{"book":"adl0354","page":287,"text":"خاتمه تحفة الامان في سيرة النعمان (٢٨٦) ذکر تلامذه ارشد امام اعظم رح\n\n(ابو عاصم النبيل)-\n\nنام وی ضحاك بن مخلد است ومحدث مشهور و یکمرد بسیار متورع و پارسا بوده در صحیح بخاری و مسلم از روایات وی بسیار احادیث مروی است علامه ذهبی در میزان الاعتدال مینگارد که برتویق او تمام علما متفقند امام بخاری روایت میکند که خود ابوعاصم بیان نمود که از وقتیکه من دانستم که غیبت حرام است من تابامروز غیبت کسی را نه نموده ام. نبیل، لقب اوست که بمعنی معزز میباشد درین امر اختلاف است که این لقب بکدام واسطه با نامش اتصال یافته؟ درین مسئله يك روایتی است که یکمرتبه بنابر کدام علتی شعبۀ محدث سوگند خورد که من بعدازین ابداً احادیث را روایت نخواهم کرد چون وی يك محدث علامه بود و از حلقۀ تدریس او طلبۀ بیشماری استفاده مینمودند ازین سوگند او برای مردم بسیار تشویش عائد گشت وقتیکه این اطلاع بابوعاصم پیوست على الفور بخدمت شعبه مشرف شده معروض داشت «که من در کفاره حلف تو غلام را آزاد مینمایم لطفاً سوگند تانرا شگستانده بروایت احادیث مشغول گردید» شعبه را برین شوق و همت وفیاضی او تعجب و حیرت دست داده فرمود: «انت نبیل!» این لقب را ازان وقت باو ارزانی داشته و بدو مشهور گشت (ترجمۀ ابوعاصم النبيل الجواهر مضيه ١٢) وی نیز از شاگردان مخصوص حضرت امام صاحب بود (الجواهر مضیه) خطیب بغدادی در تاریخ خویش مینویسد که روزی کسی پرسید که «سفیان ثوری زیاده ترفقیهه است؟ و یا امام ابو حنیفه» گفت موازنه در اشیائی کرده میشود که یکچیزی با دیگر چیزی تعلق و مناسبت داشته باشد ابوحنیفه بنیاد فقه را گذارده است و سفیان تنها یکمرد فقیه بود- در سنه ۲۱۲ بعد ازینکه نود (۹۰) سال زنده گانی نموده وفات یافت......\n\n(عبدالرزاق بن همام)\n\nعلامه ذهبی ترجمۀ او را بدین الفاظ نموده است احد من الاعلام الثقات محدث نهایت ناموری بود -- صحیح بخاری ومسلم وغیره کتب احادیث از روایات او مالامال است محدثی از امام احمد حنبل پرسید «که آیا شما بزرگتر از عبدالرزاق کسی را در حدیث","chars":1704,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0354/00287.jpg","first_page":1,"last_page":303,"title":"Tuḥfat al-amān fī Sīrat al-Nuʻmān تحفة الامان فى سيرت النعمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0354/287","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0354/canvas/287","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0354/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0354_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}