{"book":"adl0616","page":1036,"text":"شماره ۱۱\n\nمعتمد له تخمين نموده اند اليوم در تمام کره ارض يك مليار و ششصد مليون — (١٦٠٠٠٠٠٠٠٠) نفوس نوع بنی بشر موجود است که هیئت اجتماعیۀ اینقدر نفوس حاوی هر سه حالت است که عبارت از ( وحشت ) و ( بدویت ) و ( مدنیت ) باشد . اینست که از قرار ذیل هر يك از ان حالات مذکور می گردد .\n\nحال وحشت\nدر مجاری ( افریقا ) و بعضی جزائر (اوقیانوسیه) وعن الخصوص در ( استرالیا ) وجبال قطعه ( امریکا ) بعضی انسانهای کائن اند که از جمیع مصدورات، ومخترعات قوۀ مفکره چون علوم و صنايع وفنون وحرف محروم مانده اند، و در حال وحشت مانند حیوانات وحشیه سائره امرار اوقات حیات میکنند . التنوع انسانها در مغاره های بغلهای جبال و اجواف تنه های اشجار و کلبه های که از غصون و اوراق اشجار ساخته اند اسکان پذیر و آرام گيراند و مدار تعیش شان بر عقاقیر واوراق و اثمار اشجار ناشه خدائی و صیدری و بحری منحصر است . این وحشیان عبارت از عائلات متفرق و در تحت اصول و قانون نباشند . اکل لحم انسان و سائر عادات وحشیانه مخصوص ایشانست هدر دادت کیفیت و طراز خلقت بدترین نوع بنی بشر ایشان باشند اینست که در نقطۀ نظر من جغرافیا حالت این نوع انسانها را ( حال وحشت مینامند که در وقت حاضر خیلی کمترکی از مردمان اینحال باقیمانده است .\n\nحال بدویت\nبعضی انسانهای دیگر نیز موجود اند که حال ایشان از حال وحشت اعلی و از حال مدنیت در مرتبۀ اوتار واقعند که در حال ( بدویت) عمر میگذرانند . مساکن اینقسم انسانها اکثر از خیمه ها ئیکه اکثر از پشم معمول بوده و در بعضی بیوت بیونی که از گل مصنوع بوده باشد سکنا دارند تعیش شان بگوشت و شیر است که از حیوانات مربیۀ خودشان و یا از صنف صیادی حاصل کنند . انسانهای بدوی که کوچی تعبیر می شوند همیشه در یکجا قرار ندارند بلکه در موسم صیف در مواضع صیفی و در ایام شتا بمواقع شتوی قل خیمه میکنند . جمعیت کوچک این نوع انسانها را ( عشیرت ) و بسیاری و هجوم ایشانرا ( قبیله ) مینامند و هر يك از عشائر و قبائل را شیخی و یا رئیسیست که در میان ایشان متنفذ و صاحب امر و نهی میباشند. در اصطلاح من جغرافيا حالت اين نوع انسانها را ( حال بدويت ) مينامند .\n\nحال مدنيت\nانسانها را كه از حال وحشت، و بدويت تخلیص و سعادت و رفاهيت را دو تاسیس مینماید حالی است که فن جغرافیا آنرا (حال مدنیت ) تسمیه میکند . لاجرم کسانیکه در تحت جمعیت منتظمه زندگانی دارند ایشان مدنی تسمیه میشوند . جمعیات مدنیه را قوم و ملت میگویند .\n\nسال چهارم\n\nمدنها از روی هنر و صنعت ، و علم و معرفت پیش قدمترین نوع بنی بشراند . محل اسکان ایشان در خانه ها نیست که از سنگ و چوب و آهن و آینه معمول و بنابر دانستن فن هندسه فوق العاده مزین و منظور میباشد. پوشاک شان از نمرۀ صنایع نفیسه از اقمشۀ بسیار عالیه مانند ابریشم و پنبه و پشم وغيره معمول و مدار تعیش شان از اطعمه واشربۀ لذیذه ایست که بنا بر قوۀ مدرکه که خالق عالم مر ایشانرا اعطا نموده حاصل نمایند. بنابر مقتضای قلت و کثرت خانه ها، جای سکونت هیئت مجموعۀ انسانهای مدنی اسامی مختلفه دارد. چنانچه اگر هیئت مجتمعه حاوی درخانه ها و بازارهای بسیار باشد شهر و پایتخت، واگر کمتر بود قصبه و قریه اش میگویند. انسانهای مدنی در تحت حکومات و قوانین و نظامات منتظمه با هم جمعیت و زندگانی دارند . پس بحسب مخترعات عقلیه وكشفيات وجدانيه عالی ترین نوع بنی بشر انسانهای مدنی است و انسانهای مدنی نیز همه بريك منوال مدنیت ندارند. بلکه در مابین ایشان نیز کلی و جزءی فرقی هست که تفریق مدنیت شان را میکنند . ذاتاً مدنیت نامۀ حقیقیه مختلف فیه است و هرکس بدیگر رنگی آنرا تعریف و توصیف کرده است که واضح ساختن آن بر روی تفصیلات و تحریرات زیادی منوط است .\n\nحوادث خارجه\n( اجمال )\n\nجنك متمدنها بشدت دوام دارد. روز بروز دایرۀ تازه جنك فراخی میگیرد. خلاص کننده هم پیدا نیست. خبرهای جنگ مانند موی زنگی بهم پیچیده، شانه باز کردن آن هم مفقود مگر که همه زدوده و سترده شود! هر خبری که از منابع اتحاد یون ترشح میکند کف بيكف ضد آن از جهت مقابل شنیده میشود . زودترین و بسیار ترین خبرهائی که بما میرسد از راه هندستانست، از دیگر طرفها اگر میرسد هم خیلی دیر و خیلی کم است. حال آنکه خوانندگان اخبار ما از هر چیزی بیشتر و بیشتر آرزومند شنیدن و خواندن خبرهای جنگ میباشند. لهذا مجبوریم که بیشتر و زود تر خبرها را نشر کنیم و آنهم بجز ترجمۀ اخبار هائی که بیشتر و زود تر بما میرسد دگر چیزی نیست .\n\nخلاصه و اجمال احوال از قرار ذیل است . در جهت عراق هيچ يك ترقی نمایان اتحادیون شنیده نمیشود . بلکه درین اواخر از يك شكست فاش اتحادی ها وفتح ترکها در نزدیکیهای شهر فرات نیز خبر رسیده است. از طرف افریقا ملای سومالی و از طرف عربستان امام یحیی و ترکها باب المندب را تهدید میکنند . تحدیدات عساکر عثمانی از جهت شرق ، و تهدیدات غربهای سنوسی","chars":4049,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01036.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1036","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1036","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}