{"book":"adl0616","page":1193,"text":"حيفه : شماره ۱۹\nسال چهارم\n\nاستادان، وعطيه طلبا، ولوازمات ديگر وغيره ولی انتظام ونكرانی آن هم تحت نظارت معارف جلیله خواهد بود که آنرا هم بروز مخصوصی افتتاح نموده خود نظارت جایله معارف شرف افزا خواهند بود ) که احوال آنهم متصلا در آتی درج اخبار خواهد شد )\n\nحضرت عالی افخمی ازین وطن دوستی و غیر خواهی جناب مستوفی الممالک سخن رانده، فرمودند که امید است بعضی دیگر صاحبان مناسب دولت ما هم به این تشبثات ترقی پروزانه مستوفی الممالک اقدام ورزیده بوطن مقدس خود منفعی برساننده جناب مستطاب مستوفى الممالك صاحب که مستشار مالی دولت متبوعة مدرسة ما و یکی از افراد بسیار عاقل هوشمند میباشند فطرتاً يك شخص وطنخواه وذاتاً ا دمرد دیانت آگاه و از احتیاجات وطن مقدس خود با خبر میباشند، قبل ازین هم در باب یک شفا خانه عمومی ملی تشبت خیر خواهانه کرده بودند که سراج الاخبار افغانیه آنرا افتخاراً درج کرده است. این است که در اینبار باز در باب مکتب تشبت کرده اند . ان الله لا يضيع أجر المحسنين ) . بعد از ان ذات عالی افخمی در باب سعی و کوشش و جد و جهدهم شرط در پیشرفت معارف نطق موثری فرمودند که اجمالاً مضمون آن از قرار ذیل است :\n\nه امروز چون در احوال حاضره دنيا نظر کنیم پیشرفت و ترقى همه ملل عالم را نسبت به ترقی و پیشرفت معارف آن ملت می پایم ، حالا نکه ملت افغان با وجودی که در قوه ذکا و فراست و استعداد تعليم علم و صنعت، وغيرت و شجاعت و همه مال دنیا برتری دارد اما هزار افسوس که در پیشرفت معارف خیلی از خیلی در عقب مانده اند. و از همین عقب ماندن بود که بعضی از دشمنان دین اسلام در محو اسلام کوشش میکردند و عنقریب بود که آن خيالر ا يفعل ظاهر میساختند اما خداوند سبحانند ایشان را چنان جنکی گرفتار ساخت که مستعمرات را گذاشته ودار السارته های خود میلرزند .\n\nه امروز بی علوم و معارف هیچ کاری اجرا نمی باید . این دوانه ای که امروز ما ازان خوف میکنیم ، بپایه علوم و معارف باین درجه رسیده اند، ای اولاد وطن در تحصیل معارف بکوشید و خود را برترین اقوام دنیا بسازید که شما شریف ترین ملل دنیا هستید ، ملت افغان خوب ترین جمیع مال روی زمین است این خوبی خود را از همه طرفها تکمیل کنید، تا در هر چیز فوفترین ملتهای دنیا کردید .\n\nه ای معلمین روظایف خود کوشش کنید. اگر از شاگردان خطای سرزند آنها را شما بازخواست کنید و اگر شما کدام کار مخالف لنظامنامه کردید البته سررشته دار بشدت باز خواست خواهد کرد و از سر رشته دار و مدتش من و من اگر کدام کاری مخالف بكنم حضرت قبله القدس اعظم مفخم من باز خواست خواهند فرمود ..\n\n(ع . ه)\n\nبعد از ان سررشته دار مکاتب ابتدائيه يك تقرير مختصرى بد مضمون بیان کرد: هر چیزی است که بواسطه آن امروز کفر را بتوسيع ملك ، اختراعات محير العقول ، صنایع، بر اسلام غالب آورده است اگر اسلامیان خود را باین اسلحه مسلح سازند نام کفر را هم از یاد دهر خواهند کشید . .\n\nاین تقريرها يك اثرى برعموم انداخته مظهر تحسین شدند.\n\nپس از ان یکی از شاگردان سابقه دار المعلمين بر کرسی نشسته (آية الكرسي) شريف را تا آخر رکوع خواند و دلهای را که بجوش اسلام مملو بود در چنان حال انداخت که همه مجلس با وجود سکوت ولوله انداز عالم صداقت گردید (صدق الله العلى العظيم) از زبان حال شان پیدا بود. خواندن قرآن عظیم الشان يك تاثیری در دلها انداخت که بعد از خواندن آنهم قدری سکوت بر عموم طاری بود. در چهره همه مجلس و در چهره صدر این مجلس آثار تاثیر قرآن شریف از دور معلوم بود .\n\nپس از ان جناب مولوی عبد الرؤف خان دستها برای ترقی و تزاید اسلام وساطات اسلامیه افغانیه بالا برده همکنان متابعت کردند و مراسم افتتاح اختتام يافت.\n\nحضرت عالی افخمی ساعت ۲۵ دقیقه گذشته از ۱۲ تشریف بردند، طلب هم رخصت شدند و از هر فرد طلابه خورد سال سررشته دار استفسار خانه دیدش را کرده رخصت نمود بم ساعت از توپ گذشته بود که من هم آمدم .\n\nحوادث داخليه\n\n(ازین شکریه دعایی طایفه هنود دولت علیه افغانستان)\nاگر هزاران جان های خود را فدای خاکپای اعلیحضرت باد شاه محبوب القلوب معظم ومتبوع مقدس افخم خود نمایم سعادت دو جهانی میدانم چون ما مردم اهل هنود دار السلطنة کابل که زیر سایه هماییه سرکار والا از پدر پدر مورثه به فرعیتی دولت افغانستان سرفراز بوده و می باشیم از چهارون یعنی چهار طابقه از سبوك و سكه همه مادر که جل شانه که خالق یکتا است همواره از صدق دل دعای ازدیاد عمرو اقبال باد شاء ظل الله عدالت کمتر سراج الله والدین را داریم که اللهی سالهای سال و قرنهای بي شمار سایه الطاف ذات اعلی حضرت بادشاه مقدس مهربان ما را از جميع خلايق افغانستان و این کاریتان ده کوین که شکر داناد آمین یارب العالمین — چنانچه از آسوده حالی که سالهای سال از نوازش باد شاه خود داریم و بهراب آرامی و فراغت بالی و مالیان میسر است همواره شکرانه درگاه خداوند تعالی داریم و عدالتهای گوناگون که از اعلی حضرت برمايان ميرسد در اخبار سال یکم نمبر ۲۲ سنه ۱۳۳۰ تفصیل و از مندرج است — دریتولا که ۲۰ ماه حمال که سنگر اند یعنی ماه و باله مراسم آئین ویسا که ما مردم","chars":4246,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01193.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1193","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1193","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}