{"book":"adl0616","page":1260,"text":"صحیفه ۱۱ سال چهارم شمارهٔ ۲۲\n\nغير دين وغير ملت شان است که بر آنها حکم میراند و از خود دولتی ندارند، و وطن شان يك پارچه از اعضای بدنیه همان وطن است که وطن اصلی دولت حاكمه شان میباشد. چرا که قانون هر دولت همچنین حکم میکند که هر پارچه از پارچه های قلمرو هر دولت يك عضویست از اعضای وطن همان دولت ، اگرچه وطن اصلی آن دولت در غرب باشد . و آن پارچه ای در شرق، و دین شانرا باید نیمه مفروض بدانیم. زیرا اولا نماز جمعه وعیدین که بخطبه موقوفست ناقص شمرده میشود. و بعضی از احکام دینیه تمامها اجرا نمیشود که اگر یکان یکان ازانها تحت براهین یک کتاب عقاید باید بنویسیم، ملت شانرا رویه انهدام و انقراض میسپارند، زیرا زبان خودشان که یکی از اهمترین امتیازات ملتی شان شمرده میشود زبان رسمی دولتی شان نیست، و با وجودیکه زبان شان از فارسی و عربی واصل زبان خودشان مرکب است رفته رفته بعضی از اجزای مرکبه آنرا سراسر کشیدن و حذف نمودن میخواهند. مثلا زبان فارسی که در یکوقتی زبان رسمی سامانیان، زبان ادبی اصلی شان بود، و در وقت حاضر زبان دو دولت مهمه اسلامیه میباشد . و از زبانهای بسیار عمدهٔ شرقیه شمرده میشود. این زبان را سراسر میخواهند لغو کنند و تحصيل و تعلیم آنرا منع نمایند. و ممکن است که رفته رفته زبان عربی را هم که جزو ثانی زبان شانرا تشکیل داده نیز محو سازند. و بالاخره زبان اصلی شانرا نیز از میان برداشته زبان ملتی و حکومتی خود شانرا قایم کردانند که این مسئله حقیقتاً خیلی دهشتناک و یک ضربه ایست که بر جانگاه ملیت شان حواله مینمایند ! تنها نه زبان بلکه بسیاری از حقوق ملی شان پامال است . این احوال مملکتهای نزدیک ماست که بسبب استیلای دولت غیر ملت و غیر دین شان به این حالها مبتلا، و چنانچه وطنیت و حاکمیت شان سراسر محو و منقرض گردیده ، دین و ملیت شان نیز تدریجاً زایل شده میرود. حالا آنکه اگر یکقدری دور تر رفته به ( اندلس ) نظر بیندازیم درانجا هیچ اثری از آثار این چار کلمه مقدسه را با میکرو سکوپ هم دیده نمیتوانیم .\n\nپس ای نونهالان چمنستان وطن عزیز ! بر حال و احوال عالم بیناشوید ! و بر نعمتهای که خالق یکانهٔ بی همتای ما جل و علا بر ما و شما احسان فرموده دانا گردید. این چهار عناصر مقدسهٔ حیاتیه خود را از جان و جهان عزیزتر و قیمتدار تر بدانید ! زیرا منافع دین و دنیا در دوست داشتن همین هاست ؛ زیرا حاصل کردن حیات ابدی در فدا کردن جانست در راه همین ها ! زیرا مالك شدن بر بهترین اخلاق حسنه نقش كالحجر ساختن محبت همینهاست در دلها ! زیرا صاحب شدن بر همهٔ علوم عالیه و آلیه تربیه کردن دماغست بر دوست داشتن همینها ! زیرا ناموس، شرف ، عزت ، اعتبار ، سعادت ، افتخار همه گی در محبت اینها ، در ارتباط قلب با اینها ، در قایم بودن اینها ، در دوام و بقایم ماندن اینهاست !\n\nای ابنای وطن عزیز . ای ملت نجیبه با تمیز !\n\nالحمد لله ، دين مقدس ما احسن و اشرف و اقدس و اعلا ترين همه ادیانست زیرا خداوند تعالی را یکانه گی ، و بی مانندی ، و لاشریکی میشناسد . سبحان الله آن ملتهائی که بعذاب تثلیث گرفتار آمده اند چقدر معذب ، چقدر متردد ، چقدر مشغول الفکرند ! تا يك را دو ، دو را سه ، و باز سه را يك كنند چه عذابها ، چه مشکلاتها می بینند !\n\nپیغمبر بر حق ما ، قرآن قادر مطلق ما بجز خوبی بجز نیکوئی ، بجز عدالت نیز راه های نجات و سعادت دیگر چیزی بما نشان نداده ، راه های راست دنیا و آخرت را برای ما باز داشته است. با همه افراد بی نوع بشر ما را بر خوبی و حسن سلوك مأمور فرموده . و با همه ملتهای که همدین ما باشند خواه در شرق باشند خواه در غرب به برادری و همدردی و یکوجودی دستور داده است. دولت متبوعه ما ( دولت اسلامیه افغانستان ) است که ما تابع آنیم ، صاحب دولت - یعنی بادشاه ما ذات اعلیحضرت ( سراج الملة والدین امیر حبیب الله خان ) است که از وطن خود ما از ملت خود ما از دین خود ما، تشييد بن و مؤيد احکام شریعت سید المرسلین است در ترقی و خیر اندیشی دولت همه وقت صرف افکار میفرمایند. از زمان جلوس میمنت مأنوس این بادشاه حقایق آگاه محبوب القلوب ما چه ترقیها ، چه سعادتها نیست که بر روی ملت و وطن باز نشده است .\n\nنظارهٔ عملیات نهر سراج قندهار در حد تورمه","chars":3513,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01260.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1260","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1260","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}