{"book":"adl0616","page":1092,"text":"یقه ۳\nسال چهارم\nشماره ١٤\n\nتحرير في ٢١ ربيع الثاني سنه ١٣٣٣\n( از محکمه واقعه نکاران ) از دفتر ایشيك آقاسی ملکی واقعه نکار محال فراه نوشته است که یکنفر نیاز نام قوم یهودی ساکن دار النصرت هرات حکومتی فراد آمده از دین باطل خود رو گردان شده بشرف دین مبارک اسلام مشرف گردیده است اسم او را انور محمد گذاشته اند و عمر مذکور تخمیناً هفتاد ساله می باشد فقط\n\nتحرير في ٢١ ماه ربيع الثاني سنة ١٣٣٣\nاز محکمه واقعه نکاران ( از دفتر ایشيك آقاسی ملکی واقعه نکار محال لبو گرد و حاجی و چمکتی نوشته اینکه بتاريخ ۲۰ شهر ذي الحجه الحرام در قریهٔ چمکتی باران می بارید در وقت نماز شام در قریه بابوخیل در مابین قامه ملك اكرم خان محال مذکور صاعقه هوائ یعنی برق در قلمه مذکور افتاده و دور اس اسب که یکی زبان و دیگری مادیان بود بایکر اس اسب کره یکساله آن و موازی بیست راس بزها کاملاً بسبب صاعقه سوخته اند و دو نفر مرد و یک نفر زن را نیز آثار برق رسیده بود لیکن از فضل ایزدیاری و مرحمت کرد کاری هر سه نفر ایشان تماماً صحت شدند فقط\n\nاز محکمهٔ اطلاعات\nاز بدخشان رسیده\nلیل شنبه ۲۱ ربیع الاول بوقت نماز شام در موضع جرم باد شدید برخاسته بعد از آن باران و بعد ازان برف شروع نموده باریدن گرفت بوقت صبح صادق که علم آوری شد مقدار نیم ذرعه برف بر زمین خوابیده بود و برودت هوا بحدی رسیده بود که حرکت مال و مواشی هم دشوار شده بود بقدر سه صد گوسفند از محمد نسیم بای ولد معصوم بای جرمی که در یوم گذشته بوقت اعتدال هوا برای چرایش بدشت متفرق بودند از دشت بذریعهٔ خود محمد قسیم بای مذکور و دو نفر چوپان او در موضع سکونت او آورده میشد در بین قشلاق فرغامیرو که بهمراه گوسفندان رسیده اند دفعتاً برف کوچ مثل اژدهای رسیده محمد نسیم بای و دو نفر چوپان و سه صد راس گوسفند او را فرو برده که ناپدید گردیده اند بعد از تلاش بسیاری مرده محمد نسیم بای بدست باز ماندگان او رسیده چوپان ها و گوسفندان هنوز در کی ندارند و بهمان روز مذکور از دره بشکان نیز برف کوچ پردهشتی از کوه واقع گردیده تخمیناً سی راس آهوان جابك رفتار را تعاقب نموده فرو برده بقدر چهار راس آهوی بیم جان رهایی یافته باقی معدوم الاثر گردیده اند فقط\nکذا\n\n( دارالنصرت هرات )\nاز ۱۹ محرم الی ۱۹ ربیع الاول کامل دوماه می شود و در حدت آثار برف و باران بهرات و توابعات آن نزول نکرده همواره خلق از خداوند خود درخواست نزول برف و باران را دارند روز پنجشنبه ۱۹ ماه ربیع الاول پوره بچهار بجه عصر دفعتاً از هر هر طرف سما ابرهای تیره بی هم نمودار گردیده بکم فرصت رخساره سما را پوشانیدند و بعد رعد و برق ظاهر گردیده قطرات امطار سرازیر کردند همه عالم را معمور گردانید بعد از روز دوشنبه ۲۳ ماه مذکور برودت بهوا پیدا شده بحدی که قریب يك انچ یخ بروی آبشار ها منجمد گردیده و میزان الهوا یا الحراره برودت هوا را ۲۰۳ درجه معلومدار نموده است فقط .\n\nمقاله مخصوصه\n\nهو هو الله الاحد *\nو يريدون ليطفؤا نور الله بافواههم والله متم نوره *\n( ولو كره الكفرون )\nاز يك قرن بدینطرف علی الاستمرار میشنویم که نویسندهای جفا کیش و کاتبان خطا اندیش کاهی به رمز و ایما و کاهی بی پرده و هویدا بوساطت جرائد ملی و مولفات از حقیقت خالی خود تهمتی را بردین مبین اسلام نهاده با همت بیفرهنگ نوامیس فن و حذاقت در نغمه که دین متین اسلام مانع تمدن و عایق راه ترقی بلکه باعث ذلت و عسرت و تدنی اهالی آن گردیده است : این سخنان ابله فریبانه را در انظار خودی و بیگانه بنوعی در پرده شیطنت و مزورانه — و قسمی بی شرف و ملعنت کارانه می سرایند که عوام الناس باشتباه بر میخورند و خانه تعصب پیشرفت خراب که چه پرده مظلمی در دیده اهل غرض کشیده که یکباره روز روشن را بشب تار حکم کردن اکتفا فی بلکه بر اثبات آن ادله و براهین نیز میخواهند اقامه کنند !! هر گاه پدیده انصاف در فلسفهٔ تاریخ رجوع شود معلوم است که بانی مبانی بروج مشیده تمدن فکر رزین اسلام است و برازنده نهال برومند تهذیب و اخلاق دین مبین اسلام : چگونه این کذب از حقیقت مبرا و این تلفیق سراپا افترا در حق دین حقه اسلام صادق تواند شد . ... که مبنای آن بر تهذیب اخلاق و تحریص علی و ترغیب کسب صنائع و تحصیل معاش از وجه حلال گذاشته شده است ! آیا در صدر اول و ( مابین ) خیر القرون که صفحه یورپ یکباره در ظلمت جهل و وحشت مستور بود و کتب فلسفه مصر و یونان و روم در مدارس بغداد و قرصه و اشبیلیه که حیات تازه یافت از فکر و سعی حکمت التوای اسلام نبود ، آیا دین مبین اسلام چه ممانعت از تعلیم و تعلم آنها نمود ؟! — معلوم است که هیچ ؟ اما چه هیچ ؟ بلکه بادله و براهین وحدت و اثبات نبوت و تزکیه نفس و تربیت اخلاق و تدوین علی کلا، و آداب علی اسوف پیرایهٔ دیگرش داد ! — آیا از فیض مکرمت مدارس اسلامی نبود که طلاب یورپ استفاضه جسته بهزاران هزار ( که از جمله آن","chars":4042,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01092.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1092","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1092","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}