{"book":"adl0616","page":1217,"text":"صحيفة ٨\nسال چهارم\nشماره ۲۰\nمختصراً ناول ، جزیر پنهان ، غیر از وظیفه که مخصوص ناولها است هم نشنیده می بیند بیچاره حیران میشود که این چه افسونست\nجهان جهان علم وفن عالم عالم حكمت و اخلاق را نیز حاوی و آنرا ، سخت است و سر و پایش معلوم نیست ، گفته بر جایش\nاست. ولی چون در نجا تنها مراد ما از تعریف ناولها نیست بلکه میگذارد و ملامت هم نیست چرا که از عهد طفولیت نظر مطالعه\nطریقه خواندن آنها هم یکجز و مهم عنوان ما است از ارومیخواهیم اش با خواندن کتابهای حکایات طرز قدیم آشنائی گرفته است .\nکه در ذیل به برادران و طی خودمان طرز خواندن رومان را حالانکه این ناولها بی مبالغه صد برابر افسانه سرخ بری و خسروو\nشیرین ، شیرین وهزار برابر الف لیله وغيره نافع و مفید هستند .\nبیاموزانیم :\nتاول ها مانند کتابهای افسانه های طرز های مروج وطن لهذا طريقه خواندن ناولها چنانست که انسان از سر کتاب\nعزیز ما که انسان ورق زده از مابین بشبهایی را بگشاید و نخواندن از باب اول شروع کرده و بی آنکه سبب تفهمیدن خود را در اول\nآن آغاز کند خوانده نمیشوند بلکه بر خلاف آن کتابهای اول امر از دل خود سوال کند مسلسل بدقت بخواند و چون باب اول\nرا از مرباب اول و از صفحه نخستین باید خواند و با آن هم تا یکدوسه را خواند در اخیران یک درك آنرا خود به خود یافته رفع اشتباهش\nورق آن بهم خوانده نشوند و باب اول آنرا را با انسان بدقت\nمیشود . و باز یاب دوم به امید حل بعضی مجهولاتی که در باب مطالعه نکنند بمراد و مطلب آن نمی فهمد و در اول امی خواننده اول دیده است آغاز میکنند و همچنان بکمال ذوق و شوق نامه اخیر\nآن در مایین بك هجوم بزرك موهومات و مهمات بند می ماند که\nهیچ مسراهای آن عقلش میرسد. مثلا اکر ناول، جزیره پنهان .\nکتاب رمطالعه خود دوام میورزد .\nد اسر از صحیفه اول باب اول کشاده پس از بسم الله و شروع باب ، بخواندن علاوه برین یگانه مانع بزرکی که در راه خواندن آثار مطبوعه\nابتدا کنیم تا کمان این جمله ها را می بینیم که بی همدیگر نوشته شد اند مطبعه عنایت و توسیع اشاعت اخبار واقع شده همانا نا آشنا بودن\nیکی میگوید ، بالا میرویم ، دیگری میگوید و پایان می آییم.\nاهالي وطن ماست از چاپ حروفی ، نیو گراف ، و از آنست\nه بلی بلی و در زیرهای ماهر ذخار است .\nکه بعضی مردم میگویند که عبارت اخبار مقلق، و کتابهای مطعبه\nعنایت طاقی خوانده نمیشوند . حالانکه همه این کتابهای مطبعه حالا چون کی ابتدا بخواندن کند و در آغاز کتاب نظرش\nعنایت زبان مروجه فارسی سایسی که از ان آسانتر و مرغوب تر را چنین صدا های مجهول و نا کهانی که کوبنده آن هم معلوم\nممکن نیست نوشته شده اند مگر چه چاره که عوام الناس چاپ نیست جلب کنند از سبیکه بجاره تابند است ازین آوازها متوحش\nشده خیالش میرسد که مکر آقای محر ر این کتاب دیوانه شده است حروف و طرز جدید تحریر آنرا دیده و آنرا عربی با انگلیزی\nپنداشته و از آن رسیده همان دارم می خود را بدلیری خوانده نمیتوانند. که پیش از اینکه مانند کتابهای افسانه های طرز قدیم مادران\nحالا این نقضا را به اخبار و مطلبه راجع نباید کرد ، زیرا امروزه نوشته باشد که ناقلان آثار و راویان اخبار چنین حکایت کنند .\nروز مطبعه های اعلا و اطیقی که در دنیا موجود و شایان تقدیر و سر سخن و آغاز بحت معلوم باشد . دقتاً به آوازهای مجهول\nو اهمیت میباشند تنها مطبعه های حروفی ، نیو گراف ، هستند.\nبالا میرویم و و و بیان می کنیم که هیچ از حقیقت و کیفیت ولی چه توان کرد که چشمهای اکثر اهالی وطن عزیز ما با حجاب\nآن هم خبر نداری ابتدا کرده است و محض بهمين يك ديدن خود قديم سنکی بینی و لاهور عادت و آشنائی گرفته است .\nکه نتیجه اش را ندانسته دل تنگ شده و آنراه سخت است گفته .\nخود را بیکسو کشیده از خواندنش دلسرد میشود زیرا آغاز این\nحکایت و موضوع آن معلوم نیست و وار از وار صداهای مجهولی\nکه مفاد آن هم تا بحال خیلی مجهول است نوشته شده اند .\nخیر ! بعضی مردمانی باز هستند که شوق خریدن و دیدن این\nکتابها در دلشان می افتند و آ را به خیال اینكه بك افسانه\nمانند کتاب ، حاتم ، و یا ، جار در وین ، که آنرا بارها خوانده\nاست خواهد بود. پس محض برای علم اوری چنانچه قاعده است.\nاز مابین کتاب یک باب را کشاده به این کمان که اینهم ماننده\nباب پنجم و رفتن خاتم بكوه ندا ] يك چيزی خواهد بود و سر\nسخن همین باب ظاهر از همین جا شروع خواهد شد. ولی چون\nباب نجم این کتاب را میگشاید بعد از خواندن بکد و به سطر\nدفعتاً چشمانش را یک ماندی و سنگینی فرامیگیرد زیرا به جای آنکه\nآغاز سخن و شروع به حکایت دیگر باشد. میانه سخن و کمر\nحکایت است و نیز بعضی نامهای عجیب و غربی را که در عمر خود\n\nچشمی که بود لایق دیدار ندارم\nدارم که از چشم خود از یار ندارم\nمگر حالا میباید که این عادت خود را ترک کنند و نظر خودشان\nرا با چاپ حروفی آشنا و عادی با زند. زیرا در افغانستان از توجهان\nجهاندرجات عرفان پروری اعلیحضرت بادشاہ ترقیخواه محبوب\nالقلوب معظم محتمل که آینده اجازه عمومی برای آوردن مطلبه ها\nعطا شود و هر کی بشوق خود برای خود یك طبعه مستقلی\nمجرد و در ان اثرها طبع والنشر کنند و این پلت ظاهر است که آن\nمنابع البته از صنف مطبعه های حروفی خواهند بود .\nحالا یگانه مطبعه غیر سر کاری که در وطن عزیز ما موجود است.\nهمانا و مطبعه عنایت و است که از دو سه سال به اینطرف کاین کردید .\nو تا بحال با وجود کوچکی خود در منقدر مدت الحك قريب ۷ عدد\nاثرهای بسیار مفیدی را اثر نموده است که حقیقتاً یک خدمت بسیار\nبزرگ ملی و وطنی را در راه علوم و معارف انجام داده است .","chars":4620,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01217.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1217","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1217","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}