{"book":"adl0616","page":1322,"text":"صحیفه (۱)\n\nقیمت سالیانه\nدر دارالسلطنة کابل ۸ روپیه کابلی\nدر اطراف داخله مملکت\nدر خارج مملکت\nبا اخراجات پست ۱۰ روپیه انگلیزی\nبهر یازده روز یکبار نشر میشود\nقیمت یک نسخه آن در کابل یک قنانی است\n(اوراق که درج شود آماده نمیشود)\n\nسال پنجم\n\nسراج الاخبار افغانیه\n۱۳۲۹\n\nشماره (۱)\n\nمدیر و مؤسس و محرر\nمحمود طرزی\n\nاداره سراج الاخبار و مطبعه\nدر ماشین خانهٔ دار السلطنة (کابل)\nهمه امورات تحریریه به ادارهٔ خانه\nبنام مدیر فرستاده میشود\n\nتاریخ ۱۵ شوال ۱۳۳۳\nتاریخ انگریزی ۲۷ اگست\nتاریخ شمسی ٤ سنبله ١٢٩٤\n\nبسم الله الرحمن الرحيم\n\nمقالهٔ افتتاحیهٔ سال پنجم سراج الاخبار افغانیه\n\nاگر بخواهم کیف و کم پیدا کنندهٔ عالم وجود را حضرت خلاق عظیم الشان کائنات بیان اعظم را جل و علا را ملیارها ملیار حمد و ثنا بگویم بر روان پر حضرت سید و سرور اولاد آدم برگزیدهٔ خلاق عالم، هادی و رهنمای همه امم، رسول اکرم، فخر مکرم محمد مصطفی صلی الله علیه و علی آله و اصحابه و بارک و سلم ملیونها ملیون درود و تحایا ایثار کرین و پیشوایان دین رضوان الله علیهم اجمعین را تعظیم و تکریم مینمایم. متبوع مقدس افغالین اعلیحضرت (سراج الملة و الدین) را دعا گفته بعرض مقصد میپردازم: مقصد از عرض مقصد این است که میخواهم ساده، خراش جمله برادران دین و هموطنان عزیز خود گردیده عرض کنم که درین زمان مدنیت در همه اوان ترقی و تمدن و راحت و سعادت و بقای انسان بر علم و عرفان منحصر است. اگر ما ندانسته انسان بی خدا را، بی حق را، بی خدا را میداند تعاملش را، جزا و سزا بی حد شمارا کور، گنگ، شل، فلک میماند. اما در پایان سخن را پوست کنده، و صاف صاف میخواهم بگویم. خواه خوش کسی بیاید، خواه نیاید، خواه صحیح بدانند، خواه غلط. مقصد از «علم» همان علمیست که درین زمان تهلکه نان جوشن تن و دوات ما، کشکول وطن و ملت گردد. مقصد از علم همان علمیت که از تهلکه بنده گی پر شرمنده گی غیر دین مارا خاطر جمع سازد. و بر مسند عزت و بر فرازی بنشاند. مقصد از علم همان علمیت که از محکومیت و احتیاج اجانب ما را مستغنی سازد. و از دفینه های لا تحصا و گنجهای لایقتای عالم طبیعت تو انگر و غنی گرداند. مقصد از «علم» همان علمیست که آهن را در کف ما موم کند، و طبقات عالیهٔ هوا را بجولان ما محکوم نماید. مقصد از «علم» همان علمیست که قلعه های آهنین سرحد های ملک ما، گلوله های صد منی دشمنان ما را از تأثیر اندازد، و گلوله های هزار منی طوبهای ما فوجهای دشمن را از هم شکاند. مقصد از «علم» همان علمیست که خطهای راه آهن ما در يك برههٔ قليله صدها هزار عسکر ما را از يك جا بديگر جا نقل بدهد، و خطهای تلگراف ما در آن واحد از هر حرکت دشمن بما خبر برساند. هزار افسوس که ما این علمها را علم شیطانی میدانیم و عمر خود را صرف مالایعنی میکنیم. در وقت حاضر علم همین علمهاست که به محافظهٔ اساس اسلامیت خدمت میکنند، و بنیاد بنای قصر دین را از زلازل حادثات این دهر بر آفات نگهبانی مینماید. خروارها علمی که منحصر بر دانستن ترکیب (ضرب زید عمرا)، و فهمیدن قضایای (سالیه جزئیه، موجبه کلیه)، و حل کردن (هذا جاز و هذا لایجوز) مانده باشد، درین عصر و زمان حاضر بدرجهٔ يك سريزه كمك يك فونهٔ فولادى ويك گله كمك پنج مثقالهٔ نیکل بدین محمدی خدمت کرده نمیتواند، وقتیکه در مدرسه های بسیار معروف و مشهور اسلام، در مصر و بخارا و هند و ایران و غیره داخل شویم. بعدها، طلبه های می بینیم که دوازده سال از ده سال تحصیل مشغول مانده اند. اما چون نيك نظر کنم بجز تحصیل حاصل، غير از چند لولوه دگرها و چیزی بکف نیاورده توانسته اند. زیرا علمی که درینعصر خاص (دین) برای محافظهٔ خود از شر اعدای دین به آن محتاج است، دولت برای قوت و قدرت خود به آن محتاج است، ملت برای راحت و ثروت سعادت و آزادی خود به آن محتاج است، وطن برای عمران و تمدن و ترقی و تعالی خود به آن محتاج است نیاموخته اند و ندیده اند و نخوانده اند! میگویند که علمای سلف خود هستیم، آنها برای ما همچنین علمها را گذاشته اند، و از ثورهای که شما میگوئید سخت زاده اند. جواب عرض میکنیم که علمای سلف ما رحمه الله تعالی اجمعین در صدر اول اسلام (علم) را بصورت عام تفسیر کردند. و آنرا مك آلهٔ قویه برای بقا و قوت و قدرت اسلامیت شناخته از یکطرف علوم","chars":3555,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01322.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1322","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1322","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}