{"book":"adl0616","page":1293,"text":"صحیفه : سال چهارم\nشماره ٢٤\nعلاوه برینها بنفس نفیس همایونی نچنان امور اقدام میورزند که باعث کیفیت قرآن عظیم الشان را با مامت حافظ حيد بينظير حافظ محمد حسن\nتشویق مردم بطرف دینداری میشود که یکی از انها نماز تراویح ماه رمضان خان بايك جماعت بزرگی مسلمانان ختم نموده شد. شب آخری یعنی\nمبارک است که همه ساله با بسیاری از خدمت گذاران و رعایای جانفشان خود شب ۱۷ رمضان المبارك به اراده ذات والا صفات اعليحضرت همایونی\nباجرا و ادای آن میکوشند که امسال هم بقرار سابق راوی را ادا نمودند بنفری شیرنی تقسیم گردیده بمسجد آمدند و در مسجد مردم رعایا بنیه\nکه تفصیل کیفیت آن را بنا بر وظیفه نامه شکاری چنانچه عیاناً مشاهده کرده ام های عدار آلوده تقسیم شده و نماز ایستاده ختم کردند .\nاز قرار ذیل عرض میکنم :\n\nنماز تراویح\n\nپس از نماز همه نفریهای رعای دورکول کرد آمدند خود اعلیحضرت\nو بهمرکای شان دیگر درباریها بسواری موثر تشریف آوردند که به\nتماشای آن بازی مشغول شدند اول آتشبازی های هوایی از پشت تبه\nولب شرقي حين صفا ما من وکنار طراوت بار کول خیمه های عالی كذلك خورد کنار کول از زمین آسمان رفته و در انجا کفیده ستاره های\nبرای ذات اعلیحضرت همایونی و شهزاد کان عظام و دیگر نفری دربار سین و سرخ غریب المنظری فرو می د مختند که عکس آنها در کول مانند\nبرپا شده بودند، بطرف کنار شمالی حین برای طبخ طعام جای علحیده ستون رنگه نظر می آمد\nساخته شده بود .\nمنظره های این آتشبازی خیلی بدیع بودند که تصویر اکش بارهای برای ذات اعلیحضرت همایونی، واهل دربار و کلا تتران گذرها وذكرتك در آب افتاده منظره را دو بالا می ساختند ، اما آنچه جاب\nو رعایای تکت دار و عساکر شاهانه در جاهای مختلفه در مهن جن سفره های نظر این سوخته دل کرده هانا درختها و سرو های جراغان بودند که طعام حاضر و مهیا شده بود\nتا ساعت ۷ نجه ذات اعلیحضرت همایونی و همه خواسته شد کان بلباس\nفراکوت رسمی حاضر شده، چون طوب افطار صدا میکرد . ایشان\nبخرما باجيز ديگر افطار کرده و نماز مغرب دا جماعت خوانده بعد ازان\nیزبان حال این بیت میرزا مظهر جانجانا را تکرار میکردند\nبرای تناول طعام جاهای معین خود مشغول می نشستند و ساعت هشت و نیم .. والحاصل به اینصورت حد کلام مجید حضرت ملك العلام، وسنت\nفير يك طوب دیگر که در عید گاه گذاشته شده بود رسیدن وقت نماز بادشاه اسلام ختاء و انجام یافت\nتراویع حضرت سيد الأنام عليه الصلوة والسلام بسلامتي ذات اعلیحضرت\nرا اعلان مینمود و اعلیحضرت همایونی و شهزاد کان واهل در بار در\nمورهای خورد و کلان از جمن تا عید گاه تشریف می آوردند ، و نفری\nدیگر هم صدای طوب را شنیده طرف عید گاه می آمدند ساعت به نماز\nآغاز و تا ساعت ( ۱۱ ) انجام می یافت\nانتظام روشی توجه خوب شده بود. هر میونه رواق دولایه عید\nگاه بجراغهای نیل خان روشن بود بر سرک داخلی عید گاه و برگ های\nامنا\nمحرر اداره ( عبدالهادی )\n\nسوز دل از هرین موسم نمایان کرده اند.