{"book":"adl0616","page":1238,"text":"٢١٠\nسال چهارم\nحرفه ۹\nاست - غلام محمد خان نورزائی صحیح است - ميرزا محمد اكرم صحيح\nاست - مرزا عبدالرحمن صحیح است فضل احمد صحیح است ...\nميرزا على اكبر صحیح است قنبر على صحيح است - محمد عالم\nصحیح است .\n\nدستخط تجارهای طایفه اهل هنود طریق شهادت\nدیوان دهره تجار دیوان مهر چند ولد يرتم داس شکار پوری\nدیوان شیوه مل دلال - دیوان پنا شاه بنك نجار دیوان كوبال دلال\nرا در امیر چند دیوان منگاه - امیر چند و حکم چند سرای را جاه\nدیوان تاشو - دیوان بو ردلال دیوان جنتامل - دیوان فقیر چند\nدیوان دوار که مل تجار ديوان موتى سنك\nدیوان\nتجار دیوان کشن ولد رام سنك ديوان سيوك دلال\nالجمند اس دیوان مومل دیوان ستکامل - دیوان کیمه دلال\nے تو مل بزاز - تتوصل بزاز صاحب چند - شیوه مال خورد دلال ...\nدیوان شیوه مل ولد مول چند دیوان نند او الكومل - دیوان پوکر\nمل بزاز ديوان فقير سنك دیوان کشن مل بزاز - دیوان گری\nدلال - دیوان اونم و تکامل دیوان کرد امل ولد پرتم دیوان\nلكو ولد الشومل - ديوان العمل وحيون - ديوان موله سنك دلال\nدیوان دیره من دلال - دیوان رعومل دلال - دیوان دونی چند برادر\nسوك - دیوان جه مال خورد . دیوان لکومل - دیوان کندن مل -\nدیوان مرومل ولد اوجل - دیوان بوله سنك - دیوان نا رومل ويد\nجنگل - دیوان ليكومل دلال - دیوان الكامل ولا تومل - دیوان\nرامجی عطار - دیوان نيك چند\n\nشماره ۲۱\n\nجواد عارجية\n\n(مسجد اسلامیه افغایه)\n(دربار تهه وستن استر بایا)\n\nباز شود شهر است بزرگ که از اهل فرنك و غیره آباد است، از بندر فردار باندازه ( ۱۲ ) میل از دریا فاصله دارد و عمارات عالی مصنع آن حیرت انگیز است و تمام بازارها و سرك و عمارات در صفائی مانند سنگ مرمر است و در زمین و ستن استریلیا این شهر با تخت است که نائب الحکومه اکثر اوقات همین جا سکونت میدارد و بازار کلان آن ولیم سیریت نام دارد. هر دو طرف بازار تمام بآینه و چراغهای برقی و عمارات شیشه افغانیه بنا شده است.\nو مرمر است در میان همین بازار بجانب دست راست مغربی مسجد اسلامیه افغانان از گور نمنت استریلیا استد با کرده بودند که ما میخواهیم در میان شهر مسجد تعمیر کنیم ، کور تمنت مذکور بلا تردد اجازه داد این مسجدی است عظیم و عالی از خشت پخته و گیج تعمیر شده و دیوار های درون وبیرون بسیار منقش است در صحن مسجد حوضی است عظیم و کردا کرد. حوض بانچه كل وسليل كونا كون وحوض از سنگ بخت و گچ تعمیر شده و کردا کرد مسجد باغی است مدور که تا کهای انگور آن بسیار نظر ریاست گردا گردباغ دیواری بقدر قد آدم ساخته شده است.\nاین مسجد در شهر آستریلیا شهرت نامی دارد، رونق این قابل تعریف است. صنعت کاران این پورو بین بودند به دو طبقه مدور ساخته شده است و طبقه (۲) آن سه دروازه بلند از شیشه بلور ساخته شده است. که بعضی شیشه ها سرخ و سبز و زرد و سفید و به نقوش غریبه منقش می باشند. در داخل مسجد چهار دریچه بلوری باز شده و محراب مسجد به تکلف بسیار آراسته شده است که نقشه های غنچه گل بر دیوار ها کشیده شده آن هم از ورق طلای مصنوعی و الاشده و سه چراغ های جلی که از کار خانه مشین برقی والا سیم آورده شده است که درون مسجد بشب روشن میباشد و دو چراغ برقی در من مسجد یکی بو کناره حوض در صحن مسجد و دیگر آن به سر دروازه طبقه دویم که بر دروازه میانه و کنار مسقف مسجد آویزان است که مسافه دوری را بشب منور میسازد از منظره آن اهل اسلام سیر نمیشوند و تمامی توربین ها متحیر و انگشت در دهان میباشند. و بسیاری از مردان و زنان بورویی برای دیدن مسجد می آیند و یونهای خود را از پا کشیده بطور مؤديانه و صفائی سیر کرده و این میروند از چهار هزار پوند زیاده درین مسجد خرج شده است هنوز برای مدرسه سراحه که تویتا مانده شده است مبلغ دو سه هزار پوند ضرور است.\n\nسراج الاخبا را فغانية\n\nتحجب هنگامه ها شخصی که برای ما آن فقره را نوشته بود که در نسخه مورخه ۱۵ جمادی الاول همین سال درج کرده بودیم یک شخصی بود که به تاجر بود و به کار دار ، بلكه يك سياح رهم و لا غرضی بود که از جمله شيدتها و دیدنیهای او شایدیکی هم آن فریادها بوده باشد. اخبار چون يك مجموعة خبر است، و غرض را دران رهگذری نیست . لهذا چنانچه خیران فریاد را عیناً درج ایف نموده بود خبر این استمداد را نیز (العهدة على الراويان ) گفته عیناً درج میکنند. اما نکته شایان دقت اینست که در ان فریاد نامه چیزی که موجب عدم عدل و انصاف جناب نائب الحكوم صاحب باشد بنظر و نمیخورد. زیرا تائب الحكومة صاحب اول مصالحه را امر نموده اند که عین عدل و انصاف در اول دعواهمین است و اگر صلح نمیشد هیچ شبه نیست که بازخواست هم میکردند آقایان صاحبان امضای این نامه هم حق بدست دارند که اگر گفتگو و دعوا خود رحق وصواب میبود آیا چسان بيك پیاله شیر جای حل و فصل میکردید والحاصل سراج الاخبار بشاير وظيفة مجموعه بودن اخبار خبر را بدون کم و کاست درج نمود باقي العهدة على الراويان .\n\nبر کناره راست دروازه مسجد در سنگ مرمر بخط خوش واضح\nاین مضمون کننده شده است.","chars":4149,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01238.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1238","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1238","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}