{"book":"adl0354","page":183,"text":"تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخرى (۱۸۲) مبحث رواتيكه برخلاف درایت باشد\nندهند ابداً اورا قابل استدلال نمی انگارند – اما اگر بر معیار آن شروط کدام\nحدیتی موجود باشد هرگز وی قیاس را بران حدیث چنانچه که بعضی نسبت باو\nاتهام نموده اند مقدم نمی نماید – تا جایکه ما در پی تحقیق این مبحث برآمده ایم\nهرگز بر این چنین مسئله بر نخورده ایم که در آن امام اعظم رح قیاس را بر حدیث\nمقدم داشته باشد لاكن این سخن را ناگفته نباید گذاشت که عموم تابعین و صحابه\nلفظ قیاس را در معانی نهایت وسیع استعمال می نمودند - ونظر بدان معانی بلاشبهه\nحضرت امام صاحب قیاس را در احادیث بیشتر دخل داده است – زیراکه نسبت\nبه تمام مسائل واحكام شرعیه در اول مرحله دو فرقه قائم گشته بودند – جماعة\nچنان خیال می پرورانیدند که مبنی واساس مسائل شرعیه بر هیچ مصلحت واقتضای\nعقل نیست زیرا که در عقیده شان حسن وقبح اشیاء عقلی نیست – و جمعیت دیگر\nچنان عقیده داشتند که تمام احکام شارع مبنی بر مصالح است که دران میان برخی\nازان ـ ظاهراً نمایان است و خود شارع نیز بطرف او اشاره و تلمیحی نموده است\nوبعضی آنچنان میباشند که ما از مصالح ومنافع آن اطلاعی نداریم ـ اما در واقع\nآن هم از مصلحت عاری و از منافع خالی نیست :ـ\nامثال این اختلافات در روایات احادیث نیز اثرات مختلفه را تولید نمود – عده\nاز مردمان هر حدیثی را که استماع می نمودند تنها نظر می نمودند که آیا این راوی\nشخص ثقه است . یانی . اگر بر طبق مفکوره اوشان آن حدیث قابل حجت میبود پس در\nصدد مزید مذاکره دران حدیث نمی افتادند و بی تکلف او را در معرض اجراء وقبول\nمیگذاردند - فریق دوم که قائل حسن وقبح بودند علاوه بر ثقه و قابل اعتبار بودن را وی در\nاطراف آن روایه نیز دقت را بخرج میدادند و می دیدند که آیا این مسئله و یا این عقیده که\nازین حدیث مستنبط گردیده با عقل و مصلحت توافق دارد – یانی ؟ اگر نمیداشت\nدر پی مزید تدقیق و تنقید آن می برآمدند که آیا راوی بلحاظ فهم و لیاقت چه\nمرتبه را احراز نموده است ؟ و این روایه باللفظ است یا بالمعنی ؟ و این حدیث را در\nکدام موقع از زبان پیغمبر ، شنیده است ؟ و مخاطب اوشان کدام مردم بودند ؟ و\nروی سخن شان بطرف کدام شخص است ؟ و آن حالت و موقعیت از کدام قبیل\nبود ؟ مطلب که بر امثال این وجوه و اسباب به اندازه غور و خوض را بکار میبردند","chars":1963,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0354/00183.jpg","first_page":1,"last_page":303,"title":"Tuḥfat al-amān fī Sīrat al-Nuʻmān تحفة الامان فى سيرت النعمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0354/183","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0354/canvas/183","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0354/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0354_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}