{"book":"adl0616","page":1232,"text":"شماره ۲۱\n\nسال چهارم\n\nایت وقت\nتبدیل\nعمومیه\nدر حالیک\nدار صنایع\nم خود\nشدند.\nاز جماعت\nبه سکون\nفی روشی\nعداد\nو نمیخورد\nکثر است\nليحضرت\nوالت عليه\nاش است.\nداشند.\nمی گرامی\nنخم دارند.\nو استادها\nتیجه ازان\nقدم بيقين\nامل ويك\nلات بسیار\nارشادات\nچون کار\nدر\nپنا ایران\nتشکیل\nگرفته اند\nوز آینده\nعارف را\n\nبحضور والاي قبلة القدسم تقدیم کردم همان بود که دستخط مبارك والادرباب اجرای يك مكتب خصوصی ده هزار روپیه قد و مامه صدر و به معاونت\nمعروضات انجمن شرف نفاذ یافت این مضمون : [ که خیالات مبار که کرده اند ]\nاعلیحضرت مطابق تجاویز انجمن است و اراده سفیه اعلیحضرت والا با جرای\nتجاوز معروضه صدور یافته است .\n\nدرین اثنا بك طالب العلم على محمد خان نام از جماعة اعداديه سوم که یک\nصورت موجوده تعلیم و تربیت هر چند نسبت بسابق خوب شده ولی طالب العلم ارشدی است یک تقریر دلپذیر فلسفه اسلامیه راعتانت فوق العاده\nپیش خیالات رفیعه شاهانه گویا هیچ پیست\nر حموم خوانده اهل مجلس را غرق عرق جوش و خروش دتی اسلامی\nبعضی تجاویز انجمن معارف اینست که اول بنای یک دار المعلمین را اقرار ساخت، چونکه مصايف مراح الاخبار افغانیه گنجایش نداشت.\nدادیم، زیرا طرد و طریقه تعلیم یک کار مهمی است که هر کس نتواند انشاء الله در شماره آینده درج اخبار خواهد شد.\nاز عهده آن واحد و امتحان اول را گرفته رای کامیابهای شان شهادت بعد از ان جناب مستطاب مسنو في الممالك صاحب و خاسته تشکر\nنامه ها داده شد و به کارهای تعلیم مکاتب و دیگر امور معارف مأمور توجهات جهاندر جان اعلیحضرت همایونی و اظهار معنونیت فوق العاده\nاز اقدامات شهزاده جوان تحت معظم حضرت طارت پناهی افخم بجا\nشدند\n\nدوم پیش ازین کتابهای که برای تعلیم مکتب حبیب در خود کابل آورده گفتند :\nتالیف میشد . در هندوستان چهاپ میشد که اینرا هم یک کار نادرستی [ امروز ١٤ رجب المرجب است كه ما خدمتکاران دولت در یک\nیافته طبع و جهاپ شاتر اور مطبعه نفس دار الساملته قابل تحويز و امر کردیم جلسه موجود شده ایم که رقبات مدرسة مبارك حبيبيه را بچشم می بینیم\nنظامنامه های مکمل وضع شد. اصلاحات عمده در باب امور معارف و یگوش می شنویم و شکر می کنیم، و چند سال قبل نام مدرسه را شنیده\nو مكاتب ابتدائیه و عالیه اجرا کردید و ازین قبیل تجاویز بسیاری در انجمن بودیم که اعلیحضرت شهریار همایونی روحنا فداه تاسیس کرده اند.\nباز چند وقت شنیدیم که مدرسه در تحت مدیریت بعضی مدیرها مانده است.\nمعارف فیصله و امضا شده است.\nدر باب مصادفات مكتبها پیش از انکه من تخدمت حضرت قبله و چون هیچ کدام دستور العمل از طرف دولت داده نشده است چنانچه\nاقدم معر و ضدارم خودشان زبان مبارک خود از کمی آن اظهار خود سردار صاحب هم فرمودند ] کارهای مدرسه درست نیست، همان\nبود که باز مدرسه تحت نظارت حضرت عالی افخمی نظارت بناهی آمد.\nداشتند.