{"book":"adl0616","page":1000,"text":"صحیفه ۱۱\nسال چهارم\n\nدر سنه ۱۸۳۰ لهستانیها باز يك عصيان و اختلال بزرگی ترتیب دادند . زیرا طرز اداره حکومت روس بیچاره لهستانها را از زندگانی شان بیزار کرده بود . حریت پرورها بخون روسهای ظالم کشته شده بودند که در شوقت بر تخت حکمرانی روس نیکولای اول و حالی بود .\n\nدر سنة ١٨٢٥ يك جمعيت اختلالية دیگری بنام « سرخ ها » تشکیل یافته بود. و در سنه ۱۸۳۰ یک جمعیت دیگری بنام « سفيدها » با آن ملحق کردید . این جمعیت ها مجلس « دیمت » را تشکیل داده اعلان کردند که همه لهستان یعنی پولیند را از اسارت روسها باید وارهایم . کوتاه ترین راهها برای رسیدن منزل مقصود بجز جنك و جدال دگر چیزی نیست . . زار روس بمقابل این اعلان وطنپروران لهستان چنين يك بياننامه نشر کرد که : هر کس که مقابل دولت روس قیام بکنند جزای آن مرگ است . و در سنه ۱۸۳۱ مجلس دیمت بموجب مقاوله نامه که در کانکره « ویانه » در دولت اوستریا قرار یافته بود بیان کردند که : «استقلال لهستان از طرف دول معظمه در زیر کفالت گرفته شده است. لهذا از تمام دولتهای عادل معظمه استمداد میکنیم که ما را از پنجه اسارت روسها برهانند . » لاردة پالمرستون « انگلیز » به این ندای استمداد لهستانیهای بیجاره جواب داد که « هرگز استقلال لهستان را دولتهای معظمه تکفل نکرده اند . »\n\nاین جواب یأس آور دولت انگلیز لهستانیهای وطنپرور را اگرچه بگرداب ناامیدی غرقه نمود ولی باز هم از نشینات استقلال جویانه خود باز نیامدند . دولت روسی چون دانست که لهستان بیکس و بی جانی ماند . و كس بفریاد او نمیرسد سر از نو قوتهای عظیمه خود را به لهستان سوق نمود . لهستانیها در سنه ۱۸۳۱ پنج محاربهٔ بزرك ميدان با روسها نمودند که صفحات جگرخراش این محاربه ها با مناقب بسیار سوزناك وطنپرورانه معلومیباشد . اگرچه لهستانیها داد مردانکها و شجاعتها را در مدافعة ناموس ملت و وطن خود میدادند . ولی چه فایده که روسها دمبدم عساکر تازه دم به میدان محاربه می آوردند . و از هماگر لهستان آنچیزی که تلف میشد جبیرهٔ مافات آن محصول نمی آمد . تا آنکه شهر « وارشا » که پایتخت شان بود با گله های طوب روس با خاک یکسان کردید . و عساکر لهستان گریان گریان گریزان گردیده به خاک اوستریا پناه گزین گردیدند .\n\nزاره نیکولا ، در سنه ۱۸۳۵ در وارشاويك امر نامه صادر نموده استقلال لهستان الغو نمود . این امر نامه از قرار ذیل بود : « لهستان يك ولايتيست که تابع ایمپراطوری روس است . و لهستانیها بجز رعایای روس دیگر چیزی نیستند ، هر چه که روس است لهستانی هم همانست . اگر لهستانها پردعوی استقلالیت خود عناد بکنند بدبختی شان خواهد بود . بخوبی بدانند که اگر ادنايك فتنه و فسادی برپا کنند ، این قلعه و شهرهای لهستان را بر سر آنها خواهم غلطانید ، و وجود های شانرا در زیر سنگها و آوارهای آن محو و دفن خواهم نمود . . . .\n\nبعد از انکه حکومت روس ، استقلال و آزادی لهستانرا به اینصورت محو نمود ، بنای روان ساختن اهالی لهستانرا نهاد . مذهب كاتوليك لهستانرا در زیر تطبیق و فشار گرفت ، بدرجة که در کلیساهای شان زور و جبر آئین اورتودکسی که مذهب روس است داخل میکرد . کلیساها ناچار آئین اورتودوقسی را اعلان میکردند ، اما مردم لهستان این مذهب را بهیچصورت قبول نمیکردند که پاپاس ها و پادریهای روس بقوت و معاونت حکومت از شکنجه ها و عذابهای انکیزیسیونی براهالی بیچاره خود داری نمیکردند . تنها در باب مذهب نی ، بلکه عادات و زبان مانی لهستانیهای بیچاره را نیز به عادات و زبان روسی تبدیل دادن گرفتند . این اصولهای نا گوار ادارهٔ حکومت روس باز وطنپروران لهستانرا از زندگی بیزار ساخته سر از نوبنای عصیان و اختلال را نهادند . نوجوانهای بیدار مغزشان به اوروپا میرفتند ، و در انجاها در باب حمایت و معاونت استقلال و آزادی لهستان مداخله کردن دولتها را تحريك میکردند . و از یکطرف بصورت پنهانی سررشته های اختلال را ترتیب مینمودند . اما درینبار حال و موقع برای کامیابی لهستانیها هیچ موافق نبود . چونکه مأمورها و کاردارها همه کی روس پرست بودند . ارباب اختلال سرحدهای اوستریا را قرار گاه اتخاذ نموده و از انجا دسته ها و مفرزها تشکیل داده به لیستان میدر آمدند ، و با روسها رزم دو خورد نموده باز خاك اوستريا التجا میبردند . مركز جمعيت اختلال در وارشا و بود از انجا به پنهانی بیا تنامه ها نشر میشد ، و مردم را بحرکت میآوردند . تا آنکه دفعهٔ آتشی اختلال شعله ور گردیده خونریزی آغاز نمود ولی هزار افسوس که روسها باز بقوت بسیار افزون عسکری خود شان آتش اختلال را فرو نشاندند ، و درینبار جزاهای بسیار شدیدی برای وطنپروران لهستان ترتیب دادند . اکثر شانرا اعدام کردند و به سیبریانی و اخراج کردند ادارهٔ حکومت را از وارشا و به پترسبورغ نقل دادند ، و چون دانستند که سر منشاء این چیزها مکتبها و کلیساهای ملی لهستانست از اینرو مکتبهای شانرا در زیر تطبیق و فشار شدیدی آورده نیز زبان و تحصیل علوم روسی دیگر چیزها را برداشتند کلیساها را بند کردند . پادریها را نفی کردند . و قانون روسی شدن ، و رواج دادن مذهب اورتودوقسی را جبراً جاری نمودند . و تا بحال بر همین قوانین دوام میورزند . و همین پولیتیقه را تطبیق میکنند .\n\nاین است که جنك كنونی روس والمان و اوستریا در همین خانه شعله زن میباشد . پس قیاس باید کرد که لهستان و لهستانیها تا چه درجه طرفدار روس خواهند بود ! . . . .\n\n( انتها )","chars":4486,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01000.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1000","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1000","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}