{"book":"adl0616","page":1172,"text":"صحیفه ۳\nسال چهارم\n\nدر قندهار در شهر کهنه سه نفر دهاقين ملك غلام في خان بار گرانی با یازده راس مرکب برای آوردن شوره رفته بودند بدنه کل کنه بالای ایشان افتاده همه را فرو برده یکنفر خرکار زنده دو نفر دیگر با یازده راس مركب فوت و هلاك كردیدند.\n\nدر قطعن بك كو ساله دو ساله سمندر خان کوتوال کو ساله زائیده است که گاهی شنیده نشده خواهد بود که گوساله دوساله چوچه آورده باشد از عجائبات زمانه است فقط\n\nدر کلات توخی عیال یک شخصی از بانه بطن سه نفر ولد آورده است که دو نفر آن پسر و يك نفر آن دختر است که در هیچوقت در نواحی مذکور انجنین معامله اتفاق نیفتاده بود فقط\n\nدر نواحی فراه دو نفر دزد بصورت کدایان در خیل های ماه دار آن کدامی کردند در يك مجدی رسیده کدا کرده اند در ان مجدی بکنمر عيال نوعروس تنها نشسته بود که شوهر آن بصحرا رفته بود دزدان حرامزاده عروس نوجوان برزیور را تنها دیده سر او را بریده زیور و اسباب او را برده اند شوهر عروس که در نجدی آمده عروس مظلوم را مقتول دیده بالطائف خود از همدیگر پرس جوی كرده درک کد ایان را شنیده از عقب ایشان برآمده در نواحی ريك سرحد سیستان در دانرا بدست آور ده قتل رسانیده است که باسباب و زیور عروس مقتول عودت نموده امزا و مأتم مشغول كرديد فقط\n\nدر قلعه جعفر ضلع کلات توخی یکدهقانی جاه کاربر برای املاک خود حفر می نمود حفر زمین که به بیست زرعه رسیده بود. دفعتاً زمين فرو نشسته يك نقب قدیمی معلومدار شده مردم خبر دارشده بهمراه چراغها رفته ملاحظه نمودند تا نقرب منصد زرعه طول نقب بملاحظه مبصرین رسیده و ملاحظه کرده اند که به اطراف نقب خانه ها هم موجود است و بسی استخوانهای پوسیده النسانها بهر طرف باشکه های تغارها و خم های شکسته افتاده استخوانهای مذکور که ملاحظه شد. نسبت به استخوان زمانه حال قوی تر و کلان تر معلومدار شده که محض دست زدن پاشان میشد و نقب مذکور در طول خود پیست پته زینه ها هم دارد. و چنان معلوم میشود که نقب مذکور از زمانه های بسیار قدیم است در موضع که نقب ظاهر شده دامنه کوه است که حال از بسیار سالها زمین من روعی است آیا از کدام عصر و زمانه خواهد بود که رفته رفته دامنه کوه و زمین مزروعی گردیده گاهی بقیاس برابر نمیشود که در چنین دامنه کوه چنین نقب و بود باش انسانها بوده باشد فقط\n\nكذا\n\nبدخشان - ربایی فیض آباد بدخشان بقرار عرف و قاعده الوسی آبا و اجداد خود همه ساله در موسم تو بهار بدشت قرق که مغربی فیض آباد واقع است و وسعت بسیاری دارد و ان ها رده عمومی رعیتی و سپاه الجارفته چند روزی را بخوشی و میله و تماشا می گذارانند کارداران ملك و منصبداران نظامی نیز بنا بعت سیار و رعیت\n\nباران همان شدت می بارد و رعد و برق جاری است تا از پرده غیب چه ظهور کند فقط\n\nدر سمت جنوبی از روز چهار شنبه ۱۵ جمادی الاول باران شروع بیاریدن نمود شب و روز متواتراً می بارد جو هوا را ایر تیره و تار آنچنان فرو گرفته که بقدر يك لحظه هم روشنی معلومدار نمی شود. گاهی کاهی برف و اکثر باران می بارد تمامی دشت و صحرا و اراضی مزروعه و غیر مزروعه را آب فرو گرفته رودخانه ها قسمی جاری شده که درختان کهن سال بسیار قوى الحجم را مثال خاشاک برداشته میبرد روز ۲ شنبه ۲۰ جمادی الاول برف بار بدن گرفت بقدر چهار ساعت بشدت می بارید چنانچه در گردیز بقدر نیم فوت برف زمین مفروش کردیده بود و بدشت ها قریب بکنیم فوت و یکوه قریب سه پاسه و نیم فوت برف افتاده بود بعد ازان برف باز به باران تبدیل یافته سر اسر باران دهشتناک می بارید بروز ۲۶ جمادی الاول باز دفعتاً باران به برق مبدل گردیده على الاتصال برف می بارید تا آنکه قرار روز ۳۰ جمادی الاول باز دشت و کوه و همه اراضی را برف مستور و مفروش نمود بعضی خانه ها و دیوارها غلطیده و مندرس گردیده چنانچه که طرف خانه عالیجاه محمد امین خان حاکم کردیز هم غلطیده فرش زمین کردید اما جای بسیار شکرانه کی است که بنخود ایشان و تعلقات ایشان ضرری وارد نیامده است تا الیوم که ۲۷ جمادی الاول است همچنان باران دوام دارد نارضای خداوند جهانیان چه باشد فقط\n\nدر ترکستان یعنی نواحی بلخ و توابعات و ملحقات او مدت سه تخمیناً میشود که قطعاً باران نشده ويوماً فيوماً محتکران بدبخت که در همه وقت در همه عالم موجود میباشند نرخ اشیای خوراکه را بلند کرده میروند چون حکومت قاعده معینی در باب فروش غله نمیدهد باید محتکران خود مختاری در نرخ بکنند بنابرانيك آثار مزار شریف آرد بدوازده تشکه رسیده است - بتاریخ ۹ ماه جمادی الاول جناب نائب الحكومه صاحب مزار شريف به چهار بانجهزار نفر بدشت لو يمرب برآمده نماز حاجات خوانده دعا کردند سه روز هر روز نماز خوانده دعا میکردند خیرات ها در مساجد می نمودند لاکن از باران اثری پیدا نشد روز دوشنبه ۲۶ ماه جمادی الاول که فصل گل سرخ و میله تماشای خلایق است در چار باغ روضه مطهره خلق بسیار جمع بودند نائب الحكومه صاحب هم در مجلس تماشا حضور داشتند پهلوانی و کشتی گیری و داربازی و غیره اجرا داشت بوقت نماز عصر نائب الحکومه صاحب وغیره مسلمانان دعا کردند که الهی از فیض عام خود مخلوق مسلمان خود را محروم مکردان ایر در استان ظاهر کردیده بود.\n\nبعد از شش دقیقه شروع باران شده سه شب و سه روز على العموم می بارید چنانچه دشت و کوه و همه اراضی سیراب و معمور کردیدند و بازار محتکران تحط اندیش کسری بنده همه گرفتار هم و غم کردیدند الحمد لله تعالى پيدايش غله بخوبی و درستی رونق پدیر شده همه رعایا را رفاهیت و ارامی حاصل گردیده فقط","chars":4558,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01172.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1172","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1172","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}