{"book":"adl0354","page":221,"text":"تحفه الامان فی سیرة النعمان حصه اخری (۲۲۰) ایضاً مساعی ابوحنیفه\nمعرض وجود آمده بود پیشتر ازین نبود - اما چون امام صاحب علم فقه را بطریق مجتهدانه و فن مستقل ترتیب وتدوین داد لہذا محتاج بسوی تقریر اصول واستخراج مسائل و استنباط گردید باینکه بعد از زمانه او اصول فقه يك فن نهایت وسیع ومستقل گردید - تاهم جای هیچ شبهه نیست که مهمات وضروریات این فن در زمانه امام اعظم منضبط و مقرر گردیده بود مثلاً مسائل توضیح اصول اربعه ، مراتب احادیث و احکام آن ، اصول جرح و تعدیل ، ضوابط حدوداجماع امت ، شرایط واقسام قیاس انواع احکام ، تجدید عموم و خصوص - قواعد رفع تعارض ، طریق فهم مطلوب ، که تماماً ارکان و اساس اصول فقه و قواعد و ضوابط ازحد ضروریه آن میباشند در عهد ابوحنیفه مضبوط ومقرر گردیده بود - اصولی را که حضرت امام نسبت باحادیث مقرر داشته اند - ما آنرا در بحث حدیث قبلاً ذکر نموده ایم وعلاوه بران دردیگر ابواب ومسائل ضروریه نیز قواعد وضوابط امام اعظم منضبط ومعین گشته است مثلا ( مالم يثبت بالتواتر ليس بقرآن الزيادة نسخ ، لايجوز الزيادة على الكتاب بخبر الواحد حمل المطلق على المقيد زيادة على النص - عموم القرآن لايتخصص بالآحاد ، العام القطعي كالخاص ، انكان متأخراً خصص العام ، وانكان مقدماً فلا - بل كان العام ناسخاً للخاص ،وان جهل التاريخ تساقطا ويطلب دليل آخر - مفهوم الصفة لايتحج به النهى لاتدل على البطلان - امثال این اقوال ابوحنیفه در تمام تصنیفات تلامذۀ او ودیگر مصنفات اصول فقه که احناف وشوافع آنرا قلم بند نمودند جابجا وجسته جسته مذکورند که اگر احدی باجتماع تمام آن عطف عنان نماید همانا که بصورت يك رسالۀ مختصره مجتمع خواهد گشت ( اما یاد باید داشت که در کتب اصول فقه آنچنان اصول بسیار مذکورند که نسبت بران چنان دعوی نموده اند که آنهم ازجمله اقوال امام اعظم است شاه ولی الله صاحب درحجة الله البالغة خویش درین موضوع يك تقریر نہایت دلچسپی را ایراد نموده است اما خود شاه ولی الله صاحب از قبولیت بعض اقوال که بروایت صحیحه بحضرت امام صاحب منتهی گردیده نیز انکار نموده است ) نظر بهمین اصول گفته میشود که امام ابوحنیفه يك طريقة مخصوصۀ اجتهاد را بنا نموده است و بنا بر اتحاد همین اصول طريقۀ امام محمد وقاضی ابویوسف ازقواعد امام ابوحنیفه علیحده","chars":1932,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0354/00221.jpg","first_page":1,"last_page":303,"title":"Tuḥfat al-amān fī Sīrat al-Nuʻmān تحفة الامان فى سيرت النعمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0354/221","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0354/canvas/221","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0354/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0354_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}