{"book":"adl0354","page":255,"text":"تحفة الامان فی سیرة النعمان حصه اخری (254) تسهیلات فقه حنفیه دربارة اهل ذمه\nحکمرانی او احکامات جریان ودرعہد سلاطین ما بعد اسلامی (وخاصتاً درعہد\nفرخ مهد «امیر امان الله غازی ما»)، نیز پیشتر مرعی و معمولند.\nدرین موضوع مسئله بزرگ کوائف قتل وقصاص اهل ذمه است – نزد امام\nاعظم رح خون اهل ذمه – مانند خون مسلمانان است – یعنی اگر مسلمانی قصداً\nیکی از اهل ذمه را هلاک نماید آن مسلمان نیز دربدل آن قصاص میشود – واگر\nمخطاء او را بکشد پس دیتی که از کشتن بالخطای مسلمان لازم می آید همان دیت را\nبورثهٔ ذمی مقتول بایستی بدهد!\nامام فخر الدین رازی در کتاب مناقب الشافعی خویش درین موضوع حنفی ها را\nطعنه زنان بدوشان تعریضاً مینویسد که «به نزد احناف خون ابوبکر صدیق رض\nويك ذمی ذلیل وحقیر مساوی و برابر است» یعنی اگر ابوبکر صدیق بی جرم و بی\nگناه یکی از اهل ذمه را میکشت – پس نزد احناف بقصاص کشتن او نیز لازم می آمد –\nاگرچه علمای حنفیه در تعمیم این مسئله در هیچ کدام مقامی این مثال را که امام رازی\nاز خود تراشیده ننوشته اند وامام رازی محض جہت بد نما کردن این مسئله این مثال\nفرضی را از خود نوشته است لاکن ما بکمال فخر این طعنه را قبولداریم – وبلا شبهه\nدر نقطهٔ نظر حکومت عدل وانصاف مراتب شاه و گدا، ومردود ومقبول، یکسان\nاست – الحق که این از جملهٔ محاسن و فیاضی های اسلام است که وی رعایای خویش را\nمانند خویش می پندارد – اسلام ومخصوصاً احناف باید که بر امثال این امور بر عدل\nو داد وانصاف خویش داد تفخر و ناز را بدهند اگر امام رازی را برین مسئله عار و\nو شرم می آید بیاید، باکی ندارد.\nباید که درین موضوع بسوی اقوال وافعال صحابهٔ کرام نگریسته شود – حضرت\nعلی کرم الله وجهه میفرماید «من کانت له ذمتنا فدمه کدمانًا وديته کديتنا – : خون\nذمی مانند خون مسلمان ودیت او مانند دیت ما است». این امر برای حضرت\nعلی رض موقوف نیست بلکه اقوال وعقائد عموم صحابه و مہاجرین وانصار درین\nگفتار یکسان برقرار است – عبدالله که فرزند عمر فاروق رض بود در وقت مجروحیت\nپدر بزرگوارش بردو تنی از کفار ذمی مشتبه گشته آنها را قتل نمود – حینیکه حضرت","chars":1789,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0354/00255.jpg","first_page":1,"last_page":303,"title":"Tuḥfat al-amān fī Sīrat al-Nuʻmān تحفة الامان فى سيرت النعمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0354/255","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0354/canvas/255","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0354/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0354_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}