{"book":"adl0616","page":1094,"text":"سماره ١٤ سال چهارم صفحه ٥\n\nو اخبار آثار فتوحات اسکندر یونانی ، و حکایات مخافت آیات تكبير وتجير فراعنه مصر، وترقيات مادی ملل قرون اولین ، هر يك يك دليل ساطع و برهان لامعيت ، و نیز اثبات میکنند که هر فرد این نامداران مقتدر با تمام قوة معنوية سعی شخصی ، و همت فطری خودها مسلح و مجهز کردیده بعد از ضبط و استملاك قطعات كبيره ، واملاك كثيرة عالم ، گوهر گرانمایه ترقی را بدست آورده توانسته اند، و برای عصرهای آینده اسامی سامی خود شانرا و صفحات تاریخ ترقيات بشريه بطريق يادكار نقش و ثبت نمودند، و بعضی ازین افراد چون بمنتهای حدود کمال و اقصای منازل اقبال اتصال یافته اند و لهذا از فرط جاه و جلال خودها مخمور باده فخر و غرور گردیده، و بند كان الهي را در زير قهر و تشدد گرفته و خود از تعمیل احکام سلامت انجام مهاوی عصيان و تمرد ورزيده، اعلان الوهيت باطل، وسعوديت عاطل خود ها داده مرد ما را پرستیدن و ستودن خویش امر و اغوا کردند که بدان سبب دریای پر غیظ و غضب غيرت خدا وندی به جوش و خروش آمده، جمیع آثار و آیات حیات آن ارباب كفر وطغيان، و اصحاب ظلم و عدوان را در قعر پر قهر خود اغراق و افنا نمود .. أولم يسيروا في الأرض ، فينظر واكيف كان عاقبة الذين كانوا من قبلهم كانوا هم اشد منهم قوة وآثاراً في الأرض ، فاخذ هم الله بذنوبهم ! وما كان لهم من الله من واق . سالها ، قرنها ، عمرها ، عصرها میگذرند و حكومتها ، سلطنتها ، دولتها، ملتها از صفحه وجود و هستی بکلی محو و نابود میشوند ، عمارتهای عالی قصرهای عظیم الشان ، آبادانی های جسیم، شهرهای بزرگ و همچنین هر یک چیز دیگر از سوء اخلاق وشامت اعمال اهالی و ساکنان آن در زیر هزارها خروار خاک سیاه نیست و ناپيدا كرديده حكم يك طبقة سفيله ارضيه را ميگيرند . فكان من قرية أهلكناها وهي ظالمة ، فهي خاوية على عروشها ، وبئر معطلة ، وقصر مشيد، ، مگر نامهای معماران و مهندسان قصور و قصور تهذيب و مدنيت هيچگاه از صحايف تاريخ اعمار عالم حك پذير نيست، و حروف آن برياض فلك سيار ياد کار کارستان انسانی به حیثیت ستار كان إلى يوم القيام تابان و درخشان ثابت خواهند ماند . وقایع مهمه و جزئية دنيا را اكر با آينه ميكروسكوب ذهن خود ما بدقت ببینیم در هر يك امر خفيف هر چند که حرکت ذرات هم باشد ، بالضرور يك انتظام تواتر و اطرادی موجود خواهیم یافت و همه وقت و هر زمان ترقی و تنزل و ترفع و تدنی را در تمام ملل و اقوام در تسلسل و تداول خواهیم دید، چنانچه گاهی نظر ما به چنان ملتهای تقابل و تصادف خواهد کرد که عین بر اوج عروج ساكن و متمكن بوده ، و دیگرانرا به تحشم و تجمل خودها واله و حيران ساخته بر همه کان کسب فخر و مباهات میکنند، و باز چون يك كمتركى به اینطرف میشویم تبدلات و تلونات زمانه مارا دفعهً به چنان يك منظره رقت آورى\n\nذات عالی جناب شهزاده جوانبخت معظم سردار عنایت الله خان معین السلطنه صاحب افتخار باقر ندارجمند\nوالاشان شهزاده خلیل الله و کریمه اخترنشان بی بی (زینب) محترمه\n\nعلم و فنون\n\n( تاريخ ترقيات اسلاميه )\n( وتلك الامثال نضربها للناس لعلهم يتفكرون )\nابطال العثمانى\n\nثبت است برجريده عالم دوام ما نظام تسلسل عروج و هبوط ، وصعود ونزول اقوام و ملل دنیا از آغاز تشكل جمعيات بشريه بروجود مجاهدین و ابطال موقوف ومنوط است. چنانچه اگر یکان یکان، ملتهای قرون سالفه را در زیر نظر دقت آورده احوال و اسباب ترقی و تنزل آنها را محققانه و مفتشانه تفحص کردن بگیریم. اخیرا باز بهمین نتیجه متوسل خواهیم گشت که ابطال و شجعان ترقی قوم و وطن را ضامن و باعث اند، و مثلا ملتهای عتیقه فارس و یونان و مصر را می بینیم که در اعصار قدامت دثار نخستین تکوین عالم آنقدر به اوج کمال ارتقا و اعتلا نمودند که تا به سالهای دراز آواز دهشت انباز خوف و هراس هیئت اساس شوکت و عظمت شان دنیا را بلرزه در آورده بود. داستانهای قوت و شجاعت رستم زال،","chars":3227,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01094.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1094","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1094","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}