{"book":"adl0616","page":128,"text":"صفحه ۹\n\nتدریجاً عیان نموده سعی خامه را در سینه ان تحریر به صورت جولان داده است :\nدر وقت حاضر کسی که از یاد شان اسلام بر حالت خرابی و خسته گی اسلام اشک خون موم نرم شده است جاناً آن مرد داد دین وقت اسلام پادشاه معظم ملک افغانستان است که نام شریف او (اعلیحضرت امیر حبیب الله خان) است. هیچ یکی از حکمرانان موجوده مسلمانان به این حکمران رحیم القلب هرگز مقابله کرده نمیتواند خدا میداند که اگر هر قدر انسان سنگدلی باشد چون آن تقریر دلپذیر این امیر معظم اسلام را که در باب همدردی مسلمانان بیان فرموده بشنود آن سنگدلی خود را ترک خواهد کرد، چونکه از هر لفظ تقریر آن اسلام مجدد و این ترشح میشود که آن تقریر اگر چه بزبان به الفاظ ادا کرده است ولی از هر کلمه آن قلب مبارک شان در باب حالات خرابی مسلمانان ظاهر میشود. از هر کلمه این تقریر تاجدار معظم جلیل القدر، ادراک روشن ضمیری و زمانه شناسی اعلیحضرت شان پدیدار است.\n\nتردید\n\nدر بخشی از ترجمه اخبارات انگریزی چندین نوبت مستور شد که اعلیحضرت امیر صاحب برای توسیع ماده استخدام چهارده هزار عسکر از پش بولاک حکم فرموده اند و نیز فرموده اند که مردم مشنواری ما در فوج داخل کرده شوند، و مشنواریها گفته اند که ما برای خدمت امیر صاحب با این عدد در افغانستان خوش نیستیم و اگر امیر صاحب ما بیرون حدود افغانستان بفرستد تا خواهیم رفت نقطه غلطه و واهی بودن این خبر از طرز تحریر آن مانند روز روشن هویدا است، زیرا اول میگوید که مردم شنواریها در فوج داخل کرده شوند، و باز از راضی نبودن انها بیرون حدود افغانستان بحث میراند که بخفته ماندن بر خدمات شان لهذا بی اصل و اساس بودن این خبر را اعلان میدانیم، و میگوئیم که اقوام شجیعه دین دار افغانستان بجز گی در وقت لزوم بخدمت فوجی دوست خود شان ديناً و ايماناً مکلف و مجبور میدانند. اولا در باب فوج گیری قوم مشنواری امر نشده و اگر بشود هر فردی از افراد هر قوم و هر قبیله رعایای صادقه افغانستان در سر وقت و هر دقیقه برای خدمت دین و دیانت و وطن خود حاضره آماده میباشند.\n\nاريات\nرفو چکر ہوا\n\n(از الشرح مراد آباد اول و نوشت رفت) (۲) مندرج بود یک زبان مهربانی مینا درج صحت نموده به اینرسیده غزل ها جوانه گانه که از نظر برادران مسلمان هندی زبان، جلوه گر ساخته است، و نظیر عربی در صبح جناب قاضی (جلال الدین امام ادبی) بزبان اردو و عنوان (رفو چکر ہوا) درج بوده است که اینتر آن غزل اردو را برای استفاده موطنان عزیز خود و تفریح قلب برادران هندی که در وطن عزیز ما اقامت دارند اینجا درج مینمایم.\n\nغزل\n\nدرد کی زمین پر حکیمی نے کی لی بنا سب حاسد و ها کا غذات رفو چکر ہوا\nعذر حسن سے حد رہی ہوئی بر ملا دوره نور شمشیر و ماہ اب رفو چکر ہوا\nفن شعر و شاعری کی قدر دانی کی سخن دانش و نکا تیز اب رفو چکر ہوا\nعقدہ ہاے کرم کی کھولی ناخن سیاسی ہی کا محمد مسیحی کارخانه اب رفو چکر ہوا\nبیو را سال نام کے ساتھے چال چلینا عامیانہ اب رفو چکر ہوا\nارمان کی بھی ضرورت نہ رہی حال چلینا عاشقانہ اب رفو چکر ہوا\nکی اس عہد کی ہونے لگی ہر گھر محمد میں نماز بیا گہرو گہنا سونا اب رفو چکر ہوا\nخار خار سے نشیمن بچگیا باغبان بارگاه و آستانه اب رفو چکر ہوا\nآج سے پٹرول خادم بھا بود مجبل غلام باج بیعت کا تو درگاه اب رفو چکر ہوا\nعظم کی پروانہ نے اڑ وادیا ایسا کو مرغ دل کا آشیانه اب رفو چکر ہوا\nبید تعزیرات کا سے منسلی قانون کی لاہ گاہ و کارخانه اب رفو چکر ہوا\nحسب توئی جس میں پھر ہوئی تازہ و جلا جلوه پر کیا تھا بہانہ اب رفو چکر ہوا\nمحبت کے تازیانہ اب رفو چکر ہوا خواب غفلت کا لحاف اب رفو چکر ہوا\n\nاین شعر بسته بسیار یعنی اور جناب جلال شیرین مقال بزبانها شوق طبع محرره بر گردید و بطور تتبع و تقلید آن عبارت در ریده شد:\n\nغزل طبع","chars":3144,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00128.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/128","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/128","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}