nاندکی نیز درین شیوه جنون میباید\nکار ملت به به افسانه و افسون باشد\nسینه سوخته و درد درون میباید\n\n***\n\nمزایا و شایانی اعلحضرت سراج الملة و الدین\n\nسراج الاخبار افغانيه، يك كودك نو بزیان آمده چهار ساله ایست که از قدمه های نردبان عمارات زندگانی خویش تنها چهار قدمه راطی کرده و بر قدمه پنجم پا نهاده است و با اینهم، پرورش یافته مهد با سعد عهد چون شهد چنان پادشاه حقایق آگاه معدلت همراه مقدسیت که تأثير نشو و نمای بهار عواطفات عرفان نثارش بدرجه پیران کهنسال جهان نورد دنیا دیده اش ايصال نموده، ورشحات سحاب عصر ترقيخيز پرفیومالش بجنان شادابی و خرمی و سرسبزیش رسانیده که نهال آمال حال و استقبالش را گلهای رنگارنگ عز و حکمت، و میوه های حلاوت اورنك فن و معرفت زینت و باروری بخشیده است ؟ على العصر سعادت حضر ذات اعلیحضرت ( سراج الملة والدين ) يك زمان ربیع معرفت، و يك اوان نوبهاری بختیاری و شان و ملت است که از نفحات الانس هوای حیات بخشای ربیعیش افغانستان و افغانین را یک جان تازه در بدن دمیده، و از گلهای علم و فن استشمام روائح سعادت و علویت نموده، و به نغمه های لذیذه پر حلاوت آثار مدینت لذت اهمیت زندگانی گرفته !، سراج الاخبار افغانیه، بلبل نواسنج این گلزار پر ازهار نوبهار عصر معرفت باد، و پروانه سراج وهاج محفل این زمان سعادت نثار ترقی آثار است که موسیقار منقار خوش گفتارش مزایا و ثنایای حامی مقدس خود را تکرار على التكرار، و بر پرتو شمع رخسار زمین مدنیت نثارش بال افشانی شوق پر مسار مینماید ! پادشاه مقدس محبوب القلوب، و اب الشفق ارحم به تکوین مجلوب وطن وملت افغانستان و افغانیان ذات اعلیحضرت ( سراج الملة والدين امير حبيب الله خان ) ابقاه الله دولته إلى مديد الزمان چنان با پادشاه حقایق آگاه معدلت اكتناه بزرگیست که در زمان سعد اقتران سلطنت همایونی شان دولت علیه خداداد افغانستانرا، شوکت، عظمت، قوت پدیدار آمده است. وطن افغانستانرا ترقى، تعالى، مدنیت استقبال کرده است. ملت افغانستان بختیاری، آزادی، سعادت، معرفت رو آورده است.\n\nای علمای گرام ! ای ورثه انبیاء عظام : وقت میگذرد، تهلکه روز بروز می افزاید. به ارشاد، به اجتهاد همت فرمائید. به تحصیل علومی که محافظه اساس اسلامیت خدمت کنند. و به ایجابات و لوازمات عصر و زمان موافق و مطابق باشد عموم ملت را شوق بدهید، رغبت افزائید، رهبری فرمائید. این علوم شريفه موجوده که به تعلیم و تعلم آن مشغولیم به محافظه و نگهبانی بنیاد و اساس قصر مشید اسلامیت در چنین عصر پر آشوب وقت، از شر دشمنان دین برافکن خدمت نمیتواند. علومی که محافظه بنیاد قصر دین خدمت میکنند علوم حاضر ساختن آلات مدافعه است که مذکور گردید. و علوم متداوله ما متعلق نقش و زینت آن بناست. لهذا بنا بر قاعده حکمیه، تمت العرض ثم النقش، میباید که اول اساس و بنیاد قصر اسلامیت را از خلل محافظه و وقایه نمائیم و بعد از ان به تزئینات و نقوشات و ترتیبات داخلی آن بپردازیم، لا سمح الله، العياذ بالله از مال غربیه نصارا را از بین گیرودار قیامت آثاری که درین وقت آن گرفتار آمده اند. یکبار رهائی یافته بخیال مافات از دست داده گیهای خودشان در صدد بدست آوردن ممالک شرقیه اسلامیه آغاز کنند. آیا در انوقت ترکیب مضر پدید همراه را به که خواهیم فهمانید جار مجوز را به که خواهیم شنوانید درین وقت علمی لازم است که برای محافظه دین، دولت، ملت، وطن ساقامه های آهنین و استحکام های آتشینی بکشد، علمی لازم است که همه ما را عسکر تعلیم یافته مسلحه بسازد. علمی لازم است که از هر چیزی برای ما زر بکشد به، کیمیا از جمله اشیا زر کشند :: وقتا کبیر آوری نگذشت و رفت و، علمی لازم است که پایهای ما را سرعت قوت برقی بخشد و عصر عصر موثر و ریل است و برق :: کامهای اشتری بگذشت و رفت، علمی لازم است که ما را هوا پرواز ساخته بر دشمنان ما به آتشیاری و اداره :: شد هوا جولانگه نوع بشر :: وقت فی بال و پری بگذشت و رفت .. علمی لازم است که گوشهای ما را آنچنان تیز کنند که در ان واحد صدای غرب و شرق را بشنواند به، سیم آهن در سخن آمد زرق :: تیلفون بشنوگری بگذشت و رفت .. تا توجه عمومی به تحصیل این علوم نشود ممکن پیشرفت آن پست، توجه عمومی به وعظها، اجتهادها، شوقها، ترغیبهای علمای گرام و بایسته است. صحیفه های سراج الاخبار افغانیه، برای مقاله های تشویقیه و تنبیهه اهل فضل و دانش باز است و عقل تدبير، مآل انديشى عصر و زمان همچنین اقتضا میکنند که عرض کردیم. اگر غلط و خلاف حقیقت عرض کردیم ما را ارشاد و هدایت فرمایند که بعد ازین سکوت کنیم، و حلق خود را و مغز دیگران را ندریم و نخوریم که این هم يك ثواب وحسنه عظيمه شمرده میشود. زیرا انسان از خطا خالی نیست. ممکن است که این معروضات ما بر خلاف حق و صواب باشد. پس اگر ما را ارشاد فرمایند به رهنمائی يك برادر مسلمان خودی و همت فرموده خواهند بود. و اگر این معروضات ما اقرين حق و صواب میدانند کمر همت را برار شاد ملت و رهنمایی امت برای تحصیل علم و معرفت و بدست آوردن خبر كثير حكمت تملك برمیان بندند تا هیچ نباشد از بار","chars":4977,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01324.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1324","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1324","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}