{"book":"adl0616","page":1072,"text":"صحیفه ۳\nسال چهارم\nشماره : ۱۳\n\nمردمان را داده باریابم بر در گاه خویش\nعالمی از خوان لطافش صاحب برك و نواست\nاز جرانان نجوم آیا زمین همچون فلك\nزینی بگرفته وز انوار شان کیتی سیاست\nنقل و حلويات و نعمت های افزون از قیاس\nبهر خاص و عام موجود و مهیا بی ریاست\nخسرو صاحبقران را جشن مولود است از ان\nاین شب و این روز میمون و سعادت التماست\nشاه نيك اختر رعیت پرور و ایزد پزوه\nآنکه از خلق جمیلش خوش گیتی بر صد است\nآن سراج ملت و دین شهریار نامدار\nکز وجودش ملك و ملت نوریاب و برجلاست\nباور دین رسول اکرم است از صدق دل\nدولت اسلام را دانش معین و مقتداست\nدر زمان او نکو کاران همه بس خرم اند\nدل فکار از هیبت او زمره اهل جفاست\nگرچه فرق عزت و جاهش بگردون میرسد\nسرفرو همواره او را در جناب کبریاست\nنعمت و دولت که حق کردش عطا از صدق دل\nشاکر نعمات سبحان بهر صبح و مساست\nیاد این جشن مبارك بر وجود او سعید\nتا که در ایام آثاری از انوار وی است\nدایما شیر احمد مخلص باخلاص ضمیر\nشاه و هم شهزاده گان را داعی عمر و بقاست\n\nجناب محترم شفقت گستر مدیر صاحب را بعد از تبلیغ دعا و تعظیم عرض پردازم که نقل تهنیت نامه جشن مولود اعلیحضرت ارسال شد انشاء الله تعالی درج سراج الاخبار مینمائید .\nدستخط بر احمد شاعر حضور انور والا\n\nحوادث داخليه\nاز دفتر ایشيك آقاسی ملکی\n\nواقعه نگار هرات مورخه ۲۸ شهر ربیع الاول مینویسد که یکنفر هندو - در پست گازرگاه شریف رفته حضور میر صاحب گازرگاه کلمه شهادت را ادا کرده - میر صاحب موصوف نامبرده را بحضور عالیجاه نائب الحکومه صاحب فرستاد نائب الحکومه دفتریان و اهالی محکمه عالیه را طلب کرده از نو داو پرسان نمودند باز هم کلمه شهادت را بیان کرده بدین حضرت سید المرسلین صلى الله عليه وسلم داخل شده - یک توپ چوخه هجده مثقاله و یکطاقه کلاه زری و لنگی زری و مبلغ هشت صد روپیه پخته نقد کابلی برای او خلعت و انعام قرار سررشته سرکاری داده اسم او را دین محمد گذاشته بعد از آن بالای اسب سوار کرده پنج شش نفر ملاها و جماعه مسلمین همراه او رفته در میانه شهر گشتانده — و کلمه طیبه را بجهر گفته جوش و خروش از برای اهل اسلام پیدا شده دعای ترقی دین مبین حضرت خاتم النبیین و ازدیاد عمر و اقبال اعلیحضرت انور والا را نموده نائب الحکومه صاحب دار النصرت هرات دین محمد خان جدید الاسلام را سپرد تجار باشی سمت مذکور فرمودند که محافظت و سر رشته او را قرار سررشته سرکاری بدرستی نماید .\n\n(کذا)\nواقعه نگار غزنین بعریضه مورخه ۲۹ ماه ربیع الاول مینویسد که در یوم پنجشنبه ۲۹ ماه مذکور یکنفر گنگه نام پسر دیوان هیره قوم کوتری هندو — بمسجد داخل شده بحضور چند نفر طالبان علم کلمه شریف و آمنت بالله را بخوشی و رضای خود خوانده بعد ازان او را نزد حاکم غزنین آورده حکمران مذکور و اهالی محکمه شرعیه از نزد او استفسار کرده نامبرده بیان نمود که حاکم مرا بخوب وجه محافظت کرده بمثل فرزند خود بداند حاکم قبول کرده نامبرده بزبان خود جهراً کلمه مبارکه را بزبان خود جاری نموده بشرف دین اسلام مشرف شد — لباس سابقه او را عوض کرده دریشی و لنگی زری بسیار خوب برای او قرار سررشته مقرر شد و برای او خلعت و انعام داده — نامبرده را در بالا حصار حضور خود نگاه کرده اسم او را عبدالله گذاشته و یکنفر معلماً مقرر نموده او را یومیه درس میدهد الحمد لله والله از راه غلط برادر است دین مبین حضرت سید المرسلین صلی الله علیه و سلم داخل شد فقط .\n\nالسلام علیکم ورحمة الله و برکاته .\nمورخه لیل جمعه ۲۷ ربیع الاول\nجناب ادیب فاضل خردمند و لبیب کامل دانشمند مدیر و سر محرر سراج الاخبار فواید نگار افغانیه را حضرت ایزدی جل علا در پناه حقیقی صحت پر مسرت داراد اکنون در شماره پنجم سال چهارم اخبار گهربار بقلم ادیبانه و رقم هوشمندانه، از طریقه خیر خواهی دولت و ترقی ملت اسلامیه خود از ( ضروری بودن ترقی صنایع داخلی ) که عبارت از اصلاح ترقی شمع ریزی و قند سازی و صحن بافی و کاغذ جوری و شیشه ریزی و غیره بحث و بیان علوی امتنان فرموده بودند اینکه | کائنات همه ممکنات است پیدا شدن تیل خاك یکچیز غیر ممکن شمرده نمی شود در جهت های هیات و آب استاده موجود بودن این معدن بتواتر شنیده شده است . اهل کار آنرا از بادکوبه و قفقاز بدست آورده و استفاده کردن غیر ممکن یک چیزی نیست | جناب مشفق بند الحق که هر کلام حکمت پیغام جناب ادیب شما سراسر صحت و مملو از منفعت است . علی عقل قاصر و فکر ناقص بنده در هر امر از امورات و در هر وجود از موجودات بسی [ ليس للانسان الا ما سعى ] موقوف ومنحصر است ، اما بعضی عتیقه تخیل ها در جهان پیدا خواهد شد. این که","chars":3836,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01072.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1072","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1072","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}