\nای مسلمانان مرا سرو چراغان کرده اند\n\nجواد داخليه\n\nهو الله تعالى شانه\nعيناً مكتوب\nبعد از القاب همه مقاله های اخبار فیض آثار میمنت شمار گرامی\nبیرون نیز همین چراغها روش بودند. پیش روی امام هم چراغ های بسیاری نهاده و او خته شده بود علاوه بزین روشنی برقها هم مسجد\nمعالی پایگاه عید گاه را از شب روز تبدیل داده بودند.\nسزاوار هزاران توصیف و تحسین است که هر کلمه آن در رنا سفته و جواهر\nعمده بوده و میباشند ما مردم افغانستان را واجب و لازم است که همه ا انتظام فرار از مانده بود و من طرف طرف زرد زدن اوقات دست اثابت و تضرع اجابت را بدر كاه الهی برداشته بخشم نمناك بر از آب و یخ و جانی های پر از آب یخ و ظروف آب خوردن مهیا بود. مترصد تشکر و تفخر این نعمت بي بها و عطاء بی انتها بوده و میباشیم که بیمن اداى صلوة يكوضع دلکش داشت، یکجای باندی برای چند نقر طالع لامع اعلیحضرت جهان مطاع عدالت انتباه و توجه كامله آن ذات\nمؤذنان مکبر ساخته شده بود تا همه مرده آواز تکبیر بشنوند. یک بابرکات در وسمت میدان جلوه افشان کردیده اند جای هزاران تشکر تاثیر عجیبی در نماز مشاهده می شد.\nو تفخر الدو انشاء الله تعالی در قریب مدت اهل بصر دولت با سعادت عليه السلام هزاره انفر ساکت و صامت ایستاده و یک صدای بسیار دانکش فصیح از فیوضات آن متناقض شوند بهزاران زبان مشکورم که ترقیات عمیر\nيك حافظ جيد بايات مكرمات پر اشارات قرآن مجید زنگ بردارنده دنهای در مملکت با سعادت دولت علیه اسلام روز بروز در اوج خروج رسیده\nمسلمانان است و عظمت خداوندی از زبان حال در و دیوار نمایان و شاه و گدا و میرسد که نسبت بسوابق آلات حربيه و كار خانه جات والنظام وتعليم\nدست بسته خدمت او بيك وزيره و يكسان\nدرویش و می بنده این خانه دارند\nآزادها في توند محتاج تولد\nافواج ظفر امواج ومساجد ومدارس عمومية اسلامی و غیره آلات\nما يحتاج دولت که برای تعلیم و فوائد مندی قبائل اهل اسلام بتوجهات\nبالغه همایونی تعبیه کردید. صورت انتظام یافته اند این همه نتایج سعادت\nهر آیه کریمه وعده و وعیدی که امام میخواند در مسلمانان از یک امید مندی و بیدار بختی دولت علیه ما مردم | فغانستان است باز هم سپاس بی\nورج ويم و خوف فرحت و هییت پیدا میکرد، از صدای پرتاثیر الله اکبر قیاس مر خداوندیر است که ما مردم افغانستان همكي بك مذهب و يك ملت\nمکران و عکس ان صدا از طرف محراب ورواق عظمت و کبربای الهی اسلامی با هیت شجاعی و وجدانی بوده و میباشیم از ادیان باطله و مذاهب\nدر نظر مردم جلوه گر شده مضمون این مصرع و حالتی رفت که محراب مختلفه در مملکت ما مردم از طوائف غیر نمیباشند که میاد عاق و اساس تفریق\nبفریاد آمد ، راست و درست کردید ملخص آنکه بهفت شب بهمین شاق را در بین ما مردم گذارند تا بواسطه آن مقاصد و مطالب از دست","chars":4782,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01293.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1293","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1293","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}