{"book":"adl0354","page":185,"text":"تحفة الامان فى سيرة النعمان حصه اخرى ( ١٨٤ ) مبحث روائيكه برخلاف درایت باشد\nچنان می نمایند ـ با اینکه در حدیث ظاهراً تمام علائم و شواهد صحت موجود است تا هم قابل استدلال گفته نمیشود ـ .\nدر تمیز امثال این روایات محدثین بسیار تفخر می نمایند و عقیده دارند که شناختن آن يك نوع الهام است ـ « علی بن المدنی » که یکی از ائمۀ مشهوره احادیث و استاد امام بخاری است میگوید که ( وهى الهام ولو قلت للقيم بالعلل من اين لك هذا لم تكن له حجة یعنی دانستن امثال این احادیث الهام است زیرا که اگر از کدام ما هر علل احادیث پرسیده شود که بچه دلیل تو این حدیث را معلل می نامی ؟ همانا که وی هیچ دلیلی را پیش کرده نخواهد توانست ـ . ملاحظه شود صف ٩٨ فتح المغيث )\nشخصی از « ابوحاتم » محدث چندی از احادیث را استفسار نمود بعضی را مدرج و برخی را باطل و عده را منکر و چندی را صحیح تعریف کرد ـ سائل ازوی پرسید که چه طور شما به تمیز این انواع پی بردید ـ آیا راوی بشما ازین مسائل اطلاعی هم ـ رسانیده است ؟ ـ ابو حاتم گفت نی ! بلکه خودم بدین امر پی برده ام سائل متعجبانه باز پرسید که آیا شما بر « علم غیب » اطلاع دارید ـ « ابو حاتم » گفت من ابداً مدعی علم غیب نیستم لاكن جمهور محدثین بر همچه علل مطلع هستند ـ شما بروید و از دیگران درین موضوع معلومات بگیرید ـ چنانچه آن مرد به نزد ابوزرعه و دیگر محدثین آن عصر رفته همان مسئله را پرسید و بر طبق آن از همه يك جواب شنیده مطمئن گشت و ابو حاتم را در اظهارش حق بجانب شمرد ( ملاحظه شود در فتح المغيث صف ٩٨ )\nبعض محدثين نسبت بدين مسأله گفته اند که ( اثر يهجم على قلوبهم لا يمكنهم ردو هبة نفسانية لا معدلهم یعنی این امریست که بردلهای مشائخ حدیث وارد میشود و آنها به تردید آن پرداخته نمی توانند ويك امر شخصیه اورا می پندارند و از قبول آن چاره و گزیری ندارند این دعوى محدثین کاملا\" مبنی براستی و صداقت است بلاشبهه از خواندن و نوشتن و بخاطر گرفتن و مزيد ممارست احادیث نبوی در نفوس اوشان چنان يك ذوق و ملکه تولید میگردد که از ان خود بخود فرق و تمیز این امر را کرده می توانند که این كلام « رسول اکرم » است ویانی ؟\nهكذا از تتبع و استقراء احکام و مسائل شرعیه واز پی بردن باسرار و مصالح غامضۀ آن چنين يك ذوق ومادۀ بحصول میرسد که از آن بخوبی تمیز کرده میشود که","chars":1955,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0354/00185.jpg","first_page":1,"last_page":303,"title":"Tuḥfat al-amān fī Sīrat al-Nuʻmān تحفة الامان فى سيرت النعمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0354/185","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0354/canvas/185","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0354/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0354_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}