{"book":"adl0616","page":1035,"text":"صحيفه ٦\nسال چهارم\nشماره ۱۱\n\nجسم و حيات خودش را محافظه نتواند. بخلاف حيوانات ديگر که چنگ و دندان و سرعت سير و طيران و در آن طبيعه متخلقند که احتياج که قوت وقوت ايشان طبيعيت و صناعت را در آن مدخلی نيست بوسايط و آلات صناعيه ندارند. اما بخلاف ايشان انسان ازينگونه چونکه تدارك واستحضار اسباب معيشت مر ايشانرا باسهل وجود وسايط تحفظيه خلقه محروم، وصورت عيش و مسكن و لباس ميسر است و برای تحفظ نفسيه خودشان که خواه از تاثيرات طبيعه ما يحتاج بايشان مكلف و ملزوم بود که همچون حيوانات سائره و خواه از تسلطات عربيه باشد بايد بخواص و آلات چون بماكل و مساكن خفيفه اكتفا كردن خلاف فطرت حقيقت اوست.\n\nاز مناظر استانبول\n(چشمه سلسبيل سلطان احمد) که از نفیس‌ترین صنایع معماری شمرده میشود و در جوار (سرای برونی) نام موقع استانبول واقعست\n\nاين حضرت باری تعالى جل و على بحكمت بالغة خويش مر اين حالا از تطويل انهمه كلام اصل مقصد و مرام آنست كه نوع بشر نوعرا قوه ادراك اعطا فرمود تا بواسطه آن جمعيت حاصل نمايند مبنى بر اسباب مشروحه سابق الذكر فطرةً مجبور و مجبولند و در مدنيت، و معاونت و معاضدت و مشارکت همنوع خود بادل بر اجتماع و معاونت همدگر، اما اين اجتماع در تمام ربع مسكون منوط و مبادل باشند و چون بدين كيفيت يعنى جمعيت متكيف کردند بواسطه بر يكمنوال نباشد. بلكه هيئت اجتماعية اين نوعرا انواع عديده قوه مفکره ايشانرا چنان قوا و ملكات حاصل آيد که اکثر وجودات و مراتب مختلفه ايست كه على طريق الايجاز مرقوم و رقم تدوين و مسطور عضوی و غير عضوی اورا خادم و تابع گردد و بر اقسام ملكات عاليه قلم تعيين می گردد. فايق شود. از قرار ايستاتستق اخيره که محاسبان انجمن معارف ممالك","chars":1443,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01035.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1035","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1035","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}