\nو چنانچه پیش این ذکر کردیم که علت خرابی سابق مدرسه نبودن و از توجه عالی و زحمت های انجمن معارف بازانو از فیوضات بر مدرسه مذکور\nدستور العمل برای سررشته دار و معلم و غیره بود لهذا يك نظامنامه بسیار تابیدن گرفت. این بازگشت ثانی توجهات شاهانه اعلیحضرت همایونی\nکاملی در انجمن معارف برای مدرسه ساختیم تا هر کس از وظیفه خود با خیر و آمدن مدرسه تحت نظارت عالی افخمی به باز کشت حضرت مولینا صاحب\nبوده مسئول آن باشد.\nرومی و مثنوی شان نشده دارد میفرمایند\n\nاینست که ازین انتظامات مدرسه اعلیحضرت همایونی روحنا فداء\nمطمئن شده، داخل شدن شهزاد کان عظام را هم در مدرسه مبارکه\nحبیبیه اراده فرمودند.\n\nمدنی این مثنوی تاخیر شد. مهلتی بایست تا خون شیر شد.\n\nو نیز روز باز گشت شان رمننوی روز ١٤ رجب المرجب بود که بهمین\nروز مصادف استفتاه است . باز کشتش روز استفتاح بود .\nو ما هم برای ایشان سر رشته درست کرده در مدرسه ، و رشته اخلاقی و امروز هم روز استفتاح است. امید است که چنانچه از بازگشت مولینا\nعلمی ، جوش اسلام و حب وطن را در دلهای شان جا دادن کوشش بر مثنوی شریف نتیجه تکمیل مثنوی شریف و ریختن انوار معارف و فرق\nمی کنیم و معلوم است که تربیت شهزاد کان بايد نسبت بديكر نفری الطرق اسلامیان ظاهر شد. ازین بازگشت هم انوار فیوضات معارف و فرق\nدرست باشد و هم تعلیم و تربیه ایشان لازم است زیرا در یک وقتی قوت اسلامیان خاصة افغانيان وتكميل مقاصد مکتب مذکور ظاهر کرده .]\nو قدرت آنها بسیار می باشد . بر تربیت یافته باشند از قوت خود استفاده بعد ازان طالب العلم مذکور ثانیاً پس از فراغت از خواندن مضمون\nکرده کارهای نمایان برای دین و دولت میرسانند و اگر نمی یافته نباشند. [ فلسفه اسلامیه ) یک مضمون مختصری زبان انگلیسی در باب عروج\nوتزول اسلام وعلت آن ثانت خواهد که مظهر نخستین اهل مجلس شد.\nکوشش های انجمن معارف در مقاصد خود زیر توجهات شاهانه همایونی و جوش و خروش دینی و قابلیت قرائت انگلیسی در کنفر از مضامین\nانور والا کامیاب شده و بیهوده نرفته است تنها اگر مقابله تعداد طلبا در دوکانه آن معلوم گردید\nبجای نفع ضرر از ایشان منصور است.\n\nترجمه مضمون انگلیسی آنرا فیض محمد خان طالب المإجماعه مذكور\nبا سالهای سابق کنیم می بینیم که اول طلبا در صراجماع چرم کری بودند. تجرأت فوق العاده خوانده مورد آفرین کشند : سلطان احمد خان نامی\nچون آنجائگی کرد لهذا مكاتب اشدا ئیه جاری شد و حالا چون مكاتب [ که اولین جماعة مذكورة ( اعداد به سوم است بابك تقرير مختصري بك\nابتدائیه تنگی کرده مکاتب خصوصیه جاری شدند. بعضی از با کابر دولت آنه اختراع کردگی خود را عرض المطار حضار كرام مجلس نمود . الله\nبخواید مکاتب دانسته به ایانه اجرای بعضی مکاتب خصوصیه را ردمه خود مذكوره انه مساحه نما بود که به اصول علم مثلثات از روی درس خود\nگرفته اند\nچنانچه صداقت همراه میرزا محمد حسین خان مستوفی الممالک برای درک کرده بود و نیز سه قسم شکل دیگر هم و تخته سیاه کشیده فکر خود را","chars":4863,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01232.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1232","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1232","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}