{"book":"adl0616","page":129,"text":"نمبر ۱۰\nصفحه ۱۰\n\n(تاترانی) ! فارسیدی یانی ؟\n— بخدا تفصیدم (ماترانی) کیست ؟ و برای چه می آید؟\nتا گرانی اندر دست اند و آنتی چیچک را ماندست. در گرفته و سیر خویش سوار شده و شو هفتم دنیر ناخود میایه. اگر دید که دبیر دروازه سرگین گر دستبند زده شده بود و کاسی او و کاسی شیره و بشقاب جو و سیر ناجور بود شیرک خودش، بوک خویش میخوره، د اول گرفته در ناجور پاش میشه ناجور در جور میشه د اگه دید که این چیزا نبود خاکستر میگیره د شیر ایوانک پاش میشه باز که خاکستر پاش داد — دور از جان بچه گیر — او بچه جور میشه.\n— ما در جان ! این اعتقاد بسیار باطل یک اعتقاد بست و این فکر بسیار عاطل یک فکریست. الحمد لله ما و شما مسلمانیم ازینگونه اعتقاد ها و فکر ها بخدا پناه باید گرفت. چیچک یک مرضیت از امراض مزمنه ساریه که همیشه در اطفال بنی بشر مسلط شده بسی خرابیها میرساند. و چنانچه خداوند عالم مرض بأخلق فرموده برای هر مرض دوامی آنها نیز خلق فرموده. دوای یگانه چیچک خالی زدن است. خال زدن یک صنعتیت از صنعتهای فن داکتر که با آب چیچک گاو ساله را خال میزنند و بسبب آن خال زدن گاو ساله آبله میکشد، و باز داکتر با آب آن آبله مار اور (تیوب) نام لوله های شیشه کی بار یک میگیرند، و در بازو دیا بند دست طفلها با نوک چاقو یک دو سه خط میکنند و از همان آب چیچک از لوله شیشه کی بر آن یک قطره میچکانند بعد از چند روز در همان جا یک دو سه آبله می بر آید و بلود سه چهار روز جور شده دوباره بعمر چیچک نمیباشد.\n— بان زور آور ! اگر هفت چتی فولادی و هفت آسای آئینی ره پوست سیر و سوزن اسپاریم اسی چیز آئے کہ تو سیلے پیدالله و بختانم .\n— نی ، اینچنین نیست نه به چتی فولادی و نه به عصا اینچنین حاجت دارد. اعلیحضرت پادشاه مهربان ما از کمال شفقت و مرحمت پدرانه لطف گسترانه که در باره ما و شما رعایای صادقه خود دارد شفاخانه بسیار لکژری در نزدیک جامع عیدگاه بنا فرموده، و از بسیار جاهای دور داکتر های بسیار قابل و ماهر را طلب فرموده. هر قسم مرض ہائے که به جراحی و تداوی تعلق داشته باشد در آنجا معالجه میشود، خال چیچک هم در آنجا زده میشود.\n\nگر جهان بین زمانه ای و کار بینا بود دانه به نقل و ترانه آب رفوچکر هوا\nلیک خوبی و بدی هرگز نشد پنهان پدید دیده های غیر ترانه آب رفوچکر هوا\nاتحاد و اخوت و همدردی قرانی یک فہم عارفانہ اب رفو چکر ہوا\nبهر یک مطلع دو لک دیناره دوندگی صیقلهای مسرفانه آب رفو چکر ہوا\nاز تجدد های امثال است صنع حق نوبین، زیر پیرا نہ اب رفو چکر ہوا\nبا هزاران نفس شادمانه عید خواهد بی نمازی را زمانه آب رفو چکر ہوا\nگفت محمود این سخن را چون جلال و سر مقال خواب غفلت را انسانه آب رفو چکر ہوا\n\nاعتقادات عجيب\nيا\nمكالمه خنده آور\n\nآشپز زن — آخ ! چه بگوئیت یکدانه الگ بچه دارم! چیچک در گرفته کبابش لذه کباب .\nمحور — آیا بچه تان را خال نزده بودید ؟\n— نی آنکه جان ! خالش نزده بدم . ولی برنج دم کرده داده به پیش !\n— برنج دم کنده چیست ؟\n— دوی آغا تو چه میگی ؟ شکر خدت خانه استی\n— برنج دم کنده ره چو تو ر نشناسی ؟\n— ما در جان ! هر کس که خواننده باشد هر چیزیرا نمیشناسد. بعضی را میشناسد بعضی را نمی شناسد .\nزن — مر هم میگن سپید است سر برنج دم میگن، بچه را میخورانن! نه مه کمبختک برنج دم کنده رم خوراندم. اینچ نشد.\nآئی میرم که شیر و جو گرفته و سیریش باشم .\n— شیر و جو گفتید ؟ آن برای چیست ؟\n— اشو شر مفتش است نی ! از و خاطر.\n— در شب هفتم خورانیدن شیر و جو برای مرض چیچک آیا فایده دارد ؟\n— آی ؛ شمام چه چیزا میگین ! بچیم فرنیست که جو نخورا نیش ؟\n— عفو بفرمائید بی بی ! اما میخواهم بدانم که در شب هفتم شیر و جو چان فایده میدهد.\n— اینه، ونشیو هفتم وسر بچه (نانترانی) میایه.","chars":3112,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00129.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/129","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/129","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}