{"book":"adl0616","page":1250,"text":"صحیفه (۱)\nسال چهارم\nشماره: (۲۲)\n\nقيمت ساليانه\nدر دار السلطنهٔ كابل ۸ روپيه كابلى\nدر اطراف داخلهٔ مملكت باخراجات داك ۱۵ روپيه كابلى\nدر خارج مملكت باخراجات داك ۱۰ روپيه انگليزی\nبهر پانزده روز يكبار نشر ميشود\nقيمت يك نسخه آن در كابل يكسانى است\n(اوراق كه درج نشود اعاده نميشود)\n\nسراج الاخبار افغانستان\n۱۳۲۹\n\nمدير و محرر\nمحمود طرزى\nادارة سراج الاخبار و مطبعة\nدر ماشينخانهٔ دار السلطنة (كابل)\nهمه امورات تحريريه به ادارهٔ خانه بنام مدير فرستاده ميشود\n\nتاريخ يكم رمضان ۱۳۳۳\nتاريخ انگریزی ١٤ جولائی\nتاريخ شمسى ۲۲ سرطان ۱۲۹٤\n\nتشريف حلول ماه مبارك رمضان غفران نشان را سراج الاخبار افغانيه برجملهٔ مومنين و مؤمنات مباركباد ميگويد، و دعاى ترقى و تعالى دين مبين اسلام را ورد زبان صداقت مينمايد.\n\nصنایع پروزیهای ذات اعلیحضرت همایونی\n\nدر خصوص فواید و منافعی که (صنایع داخله) بدولت و ملت و وطن میرساند اگر هر چه بگویم، و هر چه بنویسیم، و کتابها تدوین نمائیم هنوز نسبت يك قطره را به بحر، و نسبت يك بشم را به نحمدهم بیان کرده نخواهیم توانست. هر ملتی که ترقی صنایع داخلیهٔ خود را مالك شوند اول از احتیاج خارج رهایی مییابند، و چون از احتیاج خارج رها شوند پیسه که بخارج برود در نفس مملکت میماند، و چون پیسهٔ مملکت در خود مملکت بماند اهالی آن مملکت ثروت و توانگری پیدا میکنند. اهالی که صاحب ثروت و توانگری شوند، وطنی را که دران مسکون اند معمور، آباد، روشن گلشن میسازند. دولتی که مالك ملك و ملت آباد و توانگر باشد، صاحب قوت، شوکت، عظمت میشود. هیچ ملتی در دنیا تصور نمیشود که سراسر از احتیاج دیگر ملت وارسته باشد. زیرا از خواص یگانهٔ جمعیت مدنیهٔ بشریه یکی همین است که ملتها یکی به دیگر خودشان محتاج باشند و بسبب آن احتیاج يك بدیگر معاونت برسانند تا مدنی بالطبعی انسان جلوه گر ظهور گردد. مثلا با وجود یکه اوروپا دارالصنایع تمام عالم شمرده میشود باز هم اگر اشیا و مواد خام ممالك شرقیه نباشد بسیاری از کارخانهای آنجا بسد باب صنعت مجبور میگردند. حتی در خود اوروپا بعضی ممالکی هست که بيك قسم صنعت، و بعضی بدیکر رقم حرفت امتیاز و اختصاص دارند که بصورت مبادله با یکدیگر معاونت میرسانند، و بدفع احتیاج همدیگر خدمت میکنند. لهذا مقصد از ترقی صنایع داخلیه این نیست که یکبارگی انسان از همه چیز های خارج استغنا حاصل کرده تواند. زیرا آن یک چیزیست که خارج دایرهٔ امکانست. اما مقصد از ترقی دادن صنایع داخلیه این است که تا بدرجه که ممکن باشد مملکت از اشد ترین حوایج ضروریه بواسطهٔ صنایع داخلیهٔ مملکت رهایی داده شود، و اهالی را بصنعت و حرفت تشویق و عادت داده از تنبلی و کاهلی و بیکاری که زهرهای مهلکهٔ اخلاق ملت شمرده میشود بر کنار دارد. و در عین زمان خزینهٔ دولت و کیسهٔ ملت بزرمینا نیز مملو گردد، و بر سران همه خزینه ها و دفینهای پر و معمور پنهان و مستور طبیعت که در زمین دلنشین وطن عزیز ودیعهٔ ذات اقدس کبریا جل و علا شده است بروی کار آمده موجب استفاده شود. از این است که ذات شوکتیاب پادشاه حقایق بین اعلیحضرت سراج الملة والدین، شهریار عدالت آئین مقدس محبوب القلوبس اين نکات دقیقه، و منافع عدیدهٔ صنایع داخلیه را در پیشگاه انظار مراحم نثار ملوکانه در آورده از هنگام سعادت انجام جلوس فیوضات مأنوس همایون بك توجه خاصی بسوی ترقی دادن و توسیع نمودن منابع ایراد فرموده اند. و امروزه روز ملك و ملت شاهانه شانرا از بسی احتیاجات مبرمه نجات بخش لطف و احسان گردیده اند. چنانچه بسایهٔ ترقیخواه این پادشاه معظم مقدس اسباب تدافعیهٔ وطن از آلات و اسلحهٔ ناریه و جارحه و همه لوازمات حربیه حاضر و آماده گردیده است، همچنان بسی حوایج ضروریهٔ وطنیه نیز رفع و دفع گردیده و همیگردد.","chars":3124,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01250.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1250","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1250","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}