{"book":"adl0616","page":1034,"text":"صفحه ٥\nسال چهارم\nنمره ١١\n\nدار محفوظ این چراغی را که خود افروختی\nبر اسبزی چون ز تعریفات صنعت دفتری است\nاینکه لطفت از شمار آید نی و جانی گذشت\nپس که بتوان از ثنای ذات سبحانی گذشت\nآنچه دیدی در عیان با اینکه بشنیدی بیان\nمن کیم نادر صفاتش نامه انشا کنم\nجمله در اثبات قدرتهای یزدانی گذشت\nصد هزاران همچو من زین ره بحیرانی گذشت\nموجد کون و مکان پروردگار انس و جان\nشکر لله ( راقم ) دلخسته را از کلک شوق\nکانهای صنعتش از فهم انسانی گذشت\nاین بیان در ذکر مصنوعات ربانی گذشت\n\nاز مناظر استانبول\nذات اعلیحضرت سلطان المعظم برای نماز جمعه بجامع شریف ( والده ) که در نزد یکی قصر پادشاهی واقعست تشریف آورده اند .\n\nعلوم و فنون\nجغرافيه\nتقسيمات جمعيات بشريه\nحالات ثلاثه\n\nبر طالبان روشن دلیل ، و ساعیان راه تحصیل پوشیده نماند که نوع بنی بشر در بدو فطرت، و اصل جبلت مدنی بالطبع و معاونت و جمعیت با یکدیگر مجبور و محتاج اند. و همچون حیوانات سائره منفرد آزیست نتوانند. چونکه ایشان اولاً در بقای نوعی خویش محتاج غذا باشند و غذای انسانی بی تدبیر صناعی چون کشتن و درودن و خورد کردن و سرشتن و پختن مهیا نشود پس تمهید این اسباب جز بمعاونت و مشارکت صورت نبندد .\n\nانسان بحسب طرز خلقت اعضای وجود و کثرت احتیاجات و لوازمات موجوده خودش نیز نمیتواند که منفرداً بالرأس واحد زیست نماید . زیرا اگر منفرداً بالرأس واحد باشد بر رفع و دفع کافه ما یحتاج خویشتن مقتدر نکرده و از تاثیرات و تعرضات خارجیه","chars":1254,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01034.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1034","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1034","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}