{"book":"adl0354","page":174,"text":"تحفة الامان في سيرة النعمان حصهٔ اخری (۱۷۳) مبحث روایات موضوعه و متصرفه\nو همچنین در واقعه بدر روایت عمومی چنین است که آن حضرت بر قلیب\nاستاده فرمود [هل وجدتم مافعل ربکم حقا : ـ ایا دریافتید آن چیزی را\nکه معامله نمود پروردگار شما باشما بی کم و کاست [ـ صحابه عرض نمودند که آیا\nانجناب بامردہ گان مخاطبه دارند بجواب شنیدند که بلی چیزی که بآنها گفتم شنیدند ـ\nاما چون بیان این واقعه بنزد عائشه صدیقه نموده شد ـ گفتند که این الفاظ\nرا رسول الله نفرموده اند بلکه این چنین گفته اند که [لقد علموا ان ما دعو تهم\nحق : ـ که بخوبی برای این شهدا معلوم گردیده که بچزیکه من اوشانرا دعوت\nنموده ام حق است ] ـ ملاحظه شود که در مفهوم این هر دو جمله بچه اندازه\nفرق و تفاوت کلی ظاهر است و ازین امر بر مسئله سماع اموات چكونه يك اثر\nناگواری واقع میگردد ـ وقتیکه از خود صحابه امثال این مسامحات بوقوع پیوسته\nپس در باره دورهٔ سوم و دوم چه گفته خواهد شد . اشخاصیکه بروايه بالمعنی\nقائلند بطور شان چند الفاظی را نشان میدهند که بدیگر الفاظ معانی آنها اداء\nمی شود حالانکه اگر غور کرده شود در معانی آنها هم تفاوت ظاهراً هوید است\nچنانچه « سخاوی » محدث مینویسد که بجای « اقتلوا لاسودین = امر بقتلهما »\nگفته شود هیچ تفاوتی در معنی بوقوع نمیرسد ، حالانکه میان «اقتلو » « وامر بالقتل »\nتفاوت ظاهر است : ـ زیرا که اداء مطلب از «امر بالقتل » هم میشود ـ لکن\nتحتم و تاکیدی که در صیغهٔ امر است در مفهوم وی دیده نمیشود .\nامام صاحب بعد از دیدن و ملاحظه نمودن این مشکلات ، درین موضوع يك\nطریقهٔ نهایت معتدلی را اختیار نمود ـ زیرا که از قبولیت آن احادیثی که قبل از وی\nاورا محدثین بالمعنی روایه نموده بودند چارهٔ نداشت و الانعام دفتر مرویات را بیکاره\nگفتن لازم می آمد و برای آن احادیث این قیدرا مشروط داشت که رواة محدثین\nبالمعنى باید که فقیه و از اثر الفاظ و مطالب وتغيرات او بخوبی واقف باشند ـ با اینکه\nاحتمال تغیر مطالب درین صورت نیز برداشته نشده تا هم چون مدار محدثین حسب\nتصريحات شان بر ظن غالب است لهذا تازمانیکه بمقابلی آن رواية بالمعنى كدام\nدلیل مخالفی موجود نباشد، او را قابل تعمیل میتوان گفت ـ امام صاحب ان","chars":1862,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0354/00174.jpg","first_page":1,"last_page":303,"title":"Tuḥfat al-amān fī Sīrat al-Nuʻmān تحفة الامان فى سيرت النعمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0354/174","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0354/canvas/174","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0354/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0354_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}