{"book":"adl0616","page":1218,"text":"شماره ۲۰\nسال چهارم\nصحیفه ۹\n\nمطبعه عنایت از قسم رومان ، غیر از ناول ، جزیره پنهان ، که وصف آن مذکور گردید ناولهای سیاحت در زیر بحره و سیاحت پر دور ا دور کره زمین به هشتاد روزه و و سیاحت در جوهوا را با دو عدد کتاب بسیار شیرین ادبیات جدید فارسی بنام درونه حکم ، وه از مردهی سخی و از هم چین سمنی که همه این آثار مذکوره ترجمه و تاليف وطنخواه غيور ادیب مشهور فاضل يكانه فيلسوف فرزانه وطن عزیز ما جناب ، محمود طرزی صاحب، است و هر کدام آن اطاقت و نزاکت صوری و معنوی را مالک است نیز طبع و نشر نموده است.\nبهمه حال ما از جناب حقیحانه تعالی خواستگاریم که در زیر سایه ترقبوابه اعلی حضرت پادشاه رقیخواه معارف اکتناه خود مادر ملت افغان ووطن عزيزما افغانستان بی آثار مفیده که باعت ترقی مادی و معنوی باشد در معرض انتشار در آمده ملک و ملت را ازان يك ترقى فوق العاده دست دهد.\nه یکی از خوانندگان سراج الاخبار افغانيه . م.ع\n\nداکتر موصوف که شخص خدمت کار صادق دولت و در فن داکتری قابلیت زیاد دارد رفته علم اوری نموده حضور مبارك شان از قرار ذیل بعرض رسانید : که در شوقت بشار بعضی عوارضی که در سه نفر مریضها دیده میشود حکم نمیتوانم که این مرض طاعون باشد بلکه مرض ذات الريه متعفنه میباشد اما بقرار افسانه ها نیکه از مردم شنیده ام معلوم میشود که یک مرض شدید متعدی خواهد بود لهذا درین فقره ضرور است. که اولا روز یک دفعه خود من برای دیدن مریضان مذکور بروم - دوم ۹ بهره نظامی مقرر شود که مردم قریه تان را از قریه بیرون نگذارند. سیوم خیمه ها برای مریضان و عطار خانه و استطال داده شود چهارم خرج سرکاری از طرف روز نان و گوشت و دو وقته جای و از طرف شب بلاو برای مریضان و نفری اقوام مریضان که برضای خود بیمار داری مریض ها را میکنند داده شود - نجم کادی از طرف سرکاری مقرر شود که همه وقت ادویه و غیره که بکار شود در تخان برساند. ششم انچه لباس که از جان متوفا کشیده شود سوختانده شود. اما وجه آن از سرکاری داده شود که پورته متوفا برسد بعد از منظوری این استدعای خود بقراریکه لازم بدانم خود رفته سررشته معالجه شان را انشا الله تعالى قدر امکان و لازمه میکنم اضافه اختیار بحضرت کرد کار است. قدوی دولت در باب استدعى داکتر مشار اليه وغيره انتظامات آن بحضور حضرت عالى نائب السلطنه صاحب نیز عرض نمودم حضرت عالی موصوف محضور پرنور اعلی حضرت والای روحی و جسمی فداء بعرض رسانیدند - حضور مبارك فدوی دولت را با عالیجاه ملك محمد اصغر خان مقرر فرمودند که در نخاک رفته سررشته بند و بست جاهای نهانه ها و غیره را بکنم از حضور مبارك يكمرا به موثر مقرر فرمودند که بسواری موتر رفته جاهای بهره ها را ملاحظه کرده بحضور مبارك حضرت عالى نائب السلطنه صاحب ومعين السلطنه صاحب بعرض رسانیدم فقرات عرض و استدهای داکتر مشارالیه را منظور فرمودند حسب الاحكام شان فدوى دولت بهره ها را مقرر کردم و نفری تخنان قرنطین نموده شد برای مریضان و نفری خدمتکاران شان مطابق منظوری از طرف روز دو وقته چای و نان و شوربا و از طرف شب پلاو مقرر نمود. اضافه بران برای بعضی نفری غریبه کار که بشمه در شهر آورد. بفروش رسانیده اخراجات وقوت عیال واره خود را مینمودند. قدر كذاره شان بواسطة عاليجاء ملك محمد اصغر خان کنده و جواری از کدام بطریق مساعده داده شده که اسوده و ارام باشند و نفری که فوت شده لباسهای او آتش داده شده قیمت آن از طرف سر کاری برای ورنه آن رسانیده شده - و حضور مبارك حضرت عالی معين السلطنه صاحب موتر سواری خود را مقرر کردند یومیه بدهن خانه داکتر مشار اليه موتوران عالی موتر را برده بهمراه داکتر\n\nخواد داخليه\n\nرا پورت\nدر خصوص مرضی که در تخان ظهور یافته بود.\nاز طرف جناب امين المس محضور عالی حضرت معين السلطنه صاحب افخم و از طرف عالی شان برای درج شدن به اداره عاجزانه ما رسیده\nبتاريخ روز شنبه ۹ ماه جمادی الثان یکنوالى احوال رسيد كه يك قسم مرض بسیار مهلک در خاک که شش گروه از دار السلطنه کابل بعید است پیدا شده و تاحال چند نفر بمرض مذكور گرفتار وهلاك شده الدقى الفور أمر الديخان وعبد العزيز خان داکتران برای علم آوری آن مقرر و بسواری کادی فرستاه شدند هر دو نفر مذکور و این آمده اظهار کردند که مرض مذکور نهایت مهلك و متعدی است از قراری که از مردم انجا تحقیق کرده شد در (۲۶) ماه جمادی الاول یکنفر مسافر از پشاور آمده جینکه در منزل بخاک رسیده تب کرده و استفراق برای او پیداشده فوت گردیده دفن کنندگان او که یکنفر ملا و سه نفر دیگر بودند بعد ازان بهمین مرض گرفتار و بدو يوم فوت شدند چنانچه در یک خانه دو نفر برادر و يك خانه شان برای خبر گیری آمده بودند نیز بهمین علامات گرفتار وقوت شدند غالباً مرض مذكور بتوماتيك طاعون خواهد بود ازین احوال محضور حضرت عالى معين السلطنة صاحب في الفور عرض شد از انجا که حضور مبارك غمخواری زیاد برای رعیت دولت خدا داد دارند في النور يقام مبارك خود برای عالیجاه عزت مند وزير عزت بيك خان داکتر شفاخانه مایی فرمان تحریر نموده موتر سواری خود را برای او فرستادند که رفته علم آوری نموده صورت علم آوری خود را معروض داره","chars":4257,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01218.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1218","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1218","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}