{"book":"adl0354","page":256,"text":"تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخری ( ٢٥٥ ) تسهیلات فقه حنفیه در بارۀ اهل ذمه\nعثمان ذی النورین رضی سر پر ارای مسند خلافت گشت این مسئله را به پیش گاه مجلس\nمهاجرين و انصار انداخت آنها بالاتفاق بقصاص نمودن عبدالله احکام اصدار نمودند -\nقواعدی را که امام اعظم برای اهل ذمه مقرر داشته نهایت خوب و قوانین فیاضانه\nمیباشند اهل ذمه در تجارت مانند اهل اسلام آزاد است و بهر رقم تجارت میتوانند\nکه مشاغلت ورزند ـ و از اوشان همچنان محصول گمرکی تحصیل میگردد که آنرا از مسلمانان\nه حاصل می نمایند ـ جزيه که در حقیقت محصول تحفظ اهل ذمه است ـ مراتب\nآن حسب حیثت اشخاص مقرر میگردد ـ بلکه ذمیان مفلس از اعطای جزیه نیز\nمعاف میباشند و اگر در ذمۀ شخص جزیه اش باقی مانده بمیرد از ورثه اش تحصیل\nکرده نمیشود ـ وبمعاملات خانگی و مذهبی اوشان نیز اجازه داده شده که بر طبق\nمقررات مذهبيۀ اوشان قطع وفيصله گردد و تاجائی این امر را وسعت داده است که\nاگر یکی از مجوسیان دختر خویش را بحباله نکاح خود آورده باشد شریعت اسلامی\nنیز حرمت مذهبی او را ملحوظ داشته آن نکاح را صحیح تسلیم میکند ـ شهادت\nاهل ذمه را در معاملات باهمی شان نیز قبول میکند ومحالت اعزازی اهل ذمه باندازه\nدر مذهب حنفی وسعت داده شده که آنها میتوانند که محرم محترم که یکی از مواضع\nمتبركه ومقامات مقدسه اسلامیه است وبودن کفار را در آنجا مستحسن نمی پندارند ،\nبروند و در مکه معظه و مدينه منوره سکونت را اختیار کنند و در مساجد ومزارات\nاسلاميه بدون اجازه دخول ورزند و مجز ازان امصار مخصوصه که آنرا مسلمانان آباد نموده\nاند در همه جامعید های جدید آباد کرده میتوانند ـ و اگر بمقابله کفار محارب یا\nیکی از کفار اهل ذمه بوقوع آمده بنای مقاتله را باهم بگذارند وزیر حربیۀ اسلامیه شرعاً\nباید که طرفداری ذمی را نموده بهر طوریکه میتواند برای ذمی مدد برساند ـ هم\nچنین دیگر حقوق ومراعات نیز باهل ذمه از طرف امام ابو حنیفه عطا و عنایت شده\nاست که از ملاحظه تمام آن چنان معلوم میشود که حقوق مسلمانان واهل ذمه\nیکسان است\nو اگر حقیقتاً گفته شود در بعض مواضع زیاده تر ازحد اعتدال براهل ذمه\nفیاضی نموده است ـ مثلاً این مسئله که ذمی در هیچ حالت و بهیچ کیفت از تحفظ\nذمت بی نصیب وعهد شکن گفته نه میشود ـ حتی اگر با خود جمعیتی را بر خلاف حکومت","chars":1938,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0354/00256.jpg","first_page":1,"last_page":303,"title":"Tuḥfat al-amān fī Sīrat al-Nuʻmān تحفة الامان فى سيرت النعمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0354/256","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0354/canvas/256","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0354/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0354_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}